ክእለት ኣእምሮ፡ ንኹሉ ዘሕ ለፎ እርይ ቁጽር ኣቢሉ ዝዝክር ሰብ

ቦብ

ቦብ ፔትሬላ ይበሃል። ኣብ ካሊፎርኒያ ሎስ ኣንጅለስ እየ ዝነብር። መበቆለይ ፔንሲልቪያና'ዩ።

ኣነ፡ ነፍሲ ወከፍ ኣብ ህይወተይ ዘጓነፈት መዓልቲ፣ ታሪክ ይኹን ካልእ ሙሉእ ብዘይጎደሎ ይዝክር።

ኣብ ዓለም ከማይ ንሕሉፍ ሂወቶም እርይ ቁጽር ኣቢሎም ዝዝክሩ 60 ሰባት ኣለው። ምስ ካልኦት ሰባት ክነጻጸር ከሎ፡ ኩሉ ብዝግባእ ንዝክር ኢና ማለት ዘይኮነ፡ ውሑድ ኢና ንርስዕ።

1966፡ እቲ ኣብ ህይወተይ ብዙሕ ዝኽሪ ዘለዎ ዓመት'ዩ። 15 ለካቲት ዕለተ ሰሉስ ነይሩ። ሓው ኣቦይ ካብቲ ን16 ዓመት ዝነበርናሉ፣ ዝተጻወትኹሉ ቦታን ገዛን ዝቐየረሉ ግዜ'ዩ።

ኣብ ድሮ እዚ ዕለት፡ ንሱ ኣብ ስራሕ ነይሩ፤ ኣነ ኣብ ገዛ ኮይኑ ብሙሊኡ ክፍሊታት እቲ ገዛ ብምዛር፡ ኣብቲ ገዛ ንዝነበረኒ ዝኽሪ ሓደ ብሓደ ንድሕሪት ተመሊሰ ይዝክሮ ነይረ። ካብ ሓደ ቦታ ናብ ካልእ ቦታ ክዘውር ከለኹ ከምኡ እየ ዝገብር።

"ኣብ ህይወተይ ናብ ዝሓለፈ ዕለት ወይ ግዜ ንድሕሪት ተመሊሰ ክዝክር ከለኹ፡ ልክዕ ከም 'ታይም ሜሽን' እዩ። ብትኽክል ኣብቲ እዋን፣ ቦታን ኩነታትን ዘለኹ ኮይኑ ይስመዓኒ"።

ሕጂ፡ ወዲ 68 ዓመት ሰብኣይ'የ፤ ንኡሽቶ ሓወይ ዝርከቦም ብዙሓት ሞይቶም'ዮም። ከምዚ ናብ ናይ ቀደም እዋናት ተመሊሰ ዝኽርታተይ ከስተንትን ከለኹ፡ ዝስኣንኩዎም ኣይመስለንን።

ብዙሓት ሰባት ሓዘን ይስምዖም፤ ኣነ ግን ኣይከምኡን። ምኽንያቱ ብልክዕ ምስቲ ሰብ ዘሕለፍኩዎ ትኽክለኛ ሰዓት፣ ግዜ፣ ቦታን ካልእን እቲ ዝነበረና ክዝክር ስለ ዝኽእል፡ ንዓይ ኣይኸብደንን።

ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ኣብ ኮሌጅ ሳንታ ሞኒካ፡ መምህር ስነ ጽሑፍ'የ። ናይ ዝኾነ ጽሑፍ ምልልስ ከንብብ ትጽቢት ኣይግበረንን፤ ኩሉ ይዝክሮ'የ።

ቦብ፡ "መጽሓፍ ቦብ" ዝብል ዝኽሪ ሕድሕድ መዓልቲ ዝሓዘት፡ ፍልይቲ መዓልቲ ዝኾነት ዓመት ዝብሎ ታሪኻት እተዘንቱ መጽሓፍ ጽሒፉ'ዩ።

ንልዕሊ 50 ዓመት፡ ቦብ ንነፍሲ ወከፍ ምንቅስቓስ ተጻወትቲ ኩዕሶ ስክዒት ፔንሲልቫኒያ ኣብ ርእሱ ኸዚኑዎ ይርከብ።

ኣብ ፔንሲልቫኒያ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ድማ፡ ሓሳባዊት ጋንታ ኩዕሶ ስክዒት፣ ምስ ሓሳባዊ ሽም ተጻወትቲ ፈጢሩ ጸኒሑ፡ ብሓሳቡ እትንቀሳቐስ ገሃዳዊት ኮሌጅ ጉጅለ ኩዕሶ ስክዒት ክፈጥር ክኢሉ።

ተመራመርቲ፡ ካብ 2000 ጀሚሩ ከምዚ ዓይነት ክእለት ናይ ዘለዎም ሰባት ጉዳያት ከጽንዑ ጸኒሖም።

ኣብ ዩኒቨርሲቲ ካሊፎርኒያ ፕሮፌሰር 'ኒሮባዮሎጂ' ጀምስ መጉሁ፡ ምስ ቦብ ፔትሬላ ከም ዝተራኸቡ ይዛረብ። ልክዕ ከምቲ ዝብሎ ዓይነት ሰብ ምኻኑ ንምርግጋጽ መርመራ ከም ዝተገበረሉ ድማ ሓቢሩ።

ከምዚ ዓይነት ክእለት፡ "ልዑል ኣውቶባዮግራፊያዊ ዝኽሪ ኢና ይብሎ" ይብል ጀምስ መጉሁ። ዝበዝሐ ሕሉፍ መዓልታት ህይወቶም ሎሚ መዓልቲ ከም ዝተፈጸመ ገይሮም ዝዝክሩ ዓይነት ሰባት ምኻኖም ዝገልጽ ፕሮፌሰር ጀምስ፡ ክሳብ ሕጂ ግን ኣብ መደምደምታ ንምብጻሕ፡ ስለምንታይ ኣእምሮኦም ከምዚ ዓይነት ነገር ክገብሩ የኽእሎም ዝብል ቅርጻውን ጠቓምን ሓበሬታ ጥራሕ'ዩ ዘለና ይብል።

ሰብ ሞያ ከም ዝብሉዎ፡ ገለ ክፋል ሓንጎልና ልክዕ ከም ጉጉል ቐልጢፉ ናይ ምስራሕ ክእለት ኣለዎ። ኣብ ህይወቶም ንዝተፈጸመት ፍጻሜ ከየጓደሉ ናይ ምዝካር ክእለት ዘለዎም ሰባት ድማ፡ ኣብ ሓንጎሎም ዝኾነ ነገር ዝኽርታት ኣጽኒሑ ከመሓላልፍ ዝኽእል ዕብየት የርእዩ።

"እዚ ንገሊኡ ሸኽሚ'ዩ ኢና ንብሎ" ዝብል ፕሮፌሰር ጀምስ፡ ብኻልእ ሸነክ ግን ሓጎስ ስምዒት ዝፈጥረሎም ሰባት ኣለው ኢሉ። ቦብ ፔትሬላ ድማ ኣብዚ'ዩ ዝምደብ።

ከምዚ ዓይነት ዛንታ ዘለዋ ኣውስትራሊያዊት ርብቃ ሻሮክ ኣብ 2017 ምስ ቢቢሲ ፊቸር ኣብ ዝገበረቶ ቃለ መሕትት፡ "ጓል 3 ዓመት ቆልዓ ከለኹ ዝተፈጥረ ነገር ይዝክሮ ኣለኹ። ዋላ'ኳ ብኣተሓሳስባን ዕድመን ሕጂ ዓባይ እንተኾንኩ፡ ነዚ ተዘክሮ ዘለኒ ስምዒታዊ ምላሽ ግን ናይ ቆልዓ 3 ዓመት ስምዒት'ዩ" ኢላ ነይራ።

ከምዚ ዓይነት ስምዒት ድማ፡ ናብ ደንገርገርን ጭንቀትን ክወስድ ይኽእል።

ዝኾነ ኮይኑ ግን፡ ሰባት ምዝካር ተዘይኽእሉ ነይሮም፡ ደቂ ሰባት ኣይምኾኑንሞ፡ እቲ ጠቓሚ ክእለት ዝኽሪ'ዩ።

ተወሳኺ ዛንታ