ምስጢር ኣብነታውያን ኣቦታት ኣብ ምዕባይ ቆልዑ

ኣቦ ምስ ውላዱ Image copyright Getty Images

ጥዑይ ኣቦ ንምዃን፡ ፈለማ ንበዓልቲ ቤትካ ሕያዋይን ሓጋዝን ክትከውን ኣሎካ። ኣብ መስርሕ ምዕባይ ቆልዑ ድማ ተሳታፋይ ክትከውን ኣሎካ።

ንደቅኻ ድማ ፍቕርን ሓልዮትን ክትልግሶምን፡ ነቲ 'ቆልዑ ምዕባይ ናይ ኣዴታት ስራሕ ኢዩ' ዝብሃል ዝነበረ ድሑር ልምድን ኣተሓሳስባን ብምድርባይ ኣብ ምንባይን ምዕባይን ቆልዑ ዓቢ ተሳትፎ ክትገብር ይግባእ።

ኣብ ዝሓለፈ እዋናት ብዛዕባ ዕብየትን ምዕባለን ህጻናት ዝተገብሩ መጽናዕታት፡ ንተራ ኣቦታት ጎስዮሞ ኢዮም ክሓልፉ ጸኒሖም።

እንተኾነ፡ ኣብተን ሓደስቲ ዝተገብራ መጽናዕታት፡ ኣቦታት ኩሉ ዝድለ ክንክንን ሓልዮትን ብምሃብ ናይቶም ቆልዑ ባህርያትን ሓጎስን እንተላይ ናይ ምርዳእ ክእለቶም ኣብ ምዕባይ ወሳኒ ተራ ከምዝጻወቱ ይሕብር።

ኣብ ሪፐብሊክ ማእከላይ ኣፍሪቃ ኣብ ዝርከብ 'ኣካ' ዝበሃል ቀቢላ፡ እተን ኣዴታት ንሃደን ኣብዝኸዳሉ እዋን፡ እቶም ኣብ ገዛ ዝተረፉ ኣቦታት ንደቆም ይኣልዩ።

እቲ ኣብ ካልእ ሕብረተሰብ ዘይተለምደ፡ ኣቦታት ንደቆም እናኣበዱ፡ እናሓጸቡን እናጻወቱን ግዚኦም የሕልፉ።

ንደቆም ብዘርእይዎ ፍቕርን ተወፋይነትን ድማ ''ኣብ ዓለም እቶም ዝበለጹ ኣቦታት'' ዝብል ማዕረግ ክረኽቡ ኣኽኢልዎም።

ገለ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ሓተታ ዘቕርቡ ሰባት ድማ፡ ኣቦታት 'ኣካ' ብማዕርነት ዝኣምኑን ተወፋይነት ወለዲ ብደረጃ ምስራዕ ዘይቅበሉን ከምዝኾኑ ይገልጹ።

ስለዚ፡ ምስ ግዜ እቲ ''ጽቡቕ ኣቦ'' ዝብል ኣጠማምታ እናተቐየረ ይኸይድ ኣሎ። ኣብዚ እዋን'ዚ፡ ብዙሓት ኣቦታት ንደቆም ብምእላይ ብዘርኣይዎ ተገዳስነትን ሓልዮትን ይምስገኑ ኣለው።

ክሳብ 1970ታት ተራ ኣቦታት ኣብ ምዕባለ ቆልዑ ዝምልከት፡ ዝተኻየደ መጽናዕታት ኣይነበረን። እዚ ሕጂ ዝርአ ዘሎ ድማ ኣዝዩ መሳጢ ምዕባለ ኢዩ።

ምኽንያቱ፡ እቲ ዝጸንሐ ኣጠማምታ፡ ቀንዲ ስራሕ ናይ ኣቦ፡ ነታ ስድራቤት ብቑጠባ ሓገዝ ምብርካት ጥራይ ክኸውን ከሎ፡ ናይታ ኣደ ድማ ነቶም ቆልዑ ፍቕርን ሓልዮትን ምሃብ ኢዩ ነይሩ።

Image copyright Gabriele Galimberti/INSTITUTE

''ኣዴታት ምስ ቆልዑ ዘለወን ዝምድናታት ዓቢ ኣተኩሮ ክውሃቦ ከሎ፡ ብዛዕባ ኣቦታት ምስ ቆልዑ ዝህልዎም ዝምድናታት ብዙሕ ጠመተ ኣይተዋህቦን ጸኒሑ።

ሕጂ ግና፡ ኣቦታት ምስ ቆልዑ ዘለዎም ዝምድና፡ ብፍላይ እቶም ቆልዑ ምስዓበዩ ዝርአ ምዕባለታት ከም ኣገዳሲ ዝምድና ይጠመት ድኣ'ምበር፡ ኩልሳዕ ደድሕሪ'ቲ ኣዴታት ምስቶም ቆልዑ ዘለወን ዝምድናታት ኢዩ ዝስራዕ'' ይብል ሚካኤል ላምብ፡ ናይ ስነ-ኣእምሮ ምሁር [ሳይኮሎጂስት] ኣብ ካምብሪጅ ዩኒቨርስቲ።

''ዋላ'ኳ ፍርቂ ናይ ወለዲ ኣቦታት እንተኾኑ፡ 99 ሚኢታዊት ናይቲ ኣብ ወለዲ ዝተገብረ መጽናዕታት ኣብ ኣዴታት ጥራይ ዘተኮረ ኢዩ ነይሩ'' ትብል እታ ኣብ ኣቦታትን ቤተሰብን ሓድሽ መጽናዕቲ ተካይድ ዘላ፡ ማርያን ባኬርማንስ-ካረንበርግ፡ ካብ ኣመስተርዳም ዩኒቨርስቲ።

ዋላ'ኳ ኣፍልጦ ክንህቦም ኣይንድለ ድኣምበር፡ ኣብ ዕብየት ቆልዑ ካልኦት ኣገደስትን ደረኽትን ረቛሒታት ኣለው። ንኣብነት፡ እቶም ቆልዑ ዝዓብዩላ ቁሸት፡ ኣብ ምዕባለን ምክንኻንን እቶም ቆልዑ ኣገዳሲ ተራ ኣለዋ ኢሉ ሚካኤል ላምብ።

ኣብዚ ቐረባ ዝተገብሩ መጽናዕትታት ከምዘመልክትዎ፡ ተራ ወለዲ ኣብ ምዕባይ ቆልዑ ተዓጻጻፊ ኢዩ። ልክዕ ከም ኣዴታት፡ ኣቦታት'ውን ነቶም ቆልዑ ኣብ ዝኣልይሉ እዋን ነቲ ምስቶም ቆልዑ ዝስርትዎ ዝምድና ዘማዕብል ኣብ ኣካላቶም ናይ ሆርሞን ለውጢ ይገብሩ።

እቶም ኣቦታት ቀንዲ ኣለይቲ ኣብ ዝኾኑሉ ድማ ሓንጎሎም ነቲ ዕማም ክቕበሎ ይገብር ትብል ናይ ስነ-ኣእምሮ ሊቅ ዝኾነት ሩት ፊልድማን።

ብኣቦታቶም ፍቕርን ሓልዮትን ዝተገብረሎም እግሪ ተኽሊ ህጻናት፡ ካብቶም ካብ ኣቦታቶም ዝተነጸሉ ህጻናት ዝሓሸ ናይ ኣእምሮ ምዕባለ የርእዩ። ካብ ኣቦታቶም ፍቕርን ሓልዮትን ዝግበረሎም ቆልዑ፡ ኣብ ሂወቶም ዕጉባት ምስ መዛንኦምን መማህራኖምን ድማ ዝሓሸ ዝምድና ኣለዎም ይበል ሚካኤል ላምብ።

ኣቦታት ቀቢላ ኣካ፡ ዋላ`ውን ነቶም ቆልዑ ብምእላይ ብዙሕ ይንኣዱ ድኣ`ምበር፡ እቲ ዝበዝሐ ናይ ቆልዑ ምእላይ ስርሓት በተን ኣዴታት ኢዩ ዝካየድ።

መብዛሕትኡ እዋን፡ እተን ኣዴታት ንደቀን ብማሕዘል ሓዚለን እየን ናብ ሃደንን ምምእራር መግብን ዝኸዳ። ግን ከኣ፡ ክሳብ ሕጂ ነዘን ኣዴታት 'ኣብ ዓለም እተን ዝበለጻ ኣዴታት' ኢሉ ዝሰመየን የለን።

ብዝኾነ፡ ኣቦታት ኣብ ምዕባይ ቆልዑ ምስታፎም ነቶም ቆልዑ ብዙሕ ረብሓታት ከምዘለዎ ዝተገብሩ መጽናዕታት የመልክቱ።

''ጸወታ ንቖልዑ ቋንቋ ኢዩ። ብጸወታ ኢዮም ቆልዑ ነዛ ዓለም ዝላለይዋ። ብጸወታ ኢዮም ድማ ምስ ካልኦት ቆልዑ ዝምድና ዝስርቱ'' ይብል ፖል ራምቻንዳኒ፡ ብዛዕባ ቆልዑ ዘጽንዐ ምሁር።

ምስ ቀደም ብምንጽጻር፡ ኣቦታት ኣብዚ እዋን ኣብ ምዕባይ ቆልዑ ዝያዳ ይሳተፉ ኣለዉ።

ነዚ ናይ ኣቦታት ተራ ኣብ ምዕባይ ቆልዑ ንምዕዛዝ ድማ፡ ናይ ኣቦታት ናይ ጸወታ ጉጅለ፡ ናይ ኣቦታትን ቆልዑን ናይ ሳዕስዒት ጉጅለ ኣለዎም። ኣብ ገለ ምዕቡላት ከባቢታት ከተማ ሎንዶን፡ ኣቦታት ኣብ ገለ መዘናግዒ ቦታት ምስ ደቆም ይርኣዩ። ኣብ ምንባይ ቆልዑ ድማ ልክዕ ከምተን ኣዴታት ብቑዓት ኢዮም።

እንተኾነ፡ ሕጂ`ውን ኣቲ ዝዓበየ ጾር ምዕባይ ቆልዑ ኣዴታት እየን ተሰኪመንኦ ዘለዋ።

ብዝኾነ፡ ካብዚ ብዙሕ ነገራት ተማሂርና ኣሎና። ኣብነታዊ ኣቦ ንምዃን፡ ኣርኣያ ዝኾነካ ኣቦ ክህልወካ ግድን ኣይኮነን ሚካኤል ላምብ።

እቲ ዘድልየካ፡ ለዋህን ርህሩህን ምዃን፡ ልዕሊ ኹሉ ድማ ድልየታት ናይቲ ቆልዓ ምምላእን እዩ ድማ ይብል።

ተመሳሳሊ ዛዕባታት