ፕሬዚደንት ትራምፕ ንሓለፍቲ ትካል ስለያ ኣመሪካ `ቤት ትምህርቲ ኪዱ` ኢልዎም

ትራምፕ Image copyright AFP/Getty

ትካል ስለያ ኣሜሪካ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ፡ ኢራን በቲ ኣብ 2015 ምስ ኣሜሪካ ዝኸተመቶ ኒዩክለራዊ ስምምዕ ተቐይዳ ትኸይድ ከምዘላን ኒዩክለራዊ ኣጽዋር ትምስርሕ ከምዘየላን ድሕሪ ምግላጹ፡ ዝሓረቐ ፕሬዚደንት ትራምፕ፡ እቶም ኣባላት ስለያ `ገርሀኛታትን ልኡማትን` ኢዮም ድሕሪ ምባል፡ ዝያዳ ስለያዊ ትምህርቲ ከምዘድልዮም ገሊጹ።

ፕሬዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ናይ ኣሜሪካ ናይ ስለያ ትካል ኣብ ልዕሊ ኢራን ዘለው ኣጠማምታ ``ገርህነት`` ዝመልኦ ኢዩ ድሕሪ ምባል፡ እቲ ትካል ሰሜን ኮርያ ኣብ ልዕሊ ኣሜሪካ እትፈጥሮ ስግኣት ኣመልኪቱ ዝገበሮ ገምጋም ድማ ነጺግዎ።

ፕሬዚደንት ትራምፕ ኣብ ዝገበሮ ትዊት፡ ንኣባላት`ቲ ትካል ``ካብ ኢራን ተጠንቀቑ፡ ምናልባሽ`ውን ናብ ቤት ትምህርቲ ክትከዱ ኣለኩም`` ኢልዎም።

ናይ ኣሜሪካ ናይ ስለያ ትካል ኣብ ዝሃቦ ጸብጻብ፡ ኢራን ኒዩክለራዊ ኣጽዋር ኣይትፍብርኽን ኣላ ድህሪ ምባሉ ኢዩ ፕሬዚደንት ትራምፕ ብሓርቖት ዝተዛረበ።

እቲ ትካል ንሰሜን ኮርያ ኣመልኪቱ ኣብዝሃቦ ጸብጻብ፡ ሰሜን ኮርያ ኣብቲ ዘለዋ ኩምራ ኒዩክለራዊ ኣጽዋርን ናይ ምምስራሕ ተኽእሎታታን ዘለዋ መርገጺ ``እትቕይር ኣይትመስልን``፡ ኢሉ ናይ ኣሜሪካ ሃገራዊ ናይ ስለያ ሓላፊ፡ ዳን ኮትስን ካልኦት ኣባላት`ቲ ትካልን ብዛዕባ ዓለማዊ ስግኣታት ኣመልኪቶም ንኣባላት ባይቶ [ስኔት] ብሰሉስ [29 ጥሪ] ኣብ ዘቕረብዎ ጸብጻብ ገሊጾም።

ዝሓለፈ ዓመት፡ ኣሜሪካ ካብቲ ምስ ኢራን ኣብ 2015 ዝኸተመቶ ስምምዕ ስሒባ፡ እዚ ድማ ኣሜሪካ ካብ ደግፍታ ከይተረፈ ዓቢ ወቐሳ ኣስዒቡላ።

ብድሕር`ዚ ፕሬዚደንት ትራምፕ ኣሜሪካ ምስ ሰሜን ኮርያ ዘለዋ ዝምድና ንምምሕያሽ ዲፕሎማስያዊ ንጥፈታት ድሕሪ ምክያድ፡ ምስ ኪም ጅንግ ኡን ኣብ ሲንጋፖር ብምርኻብ ብዛዕባ ምውጋድ ኒዩክለራዊ ኣጽዋር ካብቲ ሓውሲ ደሴትን ተዘራሪቦም።

ሽዑ፡ ፕሬዚደንት ትራምፕ ነቲ ርክብ ኣመልኪቱ ኣብዝሃቦ መግለጺ፡ እዚ ምስ ኪም ጆንግ ኡን ዝተኻየደ ርክብ ነቲ ናይ ሰሜን ኮርያ ናይ ኒዩክለር ስግኣት ኣውጊድዎ ኢዩ ኢሉ።

እቲ ናይ ኣሜሪካ ናይ ስለያ ናይ ሳይበር [ብኮምፒዩተር ዝፍጸም ገበናት] ስግኣታት ካብ ቻይናን ሩስያን እናዓበየ ይኸይድ ከምዘሎ ዘለዎ ሻቕሎት ኣጠንቂቑ። እዘን ሃገራት ነቲ ኣብ 2020 ዝካየድ ናይ ኣሜሪካ መረጻ ተጽዕኖ ንምሕዳር ይሰርሓ ከይህልዋ ሻቕሎቱ ገሊጹ።

ትራምፕ ብዛዕባ ኢራን እንታይ ኢሉ?

ኣባላት ጸጥታ ኣሜሪካ፡ ብዛዕባ ካብ ኢራን ዝመጽእ ሓደጋታት ``ኣዝዮም ልኡማትን የዋሃትን ብምኻኖም ግጉያት ኢዮም`` ኢሉ ፕሬዚደንት ትራምፕ ኣብዝገበሮ ተኸታታሊ ትዊት።

ኣብ 2016 ``ኢራን ኣብ ማእከላይ ምብራቕን ካልኦት ሃገራትን ሽግራት ኣሳዊሮም``፡ ድሕሪ ኣሜሪካ ካብቲ ምስ ኢራን ዝኸተመቶ ``ሕማቕ`` ናይ ኒዩክለር ስምምዕ ምንስሓባ ግና እቲ ኩነታት ካብቲ ዝነበሮ ``ኣዝዩ ተመሓይሹ`` ኢሉ ፕሬዚደንት ትራምፕ።

እንተኾነ፡ ፕሬዚደንት ትራምፕ ኢራን ነቲ ኣብዚ ቀረባ ዝገበረቶ ናይ ሮኬት ምውንጫፍ ፈተነ ብምምልካት፡ ኢራን ጌና ``ጠንቂ ስግእታትን ምስሕሓብን`` ኢያ ኢሉ።

ዋላ`ኳ ኣሜሪካ ካብቲ ምስ ኢራን ዝኸተመቶ ስምምዕ ተንሳሕበትን ኣንጻር ኢራን ጽኑዕ እገዳ ተኣውጅን፡ ኢራን በቲ ስምምዕ ኒዩክለር ``ቅይድቲ ኢያ`` ዘላ ኢላ ሓላፊት ማእከላይ ስለያ ኣሜሪካ፡ ጂና ሃስፕል ንባይቶ ሴኔት ኣብዝሃበቶ መግለጺ።

ኢራን ብእንጻር`ቲ ``ኣብ ልዕሊ`ቲ ዞባን ወተሃደራዊ ዓቕማ ንምምዕባል ዘለዋ ዕላማን`` ክጥመት ከሎ ምናልባሽ ኣብ መጻኢ ንረብሓታት ኣሜሪካ ስግእት ክትከውን ትኽእል ኢያ ኢሉ፡ እቲ ናይ ኣሜሪካ ናይ ስለያ ትካል ንባይቶ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ።

ናይ ትራምፕ ርእይቶ ኣብ ልዕሊ ሰሜን ኮርያ`ኸ ከመይ ነይሩ?

``ናይ ሰሜን ኮርያ ኩነታት ከመይ ከምዝኾውን ግዜ ክሕብረና ኢዩ። ኣብቲ ዝሓለፈ ምምሕዳር ኣሜሪካ ግና እቲ ዝምድና ኣዝዩ ዘሰንብድን ሕማቕ ነገራት`ውን ከስዕብ ተኽእሎታት ነይሩ።

ሕጂ ግና ኩሉ ተቐይሩ። ኣብዚ ቐረባ ድማ ንኪም ጆንግ ኡን ክረኽቦ ኢየ። ዓቢ ምዕባለን ለውጥን ተገይሩ ኢዩ`` ኢሉ ፕሬዚደንት ትራምፕ ኣብዝገበሮ ትዊት።

ብዝኾነ፡ ፕሬዚደንት ትራምፕ ንፈለማ ኣዋን ኣይኮነን ምስ ሓለፍቲ ናይ ኣሜሪካ ናይ ስለያ ትካል ዝገራጪ ዘሎ። ዓሚ`ውን ምስቲ ትካል ኣብ ምስሕሓብ ኣትይ ነይሩ።