"ቀዳማይ ሚንስትር ብዛዕባ በረከት ኣዛሪቡና'ዩ" በዓልቲ ቤት በረከት

ኣይተ በረከት ስምኦን Image copyright AFP

ሃብቲ ጥረት ኮርፖሬት ብምብኻን ተጠርጢሮም ኣብ ቀይዲ ዝወዓሉ ኣይተ በረከት ስምኦንን ኣይተ ታደሰ ካሳን፡ ካብ ዝተሓዙ ኣዋርሕ'ኳ እንተተቖፀሩ፡ ክሲ ዝተመስረቶም ግን ኣብዚ ሰሙን (14 ሚያዝያ 2011 ኣ.ኢ) እዩ።

ኣይተ በረከት ብዛዕባ ሕሉፍን ሕጂ ዘሎ ኩነታትን እንታይ ይሓስብ? ቢቢሲ ንበዓልቲ ቤቱ ወይዘሮ ኣሲ ፈንቴ ኣዘራሪብዋ ኣሎ።

ቢቢሲ፦ ብኸመይ መገዲ እናተመላለስኩም ትሓትዎን ትርእይዎን ኣለኹም?

ወ/ሮ ሲ፦ኣብ ኩሉ መሰርሕ ናይ ቤት ፍርዲ ክተርፍ ድልየት የብለይን። ምኽንያቱ ኣብኡ ቤተሰብ የብሉን። ኩሉ ቤተሰብ ኣብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ እዩ ዝነብር። ንኣዳራሽ ቤት ፍርዲ ዝመልኦ ከኣ ንሳቶም ገበነኛታት ንኽበሃሉ ድልየት ዘለዎ ጉጅለ ጥራይ እዩ።

ዝተኸሰስሉ ጉዳይ ፖለቲካዊ ትሕዝቶ ዘለዎ ምዃኑ ስለንግንዘብ፡ ፅምዋ ንኽይስምዖም ኩልግዜ ኣብቲ ቦታ ክንርከብ ኣለና። ነቲ ፍርዲ እናተኸታተልና'ውን ንመራኸቢ ሓፋሽ መብርሂ ክንህብ ግድን'ዩ።

ጠበቓ ንዝኾኖ ሰብ ስጉምቲ ከም ዝውሰዶ ዝገልፅ መልእኽቲ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢ ስለዝተዘርግሐ፡ ጠበቓ ክንረክብ ኣይከኣልናን። ክልተ ጠበቓታት መፂኦም'ኳ እንተነበሩ ምፍርራርሕ ስለዝበፅሖም ናብ ዝመፅኡሉ ኣዲስ ኣበባ ተመሊሶም።

ቢቢሲ፦ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዘሎ ናይ በዓል በረኸት ኣታሓሕዛ እንታይ ይመስል?

ወ/ሮ ሲ፦ ሓቂ ንምዝራብ እቲ ቤት ማእሰርቲ ሓድሽ እዩ። ካልእ ቤት ማእሰርቲ'ኳ እንተዘይፈለጥኩ እዚ ዝሓሸ ከም ዝኾነ'ዩ ሰባት ዝዛረቡ። ንበይኖም ፈልዮም'ዮም ሒዞምዎም ዘለዉ። እዚ ማለት ግን ፀገም የለን ማለት ኣይኮነን።

ቅድሚ ሕጂ ንቤተሰብ ነዊሕ ግዜ ይወሃብ ነይሩ። ካብ ቀረባ እዋን ናብዚ ግን መስርዕ ሒዝና ኢና ንሓቶም። ኣብ ርእሲኡ እቲ ዝወሃበና ግዜ ሓፂር ስለዝኸውን ቀልጢፍና ክንወፅእ ይግብር። ብስልኪ'ውን ንራኸብ ነይርና፤ ሕዚ ግን ኣይንኽእልን።

ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘማኸርናዮም ጠበቓታት ዝሃቡና መልእኽቲ'ውን ብኣግባቡ ክነሕልፍ ኣይከኣልናን።

ቢቢሲ፦ምስ ኣይተ በረኸት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ምስ ተራኸብኩም ብዛዕባ እንታይ ተዕልሉ?

ወ/ሮ ሲ፦ ብዙሕ ዛዕባታት ኢና ነልዕል። ብዛዕባ ቤተሰብ ነዕልል። ዝበዝሕ ግዜ ግን ብዛዕባ መስርሕ ፍርዲ እናተዘራረብና ኢና ነሕልፎ። ጠበቓ ስለዘይብሎም፡ ካብ ጠበቓታት [ኣዲስ ኣበባ ካብ ዘለዉ] ዝረኸብናዮ ሓሳብ ነብፅሓሎም።

ብዛዕባ ኣብዛ ሃገር ዘሎ ፖለቲካ'ውን ነዕልል ኢና። ብርግፅ ቴሌቪዥን ክኣትወሎም ተገይሩ'ዩ።

ቢቢሲ፦ ኣይተ በረኸት ቅድሚ ኣብ ቀይዲ ምእታዉ፡ 'ናብ ደገ ናይ ምውፃእ ድልየት ኣለካ'ዶ?' ዝብል ሕቶ ቀሪብሉ፡ ድልየት ከም ዘይብሉ ገሊፁ ነይሩ። ሕዚኸ ዝተፈለየ መርገፂ'ዶ ይህልዎ?

ወ/ሮ ሲ፦ ኣነ ክሳብ ዝፈልጦ 'ክሳብ ዕለተ ሞተይ ካብ ኢትዮጵያ ናይ ምውፃእ ድልየት የብለይን' እዩ ዝብል። ንቕድሚት እንታይ ይፍጠር ዝብል ዝፍለጥ ኣይኮነን።

ካብ ሃገር ናይ ምውፃእ ድልየት ከም ዘለዎ ዋላ ሓደ መዓልቲ ክዛረብ ሰሚዐዮ ኣይፈልጥን። ኣብ ልዕሊ ቤተሰበይ ጉድኣት ክበፅሕ'ዩ ዝብል ስግኣት ነይርዎ እምበር፡ ንሱ ግን ንሞት'ውን ዝተዳለወ ሰብ እዩ።

ቢቢሲ፦ ኣብ ሎሚ ኮይኑ ዝጠዓሰሉ ነገርከ ይህሉ'ዶ ይኸውን? ማለት 'እንተዘይገብሮ ነይረ' ዝብለሉ?

ወ/ሮ ሲ፦ ዝጠዓሰሉ ነገር ክህሉ ይኽእል'ዩ። ዝፈልጦ ነገር ግን የብለይን። እቲ ኩነታት በዚ መልክዑ መፈፀምታ ክረክብ ምኽኣሉ ሓዘን ይፈጥረሉ። ነቶም ሕጂ ክእሰር ዝገበርዎ ሰባት [ሰበ ስልጣን] ልዕሊ ማንም ይኣምኖም ነይሩ።

ስልጣን'ውን ኣሕሊፉ ሂብዎም'ዩ። 'ኣነ ይኣኽለኒ፤ ንሕና ክንወፅእ ኣለና፤ ንስኻትኩም ስልጣን ተረከቡ' ኢሉ ስልጣን ኣሰጋጊሩ እዩ።

ምናልባት ዘጣዕሶ ነገር እንተሃለወ ኢለ ዝሓስቦ፡ ከምቲ ናቱ ዓይነት ክብሪ ዘለዎ ትኽክለኛ ተተካኢ ክፈጥር ዘይምኽኣሉ ብጣዕሚ ከሕዝኖ ከም ዝኽእል'ዩ። ኣብዚ ዝተፈጠረ ክፍተት ከም ዘሎ ክዛረብ እሰምዖ እየ። ምስ ማእሰርቱ ብዝተሓሓዝ ግን ዘጣዕሶ ነገር ምህላዉን ዘይምህላዉን ኣይፈለጥኩን።

Image copyright Getty Images

ቢቢሲ፦ ኣቶ በረኸት ዝተኸሰሰሉ ኣካይዳ ፖለቲካዊ ፅዕንቶ ኣለዎ ዝብል ሓሳብ ኣለኪ'ዶ?

ወ/ሮ ሲ፦ እወ! ኣፀቢቑ! ንምንታይ? ንዝብል ሕቶ፡ ቀዳማይ ነገር ኣብ ኢትዮጵያ ብብልሸውና ዝጥርጠሩ ብዙሓት ሰባት ኣለዉ። ይኹን ደኣ'ምበር ኣይሕተቱን።

ምስኦም ኮይኖም ይሰርሑ ዝነበሩ ሰባት ከይተተሓዙ፡ ንሳቶም ጥራሕ ተፈልዮም ዝተትሓዙሉ ኩነታት ክግምገም ነይርዎ። ካልኣይ ነገር ድማ በረከት ኮነ ኣይተ ታደሰ ብብልሽውና ዝልለዩ ኣይኮኑን። ነቲ ተግባር ከም ዝፅየፉዎ'ዩ ዝዝረብ።

ኣብ መፅሓፉ'ውን ብብልሽውናን ፀገም ስነ-ምግባርን ናይ ዝልለዩ ሰባት ስም እናፀርሐ ኣቃሊዑ እዩ። ኣይተ ታደሰ'ውን ብተመሳሳሊ። ኣብ ዝተሓተ ደረጃ መነባብሮ ዝነብሩ ሰባት'ዮም።

ብስሙ ይኹን ብስም ዘመድ ኣዝማድ ዝተመዝገበ ዋላ ሓደ ንብረት የለን። መሬት'ኳ ዘይብሎም፤ ገዛ፣ መኪናን ካልእ ንብረትን ዘየፍረዩ፡ መንግስቲ ብዝህቦም ኣታዊ ጥራሕ ዝመሓደሩ እዮም። ካብቲ ዝነበረሉ ሰልፊ ዝወጽኣሉ ምኽንያት ድማ ብልሽውና እናሰፍሐ ብምምፅኡ እዩ።

ናብ ገዛና እናመፅኡ 'ብዘይ ንስኻ ኣይኾነልናልን' ይብልዎ ዝነበረሱ ሰባት እፈልጥ'የ። ሎሚ 'ብልሽውና' ብዝብል ክኽሰስ ፖለቲካ'ምበር ካልእ ክኸውን ኣይክእልን።

ቢቢሲ፦ ክሶም ኣብ ክልል ኣምሓራ'ኳ ይረኣይ እንተሃለወ፡ ፌደራል መንግስቲ ግን ኣብ ክሲ በረኸት ኢዱ ኣእትዩ'ዩ ዝብል እምነት ኣለኪ'ዶ?

ወ/ሮ ሲ፦ መንግስቲ ፌደራል 'ንሕና ኣይንደልዮምን' ዝብል መግለፂ ሂቡ እዩ። ግን ድማ ከምኡ በለ ኣይበለ፡ ብግፍዒ ተኣሲሮም ኣለዉ። ሰብኣዊ መሰሎም ይገሃስ ኣሎ። ብፍትሒ ይዳነዩ የለውን። ነዚ ብዝምልከት ናብ ፌደራል መንግስቲ ደብዳበ እንተፀሓፍና'ውን መልሲ ኣይረኸብናን።

እቲ ዝወሃበና መልሲ 'እቲ ጉዳይ ብቤት ፍርዲ ዝተትሓዘ ስለዝኾነ ጣልቃ ክንኣትው ኣይንኽእልን' ዝብል'ዩ።

ቅድሚ ሰሙን ቀዳማይ ሚንስትር [ኣብይ ኣሕመድ] ኣዘራሪቦምና ነይሮም። ምስ ምእሳሮም ብዝተሓሓዝ የጋጥመና ዘሎ ፀገማት ሓቢርናዮም። ክተሓባበሩና ዘይደልዩ ሰባት ከም ዘለዉ ነጊርናዮም፡ እቲ ፀገም ንኽፍታሕ መምርሒ ኣውሪዶም ኣለዉ።

ኣብ ጉዳይ ፍትሒ ኢዶም ከእትው ከም ዘይክእሉ፡ ይኹን ደኣ'ምበር መስርሕ ፍትሒ ንኽቀላጠፍ ከም ዝዛረብዎም ሓቢሮምና ኣለዉ። ነዚ ድማ ነመስግን። ይኹን ደኣ'ምበር ሕዚ'ውን ብጣዕሚ ተደናጉዩ'ሎ።

ቢቢሲ፦ ኣይተ በረኸት ናብ ባህርዳር ክኣትዉ ከለዉ፡ ብዙሕ ሰብ ናብ ኣደባባያት ወፂኡ ክትሕዙ ምኽኣሎም ትኽክል ከም ዝኾነ ይገልፅ ነይሩ። ኣብ ደብረ ምርቆስ እውን ንሱ ይርከበሉ ኣብ ዝተበሃለ ሆቴል መጥቃዕቲ ተፈፂሙ።

ስለምንታይ ከምዚ ዝበለ ተሪር ተቓውሞ ኣጋጢምዎ?

ወ/ሮ ሲ፦ ብፍላይ በረከት ቅድሚ ምእሳሩ ጀሚሩ ሰፊሕ ጎስጓስ [ፀለመ] ተኻይድሉ እዩ። ፀረ ኣምሓራ እዩ፤ ናብ ትግራይ ዝወገነ እዩ ዝብሉ ወፍርታት ኣብ ልዕሊኡ ተኻይዶም። ህዝቢ እዚ ሓቂ ክመስሎ ይኽእል'ዩ።

በረከት ነዞም ኣብ ልዕሊኡ ዝካየዱ ወፍርታት ብዙሕ ግዜ መልሲ ኣይህብን ነይሩ። እቲ ሰፊሕ ወፍሪ ንመናእሰይ ማእከል ብምግባር'ዩ ይፍፀም ነይሩ። ውፅኢት ናይ ፅልኣት ፖለቲካ እምበር ካልእ ክኸውን ኣይክእልን። ከምቲ ኣብ ልዕሊኡ ዝተኻየደ ወፍሪ እንተዝኸውን፡ ብህይወት'ውን ኣይምፀንሐን።

ቢቢሲ፦ እቲ ክሲ ውድቂ ኮይኑ፡ ብነፃ ክሰናበት'ዩ ዝብል እምነት ኣለኩም'ዶ?

ወ/ሮ ሲ፦ እቲ ዓብዪ ፈተና ክኸውን'ዩ ኢለ ዝሓስቦ፡ እቲ ዝኣሰሩሉ ምኽንያት ትርጉም ዘይብሉ ብምዃኑ እዩ። ሃይሃይታ ለውጢ ዘበገሶ ድፍኢት'ዩ። ክልቲኦም [በረከትን ታደሰን] ካብ ኣምሓራ ኣይኮኑን ዝብል ኣተሓሳስባ ኣሎ።

ክልቲኦም ግን ንመሰላት ብሄረሰባት ክሰርሑ ዝፀንሑ እዮም። ተወለድቲ ብሄረ ኣምሓራ ብምዃኖም ድማ ንህዝቢ ኣምሓራ ይሰርሑ ነይሮም። ሕዚ እቲ ክሲ ውድቂ ኮይኑ ብነፃ እንተተለቒቖም፡ ካብ መጀመርትኡ ንምንታይ ተኣሲሮም? ዝብል ሕቶ ክቐርበሎም ስለዝኽእል እዚ ዓብዪ ፈተና እዩ።

መሪሕነት እቲ ክልል [ኣምሓራ] ልዕሊ ፍትሒ እዚ ዘጨንቖም ይመስለኒ።

ተመሳሳሊ ዛዕባታት

ተወሳኺ ዛንታ