እንግሊዝኛ ኣብ ዓለም እቲ ዝያዳ ዝጽናዕ ቋንቋ

ተምሃሮ ቋንቋ እንግሊዝኛ Image copyright DANIEL ROLAND/Getty images

ብደረጃ ዓለም 1.5 ቢልዮን ተመሃሮ እንግሊዝኛ ኣለዉ። ኣብ 2020 እዚ ቁጽሪ ናብ 2 ቢልዮን ክብ ክብል ትጽቢት ይግበር።

ቋንቋ እንግሊዝኛ ኣዝዩ ዘይስሩዕ ብምዃኑ ነቶም ተመሃሮ ጽቡቕ ዕድል ንምነየሎም ይብል ፍሉጥ ኣሰናዳኢ በንጃሚን ድረየር።

ኮይኑ ግን ክብደቱ ንሰባት ካብቲ ቋንቋ ከም ዝሃድሙ ኣይገበረምን። እንግሊዝኛ ንሕትመት፡ ኢንተርነት፡ ስነፍልጠት፡ ስነጥበብ፡ ፋይናንስ፡ ስፖርት፡ ፖልቲካን፡ ኣህጉራዊ ጉዕዞን ተቖጻጺሩ ኣብ ዘመናዊ ዓለም ዝውቱር ቛንቋ ኮይኑ ኣሎ።

ቀዳማይ ሚኒስተር ፈረንሳ ኤድዋርድ ፊሊፐ "ዝተፈላለየ ቋንቋታት ዝዛረቡ ሰባት ዝረዳድእሉ እንግሊዝኛ ኢዩ" ምባሉ ኣየጋነነን።

ምሁር ስነ ቋንቋ ዳቪድ ክርይስታል ከም ዝብሎ ከባቢ 400 ሚልዮን ሰባት እንግሊዝኛ ከም ቀዳማይ ቋንቁኦም ዝረዳድእሉ ክኸውን ከሎ፡ ካብ 700 ክሳብ 800 ሚልዮን ድማ ኣብ ሃገሮም ስለ ዝዝረብ ድሕሪ እቲ ሞቦቆላዊ ቋንቁኦም ይመሃርዎ።

ኣብ ከም በዓል ሩስያን ቺለን ዝኣመሰላ ሃገራት ድማ ዋላ እኳ እቲ ቋንቋ ኣብ ሃገረን ኣይዘረብ፡ ብሚልዮናት ዝቑጸሩ ከም ናይ ወጻኢ ቋንቋ ይመሃርዎ።

እንግሊዝኛ ብኸመይ ይጽሓፍ ኣብ ዝብል ዝተፈላለየ ኣረዳድኣታት ኢዩ ዘሎ። ኣብ ሓደ መደምደምታ ክብጻሕ'ውን ኣይተኻእለን።

እንግሊዝኛ ከም ቋንቋ ብፍኑው ኢዩ ዝኸይድ። ማንም ዝቆጻሮን ዘማእዝኖን ኣካል የለን።

ዘይከም ፈረንሰኛን እስጳንኛን ንምዕባለ እቲ ቋንቋ ዘማእዝኑን ዝቖጻጸሩን ሓደ ኩሉ ሰብ ዝምርሓሉ ዓለማዊ ስርዓት ሰዋስው ክህልዎ ዝገብሩን ጉጀለ ሊቃውንቲ የለዉን።

እቲ ካልእ ዝዓበየ ሽግር ናይ ብዘይምእኩል መገዲ ዝኸይድ ቋንቋ ከኣ ኣንተራትራ (spelling) ፊደል ኢዩ። ካብ ዝተፈላለየ ሃገራት ዝመጹ ሰባት ንሓንቲ ቃል ብዝተፈላለየ ኣንተራትራ ኢዮም ዝጽሕፍዋ። ይኹን እንበር እዚ ውን ናቱ ጽቡቅ ነገር ኣለዎ ዝብል ርእይቶ ኣሎ። ንሱ ድማ ዝያዳ ተዓጻጻፍን ገደብ ዘይብሉ ሓድሽ ቃላት ክትፈርን ክትመሃርን የኽእለካ ዝብል ኢዩ።

ሰባት ንሓድሕዶም ክረዳድኡ ክሳብ ዝኸኣሉ ግን፡ ግድን ድዩ ሓደ ዓይነት ሕጊ ዝኽተል ቋንቋ ክጥቀሙ ዘለዎም?

ብድብድቡ፡ እቲ መልሲ እወ ኢዩ።

ዋላ እኳ ብደረጃ ሕጊ ቅኑዕን ዘይቁንዕን ተባሂሉ ዝተቐመጠ እንተዘየለ፡ ምስ ግዜ ግን ሓደ ዘይስሩዕ ሓባራዊ ዝኾነ ኣረዳድኣ ቅኑዕነት እቲ ቋንቋ ማዕቢሉ ኢዩ። ብፍላይ ድማ ሞያዊ ዕላማ ዘለዎ ጽሑፍ ምስ ዝኸውን ብንጹርን ብቕኑዕን ክጸሓፍ ግድን ኢዩ ዘድሊ። ሰባት ነቲ ትብሎ ዘሎካ ብዘይ ምድንጋር ክርድእዎ ክኽእሉ ኣለዎም።

ኣብዚ ከተስተውዕሎ ዘሎካ ድማ ጉዳይ ኣንተራትራ ኢዩ። ሓደ ኣደማምጻ ዘለዎም ግናኸ ዝተፈላለየ ትርጉም ዘለዎም ቓላት ብጥንቃቀ ክጽሓፉ የድሊ።

ኣብ ኣጽሓሕፋ ቋንቋ እንግሊዝኛ ዝያዳ ዕዉታት ክንከውን ከም very, rather, really, quite, just, in fact, actually ዝብሉ ቃላት ከነወግዶም ተመራማሪ እቲ ዓውዲ ድርየር ይመክር።

ዝያዳ ኣድማዒ ጽሓፊ ክትከውን፡ እተድንቆ ጽሑፍ ወሲድካ ቃል ብቓል ክትደግሞ ኢዩ ድርየር ዝመክር። ስለዚ ናይ ካልእ ሰብ ጽሑፍ ወሲድካ ከም ዘለዎ ብኢድ ድዩ ብኮምፒተር ክትደግሞ ፈትን። ብኡ ድማ ኣመራርጻ ቃላትን፡ ሰዋስውን፡ ኣሰኳኩዓ ቃላትን ዋሕዝን ክትመሃር ትኽእል።

ነዚ ''እቲ ደስ ዘብልን ቀሊልን ኣጸሓሕፋ ትመሃረሉ" ብምባል ኢዩ ድርየር ዝገልጾ።

ኣብ ገለ እዋን ዝተመሃርካዮ እሞ ከም ሕጊ ድማ ዝሓዝካዮ ነገራት ኣብ ኣጸሓሕፋ ከተውግድ ድማ ድርየር ወሲኹ ይምሕጸን። ንኣብነት ምሉእ ሓሳባት ብ and ወይ ድማ but ክጅመር ጽቡቅ ኣይኮንን ተማሂርካ ትኸውን። ግናኽ ኣካታዒ እኳ እንተኾነ ንምንታይ ኢዩ ከምኡ ተባሂሉ ዝቐርብ ኣዕጋቢ ስነሞጎት ግን የለን። ምናልት እዚ እቲ ዝበለጸ ኣገባብ ኣጀማማራ ምሉእ ሓሳብ ከይከውን ይኽእል ኢዩ፡ ግጉይ ግን ኣይኮነን።

ንሱ ብተወሳኺ ምሉእ ሓሳባት ብመስተዋድ ክዕጾ የብሉን ካብ ዝብል ሓሳብ ሰባት ነጻ ክኾኑ ከም ዘለዎም እዩ ዝዛረብ።

ብፍልጠት ዝያዳ እናዓበኻ ኣብ ዝኸድካሉ ድማ ነቲ ሱር ግሲ ኣይፍንጨልን ኢዩ ዝብል ኣረዳድኣ'ውን ክትጥሕሶ ከም ትኽእል ኢዩ ዝነግረና።

ኣብ ኮምፒተር ዝጽዓኑ ፕሮግራማት ናይ ግራመር ኢንግሊዝኛ ኣዝዮም ኣኽረርትን ነቲ ናይ ቀደም ስርዓት ክትክተል ዘገድዱን ስለ ዝኾኑ፡ ክትትዓጻጸፍ ዕድል ዘይህቡ ኢዮም ብምባል ኢዩ ድርየር ዝገልጾም።

ዋላ ኣብ ኣንተራትራ ውን ክትኣምኖም ኣሸጋሪ ኢዩ ይብል ወሲኹ። ብፍላይይ ድማ ኣብ ሓደ ኣደማምጻ ዘለዎም ግናኸ ዝተፈላለየ ትርጉምን ኣንተራትራን ዘለዎም ቃላት።

ትጥቀምሉ ዘለኹም መሳርሒ ኣይተቐበሎን።
ግጥሚ ብምልክት ቋንቋ

ተወሳኺ ዛንታ