ናይ ጽዴና ዘሞ፣ ሶፎኒያስ ዳርጌ፣ ዘነበ ወላን የሕይወት እምሻውን ብሉጽ መጽሓፍ ኣየናይ'ዩ?

ቤተ መጽሓፍቲ Image copyright CANDIDA NG

ዝሓለፈ ወርሒ ሚያዚያ፡ ዓለማዊ ቅነ መጽሓፍ ተኸቢሩ። ሎሚ መዓልቲ ድማ፡ መዓልቲ ኣፍቀርቲ መጽሓፍ ይኽበር'ሎ።

እዚ መዓልቲ፡ ንኣፍቀርቲ መጽሓፍ ክብሪ ዝወሃበሉን ዝነኣድሉን መዓልቲ'ዩ። መጽናዕታት ከም ዝሕብሩዎ፡ መጽሓፍ ምንባብ ንምዝናይ ጥራሕ ዘይኮነ ንኣእምሮኣዊ ጥዕና'ውን ረብሓ ኣለዎ።

ምንባብ ጭንቀት ንምንካይ፣ ኣእምሮ ንምዕባይ፣ ጽቡቕ ድቃስ ንምርካብ ዝሕግዝ ፈውሲ'ዩ እውን ይብሉዎ።

ተመራመርቲ፡ መጽሓፍ ዘንብቡ ሰባት፡ ካብቶም ዘየንብቡ ብዝሓሸ መልክዑ ናይ ካልኦት ስምዒት ናይ ምርዳእ ዓቕሞም ልዑል'ዩ በሃልቲ እዮም።

መዓልቲ ኣፍቀርቲ መጽሓፍ ድማ፡ መጽሓፍ ብውህብቶ ብምልውዋጥ፣ ብምእንጋድን ብምንኣድን ይኽበር። ናይ መጽሓፍቲ መደርደሪ ብምጽራይን ኣቀማምጥኦም ብምዕራይን'ውን ንመጽሓፍ ዘለዎም ፍቕሪ ይገልጹ።

ካብዚ ሓሊፉ፡ ቤተ መጽሓፍቲ ብምብጻሕ፣ ናብ ናይ ንባብ ክለባት ብምጽንባር ከኽብሩዎ ይርአ። ኣብዚ መዓልቲ ህጻናትን መናእሰይን ንከንብቡ ይተባብዕሉ።

ናትኩም ብሉጽ መጽሓፍ መን'ዩ?

መብዛሕትኡ ህይወቱ ኣብ ክፍሊ ባሕሪ ዘሕለፈ፡ ባሕረኛን ደራስን ዘነበ ወላ፡ ሓደ መጽሓፍ ይጠቅስ።

ጋዜጠኛን ደራስን ዘነበ ወላ ማስታወሻ፣ መልህቅ፣ ልጅነት፣ ሕይወት በባህር ውስጥን "21 ዓመታት ወሲዱለይ'ዩ" ዝበሎ 'ናይ መሬትና ጅግና' (Champion of the Earth) ዝሰመዮ ታሪክ ህይወት በዓል ሞያ ሓለዋ ኸባቢ ዶክተር ተወልደ ገብረእግዚኣብሄር ዝትርኽ መጽሓፍ ኣብ ቀረባ ኣሐቲሙ'ዩ።

መጽሓፍ ምንባብ ባህሊ ክኸውን ዝምዕድ፡ ናይ ቴሌቪዥን መደብ ኣለዎ።

"ነዊሕ ናይ ንባብ እዋን እንተሕሊፍካ፡ መጽሓፍ ክትመርጽ ኣጸጋሚ'ዩ" ዝብል ዘነበ ወላ፡ ኣብ ታሪክ ስነ ጽሑፍ ኢትዮጵያ"መንግስትን ህዝባዊ ምምሕዳርን' ዝብል ገብረህይወት ባይከዳኝ ዝጸሓፎ መጽሓፍ ዝንተኣለማዊ ዝፈትዎ መጽሓፍ ምኻኑ ይዛረብ።

ውልቃዊ ታሪኽ ተክለሃዋሪያት ተክለማሪያም ዘዘንቱ መጽሓፍ፡ "ናብ ውሉድ ወለዶ ክመሓላለፍ ዘለዎ መጽሓፍ" ምኻኑ ይገልጽ።

ዘነበ ናይ ብዙሓት መጽሓፍቲ ሽም ክጠቅስ ጀሚሩ ነይሩ፤ ኮይኑ ግን ንዕኡ ብሉጽ ዝኾነ ሓደ መጽሓፍ ክእንግደና ሓቲትናዯ።

ብዙሓት መጽሓፍቲ'ኳ እንተትጽሓፉ፡ ንዕኡ ግን ክንዲ ናይ ገብረህይወት ባይከዳኝ ዝኸውን መጽሓፍ የለን እሞ ንዕኡ የቐድም።

'መንግስትን ህዝባዊ ምምሕዳርን' ቅድሚ ሚኢቲ ዓመት ኣብ ዝርኣ ምህዞ ስራሕ፣ ምምሕዳር መንግስቲ ኢትዯጵያ ከምኡ'ውን ካልኦት ዓሞቕቲ ጉዳያት ትኹረት ዝገበረ መጽሓፍ'ዩ። እዚ፡ እቲ ደራሲ ኣብቲ ሽዑ እዋን ከመይ ዝበለ ሰፊሕን ረዚንን ሕልና ከም ዘለዎ ዘርኢ'ዩ ብምባል ነዚ መጽሓፍ ይመርጽ።

ገብረህይወት ምስ ሞተ፡ "ገብረህይወት ዓሪፉ፤ ኣብቲ ዘመን ኢትዮጵያ ከምኡ ዝበለ ኣተሓሳስባ ዘለዎም 10 ሰባት'ውን ኣይነበሩዋን" ክብሉ ልኡል ራስ እምሩ ኣብ መጽሓፎም ከም ዝጽሓፉ ደራሲ ዘነበ ይዛረብ።

"መንግስትን ምምሕዳርን ህዝብን ኣብ ስርዓት ትምህርቲ ክካተት ዘለዎ ሓሳብ ዝሓዘ እዩ" ዝብል ዘነበ ወላ፡ ንመጻኢ ትኹረት ሂቡ ካብ ሞንጎ ዝሰርሓሎም ስራሕቲ ሓደ ምኻኑ ይገልጽ።

እዚ መጽሓፍ ክተንብቡዎ ድማ ዓዲሙኩም ኣሎ።

"ፍቕሪ መጽሓፍ ምግላጽ ከቢድ'ዩ"

ቆልዓ ኮይና ኣብ ሰሙን ሓደ ግዘ መጽሓፍ ብምንባብ ምስ መጽሓፍ ከም ዝተላለየት እትዛረብ ጽዴና ዘሞ፡ "ከም ልምዲ ሒዘዮ ስለ ዝዓበኹ ንመጽሓፍ ዘለኒ ፍቕሪ ከምዚ'ዩ ኢለ ብቃላት ክገልጾ ኣይኽእልን" ትብል።

ተምሃሪት ዩኒቨርሲቲ እንከላ፡ ወርሓዊ ሓንቲ መጽሓፍ ብምዕዳግ ባህሊ ንባባ ከም ዘዕበየቶ ብምግላጽ፡ ሕጂ ምስ መሓዙታ ተራኺበና ዘንብባሉ፣ ብዛዕባ ዘንበብኦ መጽሓፍ ዝዝትያሉ 'ናይ መጽሓፍ ክለብ' ከም ዘለወን ትዛረብ።

መጽሓፍቲ ታሪኽ [ታሪኽ ውልቀ ሰባትን ዛንታትን ሓዊሱ] ክተንብቦም እትመርጸም ምኻኖም ትገልጽ።

"ምንባብ፡ ታሪኽ ሰባት ክትመሃር፣ ኣተሓሳስባኻ ክተዕቢ፣ መሃዛይ ክትኸውን ይገብር'ዩ። ከም መሕለፊ ግዘ ኢለ ዝወስዶ ዝነበርኩ ልምዲ ግን፡ ድሓር ሰባት እናተጻወቱ'ውን ኣነ የንብበ ነይረ። ምንባብ፡ ኩል ግዘ ስብእናኻ ቐሪጹ ሙሉእ ሰብ ክገብረካ ይኽእል'ዩ" ዝብል እመነት ኣለዋ።

"ኣብ ዓድና ዘሎ ባህሊ ንባብ ድኹም'ዩ" ዝብል ርኢይቶ ዘለዋ ጽዴና፡ "ይመስለኒ፡ መብዛሕትኡ ምንባብ ናይ ነዊሕ እዋን ስራሕ ገይሩ ስለ ዝወስዶ መጽሓፍ ካብ ዘንብብ ፊልሚ ክርኢ'ዩ ዝመርጽ" ኢላ።

ብትግርኛ ብጸሓፊት ወይኒ ኣብርሃ ዝተጽሓፈ ሓቃዊ ዛንታ 'ዳናይት' ዝብል መጽሓፍን፡ መጽሓፍ ህይወት ተፈራ ዝኾነ 'ታወር ኢን ዘስካይ' ካብ ዝፈትዎም ኢላ ክተንብቡዎም ዓዲማትኩም።

"መጽሓፍቲ ፍልስፍና መዕበድቲ'ዮም ዝብል እምነት ኣሎ"

ምስ መጽሓፍ፡ ተምሃራይ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ከሎ'ዮም ተላልዮም። ኣብ ዝዓበየሉ ከባቢ ብዕድመ ዝዓብዩዎ ሰባት ዘንብቡዎ ጋዜጣን መጽሄትን ብምንባብ ድማ ዓብዩ።

"ተምሃሮ እከለና ልበ ወለዳትን ናይ ስለያ መጽሓፍትን ነንብብ ነይርና፤ ሕዚ ግን ኣተሓሳስባኻን ድልየትን ስለ ዝዕቢ ናብ ፍልስፍና፣ ታሪኽ፣ ተዘንብል" ዝብል ሶፎኒኣስ ዳርጌ'ዩ።

ንሱ፡ ኣብ ህይወቱ ብቐሊሉ ክረኽቦ ዘይኽእል ፍልጠትን ግንዛበን መጽሓፍቲ ብምንባብ ከም ዝረኸበ ይገልጽ። ካብዚ ብምብጋስ፡ መጽሓፍቲ ምስ ህይወት ዘላልዩ፣ መቐረትን ርድኢትን ህይወት ዘብርሁ ቤተሰብ'ዮም ብምባል ይገልጾም።

"ምስ ዓበኻ ብስነ ጽሑፋዊ ጽባቐ ዝሓሹ መሪጽኻ ኢኻ ተንብብ፤ በዚ ድማ ናይ ደገ መጽሓፍቲ ዝሓሹ'ዮም። ሎሚ ልበወለዳት ብምንባብ ግዘይ ከጥፍእ ኣይደልን። ኣብ ፍልስፍና፣ታሪኽን ፖለቲካን እየ ዘተኩር" ኢሉ።

ምስ ዘለዎ ጻዕቒ ስራሕን ማሕበራዊ ህይወትን እንተውሓደ ኣብ ወርሒ ሓደ መጽሓፍ ከም ዘንብብ ዝዛረብ ሶፎኒያስ፡ ስነ ጽሑፋዊ ላዝኦም ዘይገዝኡዎ መጽሓፍቲ ኣይመርጾምን። ናይ ፍልስፍና መጽሓፍቲ ንዕኡ ብሉጻት ዝብሎም መጽሓፍቲ'ዮም።

"ዓለም ብፍልስፍና'ያ ትምራሕ። ሒሳብን ፊዚክስን ከኣ ፍልስፍና'ዮም። ኣብ ቁልዕነት ጊዜና ፍልስፍና የዕብድ'ዩ ስለ እንብሃል፡ ንፈርሖ ነይርና። ኣነ ዝፈትዎ ዓውዲ ስለ ዝኾነ ግን ዝሐሸ ነጥቢ ሒዞም ዝረክቦም እዞም መጽሓፍቲ እዮም"።

"ምምራጽ ከቢድ'ዩ፤ ግን......."

ህይወት እምሻው 'ነቆራ'ን 'ወግዒ ምስ ህይወት እምሻው' ብዝተብሃለ ናይ ፌስ ቡክ ገጽ ብእትጽሕፎም ጽሑፋትን ትፍለጥ።

ኣብዚ ገጽ፡ ውልቃዊ ትዕዝብታ፣ ማሕበራዊ ጉዳያትን ዝድህስሱ ጽሑፋትን ተቕርብ። 'ባርቾ፣ ፍቅፋቂ ከምኡ'ውን ማታ ማታ' ዝብሉ መጽሓፍቲ'ውን ኣሐቲማ'ያ።

ከምቶም ካልኦት፡ ሕይወት እምሻውም'ውን ሓደ መጽሓፍ ንምሕራይ ትጽገም። ኣብ ስነ ጽሑፍ ኣምሓርኛ ግን ኣዳም ረታ፡ ምኻኑ ትዛረብ።

ካብ ስራሕቱ ግን፡ 'አለንጋና ምስር'ን ተቐድም።

ናትኩም ብሉጽ መጽሓፍከ? ስለምንታይ?

ተመሳሳሊ ዛዕባታት

ተወሳኺ ዛንታ