ሱዕዲ ዓረብ፡ ኣብ ጂዛን ተኣሲሮም ዘለዉ ኢትዮጵያውያን ኣብ ሕማቕ ኩነታት ኣለና ይብሉ

ናብ ሃገሮም ክምለሱ ዝዳለዉ ዝነበሩ ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት፡ ሰነ 2017 Image copyright AFP
ናይ ምስሊ መግለጺ ልዕሊ 45,000 ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይነበሮም ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ተመሊሶም'ዮም

ልዕሊ 30 ኢትዮጵያውያን ጂዛን ኣብ እትበሃል ኣብ ደቡባዊ ገማግም ስዑዲ ዓረብ እትርከብ ከተማ ተኣሲሮም ምህላዎም ተፈሊጡ።

ንሳቶም ንልዕሊ 40 መዓልታት ኣብ ዝተፈላለዩ ኣብያተ ማእሰርቲ ብሕማቕ ከም ዝተታሕዙ'ውን ተዛሪቦም።

ገለ ካብቶም ቢቢሲ ዘዘራረቦም ግዳያት፡ ብሕጋዊ መገዲ ናብታ ሃገር ከም ዝኣተዉን፡ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ከም ዘለዎምን ይገልጹ።

ካብ በሽ ዝበሃል ከባቢዝተኣስረ ካሕሳይ ብርሃነ ዝተባህለ ስደተኛ "ፓሊስ ናይቲ ዓዲ ኣራርዮም ኣብ እስርቤት ኣእትዮምና። ንሕና ንልዕሊ ሽድሽተ ዓመት ዝተቐመጥና ኢጋማ ዘለና ኢና ኢልናዮም" ይብል።

"እቲ መንበሪ ፍቓድ ትኽክል ኣይኮነን፡ ክነጻርዮ ኢና ኢሎም'ዮም ናብ ቤት ማእሰርቲ ኣእትዮምና። ምስ ኣእተውና ድሓር ዓሻራ ግበሩ ኢሎምና፡ ንሕና ድማ፡ ዓረብ ኣይነንብብን ኣይንጽሕፍን፡ ናይ ምንታይ'ዩ እንተበልናዮም፡ ትም ኢልኩም ግበሩ ኢሎምና። ኣይንገብርን እንተ በልናዮም ብበትርን ብመውቃዕትን ብሓይሊ ዓሻራ ኣግቢሮሙና"።

ብዛዕባ ኣብቲ ዝተኣስርሉ ቦታ ዝበጽሖም ግፍዒ ክዛረብ እንከሎ ድማ፡ "ኣብኡ ተኣሲርና ብዘይ መግቢ፡ ን10 መዓልቲ ብዘይ ማይ፡ ሽንቲ ቤት'ውን ዓጽዮም ምእንቲ ክንሳቐ ምእንቲ ክንሓምም፡ ኣብ ርእሲኡ'ውን ብበትሪ ሓደብሓደ እናውጻእካ መግረፍቲ ብዙሕ ስቓይ ወሪዱና" ይብል።

ካብ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ሓገዝ ክረኽቡ እንተ ሓተቱ እኳ፡ እቲ ኤምባሲ ብዛዕብኦም ተገዳስነት ኣየርኣየን ብምባል ቅሬታ ከም ዘለዎም ገሊጹ።

ኣብ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ኣብ ሱዕዲ ኮንስለር-ጀነራል ዝኾነ ኣቶ ዓብዱ ያሲን ግን "ፈጻሚ ጉዳያት ኤምባሲ ይከታተሎም ኣሎ፡ ምስ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን'ውን ንዘራረብ ኣለና" ክብል ንቢቢሲ ምላሽ ሂቡ።

"ብዛዕባ እቶም እሱራት ንፈልጥ ኢና፡ ብመሰረት ዘለና ሓበሬታ፡ ሕጊ ናይታ ሃገር ኣየኽበሩን፡ ሕጋውያን ኣይኮኑን ተባሂሎም ተኣሲሮም ከም ዘለዉ'ዩ ተነጊሩና ዘሎ።"

"ኣብዘን ዝሓለፋ ኣስታት 7 ኣዋርሕ ቀይሕ ባሕሪ ተሳጊሮም ዝመጹ [ኢትዮጵያውያን] 70,000 ይበጽሑ፡ ብዘለና ናይ ሰብ ዓቕሚ ንኹሎም ክተገልግል ድማ ኣጸጋሚ'ዩ"።

እቶም ብሕጋዊ መንገዲ ናብታ ሃገር ዝመጹ ከይተረፉ፡ ብዝግባእ ነቲ ናይታ ሃገር ሕጊ ብዘይምፍላጦም ግዳያት ማእሰርትን 'ጥርዝያን 'ከም ዝኾኑ'ውን ኣቶ ዓብዱ ይገልጽ።

" ብመሰረት ሕጊ እታ ሃገር፡ ናይ መንበሪ ፍቓድ ጥራይ ስለ ዝሓዝካ ሕጋዊ ኢኻ ማለት ኣይኮነን፡ ክርድኦ ዘድሊን መብዛሕትኡ ሰብ ዘይርድኦ እዚ'ዩ፡ ንሕና ኸኣ ብሓቂ ንሽገር ኣለና። መንበሪ ፍቓድ ሒዝካ ኣብ ዝተመደብካሉ ስራሕ እንተ ዘይተረኺብካ ሕጋዊ ኣይኮነን"።

ብወገን ኤምባሲ ምክትታል ይገብርሎም ከም ዘለዉን፡ "ብምሕረት ዝፍትሕሉ ኩነታት ክፍጠር'ውን ብወገንና ጸቕጢ ንምፍጣር ንጽዕር ኣለና" ክብል ጠቒሱ።

"ሓደ ናይ ቁጠባ ስደተኛታት ስለዝኾኑ፡ ሰሪሖም ክነብርሉ ዝኽእሉ ኩነታት ክፍጠረሎም ምርድዳእ'ዩ፡ ናብ ሃገሮም ዝምለሱ እንተኾይኖም ድማ፡ ክሳብ ዘለዉ መሰላቶም ተሓሊዩ ንብረቶም ሒዞም ክኸዱ ኢና ንሰርሕ ዘሎና"።

ኣስታት 3000 ዝኾኑ ኢትዮጵያውያን ብቅትለት፡ ማህረምቲ፡ ስርቅን ሓሽሽን ዝበሉ ዝተፈላለዩ ገበናት ተኸሲሶም ዝተሩ ከም ዘለዉ'ውን እቲ በዓል ስልጣን ሓቢሩ።

ኣቶ ካሕሳይ ብርሃነ ቀጺሉ፡ "ድሕሪኡ ናብቲ ኣብ ጂዛን ዘሎ ዓቢ ቤት ማእሰርቲ ወሲዶሙና፡ ንሳቶም ከኣ ኣይንቕበለኩምን፡ እንታይ ጌሮም'ዮም ምለስዎም ውሰድዎም ኢሎም፡ ተመሊስና እንደገና ናብኡ ኼድና"።

ደሓር ግን ናብ ጂዛን ከም ዝተመለሱን፡ ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብኡ ከም ዘለዉን'ውን ሓቢሮም።

ኣብ ጂዛን'ውን ፓሊስ ዓሸራ ክገብሩን ንዓድኹም ክትከዱ ፈርሙ ምስ በልዎም፡ ንሹድሽተ ካብኦም ወሲዶም ከም ዝገረፍዎም'ውን ኣቶ ካሕሳይ ብርሃነ ተዛሪቡ።

ኪዳነ ሺባሺ'ውን ምስ ካሕሳይ ብርሃነ ተኣሲሮም ካብ ዘለዉ እሱራት ስደተኛታት ሓደ'ዩ። ሕክምና ተነፊግዎም፡ ብዘይ ክዳን ኣደዳ ቁማል ኮይኖም ከም ዘለዉ ንቢቢሲ ሓቢሩ።

እቲ ን7 ዓመት ኣብ ሱዕዲ ዝተቐመጠ ኪዳነ ንባዕሉ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ከም ዘለዎን፡ ኣውቲስታ ኮይኑ ይሰርሕ ከም ዝነበረን ብምጥቃስ፡ ወረቐቶም ክምለሰሎምን ናብቲ ዝሰርሕሉ ዝነበሩ ክመልስዎምን ይጽውዕ።

ንሳቶም ዘጥረይዎ ብዙሕ ንብረት ከም ዘሎን፡ ኣስራሕቶም'ውን ንደልዮም ኢና ኢሎምኳ ክፍትሑ እንተ ሓተቱ ሰብ መዚ ግን ኣይነፍቅድን ከም ዝበሉ እቶም ግዳያት ጠቒሶም።

ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኢትዮጵያውያን ብዘይሕጋዊ መገዲ ናብ ሱዕዲ ከም ዝጓዓዙን፡ ገሊኦም ቀይሕ ባሕሪ ክሰግሩ ብዘጋጠሞም ሓደጋታት ኣደዳ ምጥሓልን ሞትን ክኾኑ እንከለዉ፡ ካልኦት'ውን ግዳያት ግጭት የመን ከም ዝኾኑ ጸብጻባት ይሕብሩ።

እቶም ነዚ ኩሉ መከራ ሓሊፎም ኣብ ሱዕዲ ዝኣትዉ'ውን እንተኾኑ፡ ኣደዳ ማእሰርትን ምስጓግን ክኾኑ እዮም ዝርኣዩ።

ተመሳሳሊ ዛዕባታት