ፖለቲካዊ ውድባት ኢትዮጵያ ዝኣሰርዎ 'ቃል ኪዳን' እንታይ እዩ?

ኣብይ ኣሕመድ Image copyright PMO Ethiopia

ሎሚ መዓልቲ፡ ልዕሊ 100 ዝኾኑ ፖለቲካዊ ውድባት (ሰልፍታት) ኢትዮጵያ 'ሰነድ ቃልኪዳን' ተፈራሪሞም።

እዚ ሰነድ፡ ኣብ መንጎ ፖለቲካዊ ውድባት ዝህሉ ርክብ፡ ከምኡ ድማ ውልቃዊ ምንቅስቓስ ናይቶም ሰልፍታት ዘመሓድር እዩ።

እዚ ብሃገራዊ ቦርድ መረጻ ኢትዮጵያ ዝተዳለወ ሰነድ፡ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ንሕገ-መንግስቲ ካብ ዝጻብኡ ተግባራት ክዕቀቡ ይሕግግ።

ብተወሳኺ፡ ኣጠቓቕማ ሚድያን ማሕበራዊ መራኸብታትን ናይቶም ሰልፍታት'ውን ስርዓት ዘትሕዝ እዩ ተባሂሉ'ሎ።

ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ ንኢህወዴግ ወኪሉ ነቲ ሰነድ ዝፈረመ ክኸውን ከሎ፡ ነቲ ፍጻመ ኣብ ታሪኽ ኢትዮጵያ "ፍሉይን ሓድሽን ዕለት" ክብል ገሊጽዎ።

ውድባት ከምዚ ዓይነት ሰነድ እንትፍርሙ ንፈለማ እዋን ድዩ?

ፖለቲካዊ ውድባት ኢትዮጵያ፡ ቅድሚ ሕጂ'ውን ተመሳሳሊ ሰነዳት ፈሪሞም ነይሮም።

ቅድሚ መረጻ 2002፡ ልዕሊ 60 ዝኾኑ ፖለቲካዊ ሰልፍታት፡ 'ደንቢ ስነምግባር መረጻ' ድሕሪ ምፍራሞም፡ ሕጊ ኾይኑ ምጽዳቑ ይዝከር።

ቅድሚ ሕጂ'ውን ስምምዓት ተፈሪሞም ከም ዝነበሩ ዝገለጸ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ "እንተኾነ ግን፡ ንኹሉ ዘሳተፈ ኣይነበረን" ኢሉ።

እቲ ሰነድ እንታይ ይብል?

እቲ ሰነድ ብቐንዱ፡ ሰልፍታት ፖለቲካ ልዕልነት ሕገ-መንግስቲ ክቕበሉን ከኽብሩን ዘገድድ እዩ።

እንተኾነ ግን፡ ብሰላማዊ መገዲ እቲ ሕገ-መንግስቲ ክመሓየሽ ክሓትቱ፣ ንትሕዝቶታት እቲ ሕገ-መንግስቲ ክነቕፉን ምሉእ ንምሉእ ንምቕያር ክሰርሑን ከምዝኽእሉ ይገልጽ።

ሰልፍታት ፖለቲካ ካብ ናዕብን ህውከትን ክዕቀቡ'ውን ይድንግግ። ሓይሊ ናይ ምጥቃም መሰል (Monopoly of Coercive Power) ዘለዎ መንግስቲ ጥራይ ምዃኑ'ውን እቲ ሰነድ ይገልጽ።

ፖለቲካዊ ውድባት፡ ህዝባዊ ኣኼባታትን ሰልፍታትን ኣብ ዘካይድሉ እዋን፡ ንዝኾነ 'ዓሌት ኮነ ሃይማኖት' ብኣሉታ ዝገልጹን ዝስእሉን ተግባራት ክፍጸሙ የብሎምን ይብል እቲ ሰነድ።

ውድባት ፖለቲካ፡ ዝውንንዎ ወይ ከኣ ብላዕለዋይነት ዝመርሕዎ ሚድያን ማሕበራዊ መራኸብን ንህዝቢ ዕላዊ ክገብሩ'ውን የገድድ።

ነዚ ሰነድ ዝፈረሙ ውድባት፡ ናይ ሓባር 'ቤት ምኽሪ' ከምዘቑሙ ዝገልጽ እቲ ሰነድ፤ ሕግታት እዚ ሰነድ ዝጠሓሱ ውድባት ካብቲ 'ቤት ምኽሪ' ክሳብ ምብራር ዝበጽሕ ስጉምቲ ከምዝውሰድ ኣብቲ ሰነድ ተጠቒሱ'ሎ።

ተመሳሳሊ ዛዕባታት