መራሒ ሰሜን ኮሪያ ምስ ፕረዚደንት ኣሜሪካ ንምርኻብ ናብ ቬትናም ገይሹ

ፕረዚደንት ትራምፕን ኪምን Image copyright AFP

መራሒ ሰሜን ኮሪያ ኪም ጆንግ ኡን ምስ ፕረዚደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ንምርኻብ፡ ናብ ርእሰ-ከተማ ቬትናም ሃኖይ ብባቡር ተጓዒዙ። ብቐዳም ድማ ኣብ ዶባዊት ከተማ ናይ ቻይና ዳንዶንግ ኣትዩ።

እቲ ብዙሕ ትጽቢት ዝተገብረሉ ዳግማይ ርክብ ክልቲኦም መራሕቲ ረቡዕን ሓሙስን ኣብ ሃኖይ ክካየድ'ዩ። እዚ ናይ ሕጂ ርክቦም ድሕሪ'ቲ ነቲ ዓሚ ኣብ ሲንጋፖር ዝገበርዎ ታሪኻዊ ርክብ ስዒቡ'ዩ ዝመጽእ ዘሎ።

ኩሉ ኣቓልቦ ዓለም ድማ ኣብ "ምዕናው ኑክሌራዊ ኣጽዋር" ይሰማምዑ'ዶ ይኾኑ ብምባል ይጽበ'ሎ።

እቲ ብመንግስታዊ ማዕከናት ዜና ሰሜን ኮሪያ ዝተጋውሐ ንቕሎ ኪም ጆንግ ኡን፡ እቲ ምስ ትራምፕ ዝግበር ዝርርብ ክካየድ ምዃኑ ቀዳማይ መረጋገጺ'ዩ። እተን መንግስታዊ ማዕከናት ዜና ኪም ጆንግ ኡን ከም ኣካል ናይ መገሽኡ፡ ኣብ ቬትናም ናይ "ጽቡቕ ድሌት" ብጽሖ ከካይድ ምዃኑ ሓቢረን።

ሓፍቱ ኪም ዮ ዮንግን፡ ሓደ ካብ ቀንዲ ተዛተይቱ ዝኾነትን፡ ናይ ቀደም ጀነራል ኪም ዮንግ ቾልን ድማ ምስኡ ከም ዝተጓዕዙ ይእመን።

ንምንታይ'ዮ ዳግማይ ዝራኸቡ ዘለዉ?

ትራምፕ ኣብ ዝሓለፈ መስከረም ንደገፍቱ ኣብ ዘስምዖ መደረ ምስ ኪም ኦጆንግ ኡን "ተፋቒርና ኢና፡ ጽቡቓት ደብዳቤታት ድማ ጽሒፉለይ" ኢሉ ነይሩ።

እንተኾነ ግን፡ እቲ ዘጉላዕልዕ ኣዘራርባ ናይ ትራምፕ ብዘየገድስ፡ ብድሕሪ'ቲ ናይ ወርሒ ሰነ ርክቦም ዝነበራ ኣዋርሕ ግን ዝሕቱላትን ምስጉዳም ዝበዝሐንን'የን ነይረን።

እዚ ናይ ሕጂ ርክብ ኣብ'ቲ ቀዳማይ ርክቦም ዝተጀመሩ ስራሓት ኣብ ምድራዕን ኣብ'ቲ ኣሿኽ ዝኾነ ጉዳይ ምውጋድ ኑክሌራዊ ኣጽዋርን ከድህብ'ዩ። ክኢላታት ግን ኣብዚ መዳይ'ዚ ብዙሕ ስጉምቲ ኣይተኸየደን ይብሉ።

ዛዕባ ናይ'ዚ ናይ ሃኖይ ርክቦም ግን ገና ኣይተፈልጠን ዘሎ።

እቲ ቀዳማይ ርክቦም እንታይ ኣፍረየ?

እቲ ኣብ መንጎ'ዞም ኣቐዶሞም መርዛም ቃላት ጥራይ ዝለዋወጡ ዝነበሩ መራሕቲ፡ ኣብ ሲንጋፖር ዝተገብረ ርክብ ብርግጽ ታሪኻዊ'ዩ ነይሩ። እቲ ዝኸተምዎ ስምምዕ ግን ንጹር ኣይነበረን።

ብዛዕባ'ቲ ቀንዲ ዕላማኡ ዝኾነ "ምውጋድ ኑክሌራዊ ኣጽዋር" ድማ ብዙሕ ስራሕ ኣይተሰርሐን።

ትራምፕ ነቲ ንሰሜን ኮሪያ ዘቖጠዐ ወተሃደራዊ ልምምድ ኣሜሪካን ደቡብ ኮሪያን ደው ከብሎ'ኳ እንተተመባጽዐ፡ ብኣምሳይኡ እንታይ ከምዝረኸበ ግን ብዙሓት ሰባት ኣብ ሕቶ ምልክት የእትዉ።

ሰሜን ኮርያ ምምዕባል ኣጽዋራት ደው ዘይምባላን ነቑጣታት ሚሳይላት ዘይምዕጻዋን ኣብ ግምት ኣእትዮም ድማ ክኢላታት፡ እቲ ኣብ ዝሓለፈ ሓጋይ ዝተገብረ ምዕናው ሓደ ናይ ሰሜን ኮርያ ናይ ሮኬት መስርሒ ነቑጣ ካብ መርኣያ ዝሓልፍ ኣይኮነን ይብሉ።

እንተኾነ ግን ኣብ'ዚ ቀረባ እዋናት ብትሑት ደረጃ ዝተኻየዱ ርክባት ኣብ'ዚ ናይ ሃኖይ ርክብ እወጃ ክህሉ ይእምቱ።

ሕጂ'ሞ እንታይ ክንጽበ ንኽእል?

ጭቡጥ ምልክታት ምዕባለ፡ ወይ ከኣ ክዕቀን ዝከኣል ምጡን ናይ ምዕባለ መራሒ ጎደና [ሮድ ማፕ] ክህሉ ልዑል ትጽቢታት ከምዘሎ ክልቲኦም መራሕቲ ኣይስሕትዎን'ዮም። ተንተንቲ ድማ፡ ሕድገታት ንምግባር ድልውነት ናይ ክልቲኦም ወገናት ንምፍላጥ ይህንጠዩ።

ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ሰሜን ኮሪያ ንዘንበረቶ እገዳ ቅድሚ ምፍኳሳ እታ ሃገር ንዘለዋ ኑክሌራዊ ኣጽዋራት ኣቐዲማ በይናዊ ናይ ምዕናው ስጉምቲ ክትወስድ'ያ ክትጠልብ ጸኒሓ።

ቅድሚ ሒደት መዓልታት ግን ፕረሲደንት ትራምፕ ብዛዕባ ጉዳይ ምዕናው ኑክሌራዊ ኣጽዋር ንምድፋእ "ኣይህወኽን'የ" ኢሉ።

ሓደ ተኽእሎ ግን ኲናት ክልቲኤን ኮርያታት ብወግዒ ከም ዘብቅዐ ክእወጅ ይኽእል'ዩ ይበሃል። ገለ ወሃብቲ ርእይቶ ድማ ብኣምሳያ ምፍኳስ እገዳ፡ ኣሜሪካ ሰሜን ኮሪያ ንኸም መማዕበሊ ኑክሌራዊ ኣጽዋራት ዮንግቢዮን ንምዕናው ጭቡጥ ስጉምትታት ክትወስድ ክትሓታ'ያ ይብሉ።

ንምታይ'ዩ እቲ ርክብ ኣብ ቬትናም ክካየድ ተመሪጹ?

ብብዙሕ ምኽንያታት ተመራጺት'ያ። ቬትናም ዋላ'ኳ ኣቐዲማ ጸላኢት ኣሜሪካ እንተነበረት፡ ኣብ'ዚ ሕጂ እዋን ምስ ክልቲኤን ሃገራት ዲፕሎማሲያዊ ርክብ ኣለዋ፡ ሕሉፍ ቅርሕንትታት ገዲፍካ ሓቢርካ ምስራሕ ከም ዝከኣል ድማ ከም ኣብነት ክትጥቀመላ ትኽእል ኢኻ።

ዋላ'ኳ ቬትናም ሓንቲ ካብተን ብቑጠባ ብቕልጡፍ ዝዓብያ ዘለዋ ኤሽያውያን ሃገራት ኣንተኾነት፡ ቬትናምን ሰሜን ኮሪያን ዴሳውያን ሃገራት'የን።

ሰሜን ኮሪያ ልዳታ እንተ'ድኣ ኣርሕያ፡ ከም'ቲ ናይ ቬትናም ቅልጡፍ ቁጠባዊ ዕቤት ከተምጽእ ከም ትኽእል ብምባል ኣሜሪካ ከም ኣብነት ክትጥቀመሉ ትኽእል'ያ።

ተወሳኺ ዛንታ