ኣብ ኣሜሪካ ኮይኖም ፅልኢ ዝተሓወሶ ዘረባ ዘላብዑ ኢትዮጵያውያን፡ ብከመይ ብሕጊ ይሕተቱ?

ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ Image copyright Getty Images

ኣብ ኣሜሪካ ፅልኢ ዝተሓወሶ ዘረባ ዘላብዑ ኢትዮጵያውያን ብሕጊ ተሓተትቲ ንምግባር ምንቅስቓስ ከምዝተጀመረ ቤትምኽሪ ዜጋታት ኢትዮጵያውያን ኣሜሪካውያን ኣፍሊጡ። ነዚ ግን ብኸመይ ግብራዊ ምግባር ይከኣል ዝብል ሕቶ ብዙሓት የልዕሉ።

ርክብ ህዝቢ እቲ ቤትምኽሪ ኣይተ ኣምሳሉ ፀጋየ፡ ሓው ምስ ሓው ብምፅላእን ብሄር ምስ ብሄር ብምግጫውን፡ ከም ሃገር ምቕፃል ስለዝኸብድ፡ ነዚ ንዝፍፅሙ ውልቀሰባት ንምምሃር ዋላ እኳ ብዙሕ እንተተፈተነ፡ እዚ ጉዳይ ካብ ቁፅፅር ወፃኢ እናኾነ ብምምፅኡ፡ እቲ ቤትምኽሪ ነዞም ውልቀሰባት ናብ ሕጊ ንምቕራብ ከም ዝተዳለወ ተዛሪቦም።

ኣይተ ኣምሳሉ ኣብ ኣሜሪካ ኣብ ካልእ ማሕበረሰብ ናይ ፅልኢ ዘረባ ምልባዕ፣ ሞትን ምምዝባልን ምስዓብ ብሕጊ ከምዘቕፅዕ ይገልፁ።

ከም መረዳእታ ድማ 'ፈረስት ኣመንድመንት' ዝተብሃለ ሕጊ ኣሜሪካ ይፀርሑ።

ዋላእኳ ኣብ ፈረስት ኣመንድመንት ፡ ናይ ምዝራብ ነፃነት ሕሉው እንተኾነ፡ ኣብዚ ሕጊ ኣብ ነፃነት ምዝራብ ዘይካተቱ ተግባራት ከም ዝተዘርዘሩ እዮም ዘብርሁ።

"ቅትለት፣ ምሕናይ፣ ምፍርራሕ፣ ብሄር ምስ ብሄር (ማህበረሰብ ምስ ማሕበረሰብ) ዘጋጭው እንተድኣ ኮይኑ፤ እቲ ናይ ፅልኢ ዘረባ ዘስዓቦ ጉድኣት ብምንፃር፡ ነቶም ውልቀሰባት ተሓተትቲ ምግባር ይከኣል" ይበሉ ኣይተ ኣምሳሉ።

ነዚ ከይዲ ሕጊ ዝከታተል ጉጅለ ጠበቓታት ከም ዘሎ ብምግላጽ፡ ኣብ ኣሜሪካ ናይ ዘለዉ ኢትዯጵያውያን መረዳእታት ኣቕሪብካ፡ ነቶም ናይ ፅልኢ ዘረባ ዘላብዑ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ምቕራብ ከም ዝከኣል ሓቢሮም።

"መብዛሕቲኦም ኣብዚ ሃገር ዝነብሩ ንሃገር ዝሓስቡ እዮም። ይኹን'ምበር ዝመፅእሉ ማሕበረሰብ ረሲዖም፡ እቲ ማሕበረሰብ ዋላ እንተፈረሰ ዘይግድሶም ውሑዳት ኣለዉ" ይብሉ ኣይተ ኣምሳሉ።

እቲ ሕጊ፡ ካብ ምእሳር ክሳብ ናብ ዓዲ ተጠሪዝካ ምምፃእ ዝበፅሕ ቅፅዓት ከም ዘካትት ገሊፆም።

ብመሰረት እቲ ሕጊ ፅልኢ ምንዛሕ፣ ጎስጓስ ምሕናይን ቅትለትን፣ ፊልሚ ፆታዊ ርክብ፣ ገበን ንምፍፃም ምውዳብ መሰረት ዝገበረ ጎስጓስ ዘካይድ ካብ ተሓታትነት ከም ዘየምልጥ ኣገንዚቦም።

ንሶም ከም ዝብልዎ፡ እዚ ምንቅስቓስ ኣብ ኣሜሪካ ጥራሕ ዝነብሩ ትውልደ ኢትዮጵያንን ፍቓድ መንበሪ ኣብ ዘለዎም ኢትዮጵያውያንን ዘተኮረ እዩ።

ካብዚ ብተወሳኪ ኣብ ካልኦት ሃገራት ዝነብሩ ኢትዮጵያውያን ተመሳሳሊ ምንቅስቓስ ንክገብሩ እናተዘራረቡ እዮም።

ኣብዚ ጉዳይ እዚ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ምዝርራብ ገይርኩም'ዶ? ዝብል ሕቶ ኣቕሪብናሎም።

"ዋላ ሓደ ዝርርብ ኮነ ዘተ ኣይገበርናን" ብምባል፡ ዜግነታዊ ግብኦም ንምፍፃም ጥራሕ ነቲ ምንቅስቓስ ከምዝጀመሩ ተዛሪቦም።

ብኻልእ ወገን ድማ፡ ኣብ ኣሜሪካ ኣብ ሓደ ቢሮ ጥብቅና ዝሰርሑ ኣይተ ነጋሳ ኦዳዱቤ ብወገኖም፡ ዋላ እኳ ምስዚ ቤትምኽሪ ርክብ ኣይሃልዎም፡ ኣብ ግዝኣት ሜኒሶታ እውን ተመሳሳሊ ምንቅስቓስ ከም ዝተጀመረ ገሊፆምልና።

ኣይተ ነጋሳ እውን ምስ ኣይተ ኣምሳሉ ተመሳሳሊ ሓሳብ እዩ ዘለዎም። 'ፈረስት ኣመንድመንት' ብምፅራሕ ናይ ፅልኢ ዘረባ ዘላብዑ ናብ ሕጊ ምቕራብ ከም ዝከኣል ኣረጋጊፆም።

"ኣብ ኣሜሪካ ሓሳብካ ብነጻነት ናይ ምግላጽን ናይ ምዝራብን መሰል ንብዙሕ ዘመናት ተኸቢሩ'ዩ። ይኹን'ምበር ኣብ 'ፈርስት ኣመንድመንት' ዝተወሰኑ ገደባት ኣለው" ኢሎም።

ናይ ሓሶት ዘረባ፣ ሽም ምጽላም፣ ንገበን ዘለዓዕሉ ዘረባታት ወይ ድማ ናብ ናይ ሓይሊ ተግባር ዘለዓዕሉን ናይ ካልእ መሰል ዝጥሕሱን ዝርርባት፡ በቲ ሕጊ ተገዲቦም'ዮም።

እቲ ጽዕንቶ፡ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ብዝርአይ ተግባር፡ ውልቀሰባት ኣብ ቤት ፍርዲ ኣሜሪካ ምቕራብ የዋጽእ ድዩ? ክንብል ሓቲትናዯም።

ኣቶ ነጋሳ፡ "ጉዳይ ጁሪስዲክሽን ኣካታዒ'ዩ። ግን ድማ፡ ከሲስካ ናብ ቤት ፍርዲ ምስ ቐረበ ክትካታዕ ትኽእል ኢኻ" ዝብል መልሲ ሂቦምና።

ካብዚ ሓሊፉ፡ መብዛሕትኡ ኢትዮጵያዊ ዕቑባ ሓቲቱ ዝነብር ብምኻኑ እዚ ካብ ዝቆጻጸር 'ኣገልግሎት ኢምግሬሽን ኣሜሪካ' [ዩ ኤስ ሲ አይ ኤስ] ኣብ መስርሕ እቲ ኽሲ ክካተት ከም ዝኽእል ይዛረቡ።

"ከም ኢትዮጵያውያን እታ ሃገር ናብ ፍቕርን ሰላምን ክትኸይድ ናይ ምግባር ሓላፍነት ኣለና" ዝብሉ ኣቶ ነጋሳ፡ እቲ ጉዳይ ካብ ሕጊ ምውሳድ፡ ደሕንነት ኢትዮጵያ ከም ዝምልከቶ ዜጋ ክትካታዕ ምኽኣል'ዩ ዘዋጽእ ኢሎም።