"ብናይ መለስ ጥሮታ እየ ናብራይ ክመርሕ ጸኒሐ" ወ/ሮ ኣዜብ መስፍን

ወይዘሮ አዜብ መስፍን Image copyright Getty Images

ወ/ሮ ኣዜብ መስፍን ነባር ተጋዳሊት ህወሓትን በዓልቲ ቤት ቀዳማይ ሚኒስትር ነበር መለስ ዜናዊን እያ።

ቅድም ክብል፡ ኣባል ፖሊት ቢሮ ህወሓት፡ ሓላፊት ትካል እግሪ ምትካል ትግራይን፡ ድሕሪ ሕልፈት ኣይተ መለስ ድማ፡ መስራቲትን ሓላፊትን ቦርድ ፋውንዴሽን መለስ ዜናዊ እያ።

ቀዳመይቲ እመቤት ኣብ ዝነበረትሉ እዋን፡ ናይ ኣእምሮ ጸገም ዘለዎም ኣብ ምርዳእ፡ ከምኡ ድማ ብፌዴሬሽን ደቂ ኣንስትዮ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተመስረተ ማእኸል ሓገዝ ደቂኣንስትዮ፡ ነቲ ሓሳብ ካብ ምብጋስ ጀሚሩ ንዝነበራ ኣበርክቶ ብኣወንታ ትዝክሮ።

"ሰብ ዝበለ እንተበለ፡ ኣነ ግን ዕውት ስራሕ ሰሪሐ ካብቲ ውድብ ወጺአ ኢለ እየ ዝኣምን። ዘናስሕ ኣይሰራሕኹን" ትብል፡ ምስ ቢቢሲ ኣብ ዝነበራ ጻንሒት።

ወ/ሮ ኣዜብ፡ ካብ ኩሉ ንላዕሊ ብፍላይ ድኽነት ኣብ ምጥፋእ ብዝሰርሐቶ እያ ትሕበን።

በዓል ቤታ ቀዳማይ ሚኒሰተር መለስ ዜናዊ ካብ ዝሓልፍ፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ነሓሰ ሸውዓተ ዓመት መሊኡዎ።

ንሓድሽ ዓመት ምኽንያት ገይርና፡ ድሕሪ ሕልፈት ኣይተ መለስ፡ "ግዜኺ ብኸመይ ተሕልፍዮ?" ክንብል ገለ ሕቶታት ኣልዒልናላ።

እንኳዕ ኣብጸሐኪ

እንኳዕ ሓቢሩ ኣብጸሐና።

ኣበይ ኢኺ ትነብሪ ዘለኺ?

ብዙሓት ሰባት ኣዲስ ኣበባ የላን እዮም ዝብሉ። ግን ኣብኡ እየ ዘለኹ። ውጽእ እትው ካብ ምባል ወጻኢ።

ድሕሪ ሕልፈት መለስ ፡ ናብ ቤተ መንግስቲ ከይድኪ ትፈልጢዶ ?

[ዕረፍቲ. .] ብዙሕ ግዘ ኣይከድን። ናይቲ ውድብ ኣባል ፈጻሚት ስራሕ ኣብ ዝነበርኩሉ እዋን፡ ናብ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ሓደ ክልተ ግዘ ከይደ ነይረ። እቲ ኣኼባ ኣብኡ ስለዝነበረ። ካብኡ ወጻኢ ኣይከድኩን፡ ክኸድ'ውን ኣይደልን።

ኣብ እዋን ቀዳማይ ሚኒሰተር ኣብይ ኣሕመድ ማለት ድዩ?

እወ። ሓደ ግዘ ኸይደ ነይረ።

እቲ ቤተ መንግስቲ ስ ደቕኽን ምስ በዓል ቤትክን ንነዊሕ ግዜ ዝነበርክሉ ቦታ እዩ'ሞ ኣይትዝክርዮን?

እ. . . [ስቕታ] ብጥቕኡ እንትሓልፍ'ኳስ ትዝ ኣይብለንን። ምኽንያቱ ድማ እቲ ኣወጻጻኣይ እዩ ዝመስለኒ።

ንመለስ ቀቢረ እየ ካብኡ ወጺአ። እቲ ቤተ መንግስቲ ድማ ከም ተጋደልቲ ኢና ነቢርናሉ። ስራሕ ክንሰርሕ ኢና ንንብረሉ ነይርና።

ካብቲ ቤተ መንግስቲ እንትወጽእ ንመለስ ቀቢረ በይነይ ክወጽእ እየ ኢለ ሓሲበ ኣይፈልጥን።

ሓደ መዓልቲ፡ ክልቲአና ሓቢርና ገዲፍናዮ ክንወጽእ'ሞ ከምቲ ካሊእ ኢትዮጵያዊ ብነጻነት ክንንቀሳቐስ ንኾን ኢለ እየ ዝምነ ነይረ።

ርግጽ ኣነ ይንቀሳቐስ ነይረ እየ። መለስ ግን እቲ ዕድል ንሱ ኣይረኸበን።

ኣብኡ ተኣሲሩ ከምዝነበረን፡ ቀቢረዮ ከምዝወጻእኩን ኮይኑ ይስመዐኒ። [ሕንቕንቕ እናበላ]

ካብ ቤተ መንግስቲ ንላዕሊ [ናብ ስላሴ] ቤተ ክርስትያን ክኣቱ እንተለኹ ይስመዐኒ። ነቲ ቤተ መንግስቲ ክርእይ እንከለኹ፡ ናይ መለስ ሬሳ ኣፏኒና ክንምለስ እንከለና ጥራይ እዩ ትዝ ዝብለኒ።

ንምንታይ ከምዝኾነ ኣይፈልጥን፡ ካሊእ ዝተረፈ ኹሉ ካብ ርእሰይ ተሓኺኹ ጠፊኡ እዩ።

ኣወጻጽኣና'ውን ጸገም ስለዝነበሮ ይመስለኒ። ንሱ'ውን ምኽንያት ከይኮነ ኣይተርፍን።

Image copyright AFP

ድሕሪ ሕልፈት መለስ፡ ሸውዓተ ዓመታት መሊኡኪ። ዛጊድ እንታይ ዕዮታት ወጊንኪ?

ከምቲ ዝፍለጥ ካብ ውድብ ወጺአ አየ። ንዓይን ንደቀይን ንናብራ ዝኸውን ላዕልን ታሕትን ክብል እየ ዘሕልፎ።

ብተወሳኺ ድማ፡ እቲ ቀንዲ ስርሐይ፡ ናይ በዓል ገዛይ ስራሕቲ ክቕጽሉን ክሕተሙን ሰነዳት ኣብ ምትእኽኻብ ጻዕሪ ይገብር ነይረ።

ንሱ ሐዚ፡ ተወዲኡ እዩ።

ንውልቀኺ ዝኸውን ስራሕ ረኺብኪ?

ኣብ ሰራሕቲ ንግዲ ክዋፈር እየ ዝደሊ። ብኸመይ ከምዝሰርሕ መንቀሳቐሲ ገንዘብ ከመይ ከምዝረክብ ይሓስብ ኣለኹ።

እስካብ ሕዚ እቲ ውድብ፡ ኣብ ዝፈላለዩ ስራሕቲ ንግዲ እዩ ኣዋፊሩኒ ጸኒሑ። ንውልቀይ ዝኸውን የለን።

ንህዝብን ነቲ ውድብን ክሰርሕ እየ ጸኒሐ።

ኩሉ ነገር ኣረኪበ ወጺአ። ዛጊድ፡ ብናይ መለስ ጥሮታ እየ መነባብሮይ ክመርሕ ጸኒሐ።

ካብ ሕዚ ግና ናይ ባዕለይ ስራሕቲ ገለ ክፍትን እየ ዝሓስብ።

ምስ ገለ ትካላት ውን ናይ ምምኻር ስራሕቲ ጀሚረ ኣለኹ። እንተተሳኺዑ ክሪኦ እየ።

ናይ በዓል ገዛኺ ጥሮታ ብወርሒ ክንደይ እዩ?

ኣስታት 15 ሽሕ ይመስለኒ።

ብሓዳር ክንደይ ዓመት ብሓባር ጸኒሕኹም? ክንደይ ቆልዑ ኣፍሪኹም?

ዎሆይ! ህወሓት መርዓ ካብ ዝፈቅድ ጀሚሩ፡ ክሳብ መዓልቲ መስዋእቱ። 25/26 ዓመታት።

ሰለስተ ወሊድና። እታ ቦኽሪ ኣብ በረኻ እያ ተወሊዳ። እቶም ክልተ ኣብ ኣዲስ ኣበባ እየ ወሊደዮም።

እቲ ሓደ ብዙሕ ሰብ ይጋገዮ እዩ። ኣነ ኣይወለድኩዎን። ኣደ ኣለቶ። ግን ወዲ ምውት ብጻይና ክንፈ ገብረመድህን ስለዝኾነ፡ ኣነ እየ ኣዕቢየዮ።

ኩሎም ደቅኺ ምሳኺ ድዮም ዝነብሩ?

ሕዚ ናብ ናይ ኣቦኦም ዝኽሪ መጺኦም ነይሮም። እቲ ሓደ ኣብ ወጻኢ እዩ ዝነብር። ሰለስተ ምሳይ እዮም ዘለዉ።

ርግጽ፡ ርእሶም ክኽእሉ ጀሚሮም ኣለዉ። ትምህርቶም ዝወድኡን ዘይወድኡን ኣለዉ። ጸጸግዖም ክሕዙ እዮም።

ናይ ባዓል ቤትኪ መጻሕፍቲ ናተኣኻኸብ ከምዝነበርኪ ነጊርኪኒ ነይርኪ። ክንደይ ዝኾኑ መጻሕፍቲ እዮም ዘለውዎ?

ናብ ሸሞንተ ዝጽግዑ፡ ባዕሉ ዝደረሶም፡ ብናይ ባዕሉ ኢድ ዝተጽሓፉ ኣለዉ። ካልኦት ድማ፡ ብመንግስትን ብፓርቲን ስም ክወጹ ዝጸንሑ ኣስታት ሸሞንተ መጽሓፍ ዝወጽኦም፤ ጽሑፋት ኣለዉ።

ብሓፈሻ ናብ 30 ይጽግዑ እዮም። እቶም ገለ ምስቲ ዘሎ ኩነታት ኢና ክጸንሑ ገይርናዮም ነይርና። ናይ ገንዘብ ሕጽረት ውን ነይሩና። ዝነበረናን ዝረኸብናዮን ገንዘብ ንመስርሒ ህዝባዊ መናፈሻታት ኢና ኣውዒልናዮ።

ብዛዕባ ዲሞክራሲ ዝጸሓፎ ኣብ ቀረባ ክወጽእ እዩ። ብዛዕባ ሕርሻ ገለ ዝጸሓፎም ድማ ጥቕልል ኢሎም ብሓንሳብ ክሕተሙ እዮም።

ብዛዕባ ናይ ምክታዕ ዓቕሙን፡ ንቅድሚት ናይ ምእማት ስራሕቲ ዘመላኽቱ ናብ 8 ዝኾኑ ስራሕቱ ጥቕልል ኢሎም ኣብ ቀረባ ክወጹ ተዳልዮም እዮም።

ብእንግሊዝኛ ዝተዳለዉ ስራሕቲ መጽናዕቲ'ውን ኣለውዎ።

መን ይሕግዘኪ?

መብዛሕትኡ ኣነ ስለዝፈልጦም እቶም 'ኦርጂናል' ናይ ኢድ ጽሑፋት ባዕለይ እየ ዘተዓረራእዮም ዘለኹ። እታ ዓባይ ጓለይ ግን ኣብቲ ፋውንዴሽን ትሕግዘኒ እያ።

ብዛዕባ እቲ ናይ ህዝቢ መናፈሻ ዝበልክኒኸ፡ ኣበይ በጽሐ?

ኣብ እምባ ጉለሌ እዩ ዝርከብ። ብጣዕሚ ሰፊሕ እዩ።

እቲ ማእከል፤ ቤተ መጻሕፍቲ፡ ማእኸል መጽናዕቲ ከምኡ'ውን ንምርምር ዝመጽኡ ኣጋይሽ መዕረፊ ኣለዎ።

መአከቢ ኣዳራሽ እውን ኣለዎ።

እቲ ኣቀማምጥኡ ደስ በሃሊ እዩ። መበቆሎም ናይ ዓዲ ብዝኾኑ ተኽልታት ዝተሸፈነ እዩ።

እቲ ዲዛይናት፡ ጥንቃቐ ብዝተመልኦ ብሰብ ሞያ እዩ ተሰሪሑ። ከም ናይ ጥበብ ስራሕቲ'ውን እዮም ኮይኖም ተዳልኦም።

ናይ መጻኢ ትልሚኺ እንታይ እዩ?

ቀንዲ ዕማመይ ኢለ ዝኣምኖ፡ ነቲ ብስም መለስ ዝተሰምየ ህዝባዊ መናፈሻታት ንህዝቢ ክፉት ምግባር እዩ- ይዛዘም ስለዘሎ። ንደቀይ ቆላሕታ ገይረ ክሰርሕ፡ ናይ ባዕለይ፡ ናይ ውልቀይ ህይወት ዝመርሓሉ ስራሕ ክጅምር ይደሊ።

በየናይ ኣንፈት? ብኸመይ? ዝብል ምስወዳእኩ ክገልጾ እየ።

ኣብ ትርፊ ሰዓትኪ ብምንታይ ትዘናግዒ?

ኣትክልቲ እፎቱ እየ። ግዘይ ምስ ዕምበባታት፡ ምስ ፈልሲታት እንተዘሕልፎ እየ ዝመርጽ። ገዛይ ይፎቱ። ካብ ገዛይ ብዙሕ ምውጻእ ኣይፈቱን። ካብ ስራሕ ናብ ገዛይ እየ ዝመጽእ። ናይ እግሪ ጉዕዞ እገብር እየ። ነዊሕ መገዲ እጓዓዝ። ሓሓሊፉ እምባ ምሕዃር ይፎቱ. . .

ነየናይ እምባ ሓኹርኪ ትፈልጢ?

ካብ ሽሮ ሜዳ ናብ እንጦጦ ማርያም ይድይብ።

በዓልቤትኪ መለስ ዜናዊ ናይ ኣስቴር ኣወቀ ደርፍታት ፈታዊ ከምዝነበረ ይዝክር። ናትኪ ኸ?

ናይ መለስ ጽልዋ እዩ መስለኒ ንኣስቴር ኣዝየ እየ ዝፈትዋ። [ናታ ኣልበም] ኩልሻብ ኣብ መኪናይ ኣሎ. . . ሓደሽቲ ደርፍታት እውን ይሰምዕ እየ። ካልእ ናይ ትግርኛ ደርፍታት እውን እሰምዕ።

ተመሳሳሊ ዛዕባታት