#2፡ ዘቢብ ካቩማ ሓላፊት ጉደይ ደቂ ኣንሰትዮ ሕቡራት ሃገራት

ዘቢብ ካቩማ ሓላፊት ጉደይ ደቂ ኣንሰትዮ ሕቡራት ሃገራት Image copyright UN Women Kenya/Kennedy Okoth
ናይ ምስሊ መግለጺ ዘቢብ ካቩማ ሓላፊት ጉdaይ ደቂ ኣንሰትዮ ሕቡራት ሃገራት

ዘቢብ ካቩማ እብሃል፤ ኣደ ክልተ ኣወዳትን ሓንቲ ጓልን'የ።

በዓል ገዛይ ፖል ካቩማ ይብሃል። ኣብ ኬንያ ይነብር። ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሓላፊት ክፍሊ ደቂ ኣንስትዮ ምብራቕን ደቡብን ኣፍሪቃ'የ።

ኩሉ ነገር ሓደ ኢለ እንትጅምሮ፡ ናተይ መወዳእታ እዚ ክኸውን'ዩ ዝብሎ ኣይነበረን። ንድሕሪት ምልስ ኢለ ክሓስቦ እንከለኹ ግን፡ ኩሉ ነገር ቀስ ብቐስ ናብዚ ሕጂ ዘለኹዎ ደረጃ ኣምጺኡኒ።

ኣብ ሞንጎ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ዘሎ ፍልልይ ክዕዘብ ዝጀመርኩ ገና ቆልዓ እንከለኹ'ዩ። ሰባት ንክልቲኡ ጾታ ዘለዎም ኣረኣእያ ዝተፈላለየ ምዃኑ ይዕዘብ ነይረ።

እግሪ እግሪ ኣደይ ስለ ዝዓበኹ፡ ካብ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ትጽቢት ዝግበሩ ነገራት ዝተፈላለዩ ምዃኖም ቀልጢፈ ንምርዳእ ኣይተጸገምኩን።

ኣብ ትካል ሕቡራት ሃገራት ኣይኮነን'ዶ ሓላፊት ኮይነ፡ ኣብቲ ትካል'ውን ክሰርሕ'የ ኢለ ሓሲበ ኣይፈልጥን። ህይወት ናይ ርእሳ መስመር ስለ ዘለዋ ግን፡ እነሆ ኣብዚ ኣብጺሓትኒ።

ኣብ ዩኒቨርሲቲ ኮሎምቢያ፡ ካልኣይ ዲግሪ እናሰራሕኹ ከለኹ፤ ኣብ ፕሮግራም ዩኤንዲፒ (ፕሮግራም ልምዓት ውድብ ሕቡራት) ናይ ስራሕ ልምምድ ዕድል ረኺበ፡ ንዝተወሰነ ግዜ ሰሪሐ።

ትምህርተይ ምስ ወዳእኹ፡ ሃንደበት ናብ ኬኒያ ንዑደት መጺአ እናሃለኹ፡ ኣብ ትካል ሕቡራት መንግስታት 'ፌምኔት' ዝተባህለ ክፍሊ ናይ ስራሕ ዕድል ኣውጺኡ ስለ ዝነበረ፡ ናብኡ ኣመልኪተ።

ቀስ እናበልኩ ብስርሐይ ዕብየት እናረኸብኩ ምስ መጻእኹ፡ ናይ ኬንያ ዋና ሓላፊት ኮይነ፤ ድሕሪኡ ከኣ ናብዚ ሕጂ ዘለኹዎ ደረጃ ዓብየ።

Image copyright UN Women Kenya/Kennedy Okoth
ናይ ምስሊ መግለጺ 'ኔስትሌ' ዝተብሃለ ትካል ኣብ ኬኒያ ደቂ ኣንስትዮ ንምብቃዕ ዝሕግዝ ፕሮግራም እናተፈረመ

ሕጂ፡ ሸቶይ ከም ዝወቓዕኹ'የ ዝሓስቦ።

ብዙሓት ሰባት፡ ኣብዚ ከም ዝሰርሕ ምስ ፈለጡ፡ "ኣብ ቤት ጽሕፈትክን ደቂ ተባዕትዮ ኣለው'ዶ? "ኢሎም ይሓቱኒ።

ንደቂ ኣንስትዮ ዝሕለቕ ትካል ስለ ዝኾነ፡ ደቂ ኣንስትዮ ጥራይ ዘለና ይመስሎም። ብቑጽሪ ንሕና ንበዝሕ ኢና፤ ግን ድማ ደቂ ተባዕትዮ ምሳና ይሰርሑ'ዮም።

ኣብቲ ዝሰርሐሉ ቦታ መብዛሕትና ደቂ ኣንስትዮ ስለ ዝኾንና፡ ካብ ኣንጻራዊ ጾታ ዝበጽሑና ጸገማት እንተዘይሃለው'ውን፡ ጓል ኣንስተይቲ ምዃን ባዕሉ ግን ኣብ ናይ ስራሕ ቦታ ዝተፈላለዩ ጸገማት'ዩ ዘምጽእ።

ብፍላይ፡ ሓሳባ ብዘይዝኾነ ጸገም እትገልጽ ጓል ኣንስተይቲ፡ ዝገጥማ ፈተና ቀሊል ኣይኮነን። ንዓይ ሓዊሱ፡ 'ተጅሃሪት'፣ 'ዕብይቲ' ዝብሉ ርኢይቶታት'ዮም ዝስዕቡኻ።

ንኣብነት፡ ብዙሓት ደቂ ኣንሰትዮ ኣብ ዘለዋሉ ክፍሊ ሓደ ወዲ ተባዕታይ ክቕልድን ክጻወትን ዝርኣየን፡ ብኣንጻሩ ብዙሓት ደቂ ተባዕትዮ ኣብ ዘለውሉ ሓንቲ ጓል ኣንስተይቲ ክትጻወት ዝርኣየን፡ ንኽልቲኦም ብሓደ ዓይኒ ኣይርእዮምን።

ኣነ ንባዕለይ፡ ንዝኾነት ጓል ኣንስተይቲ ብኣከዳድንኣ፣ ኣዘራርብኣን ኣተሓሳስብኣን ከይግምግም ጻዕሪ ይገብር'የ። ብዘይ ዝኾነ ምጉብዕባዕ፡ ዓርስና ዝኸኣልና ክንኸውን ኣለና ኢለ ይኣምን።

ጽኑዕ ንምዃን፡ ብዙሕ ነገራት ከም ዝሓተካ እፈልጥ። ተምሃሪት እንከለኹ፡ ናብ ህንዲ ክኸይድ ይደሊ ነይረ።

ንሕና፡ ንባህሊ፣ ሃይማኖት፣ ቤተሰብ እንህቦ ትርጉም፡ ህንዳውያን ምስ ዘለዎም ነገር ስለ ዝመሳሰል፡ ናብ ህንዲ ተጓዒዘ ብዓይይ ክርእዮ ኣለኒ ይብል ስለ ዝነበርኩ፡ ከይደ።

ንበይነይ ዘይረ ርእየያ። ቀስ ብቀስ ግን፡ እቶም ነበርቲ ክግረሙ እዕዘብ ነይረ። ጓል ኣንስተይቲ እሞ ድማ መንእሰይን ንበይነይን ምዃነይ፣ ሕብሪ ቆርበተይ ዝተፈለየ ምዃኑ ብምርኣይ፡ ይገርሞም ነይሩ።

ብባህሎም፡ ሓዳር ዘይገበረት መንእሰይ ጓል ኣንስተይቲ፡ ኣይኮነን ንበይና ናብ ካልእ ሃገር ክትኸይድ ኣብቲ እትነብረሉ ከባቢ እውን ንበይና ክትጓዓዝ ኣይፍቀድን።

Image copyright UN Women Kenya/Kennedy Okoth
ናይ ምስሊ መግለጺ ዘቢብ፡ ንስደተኛታትን ግዳይ ዝተፈላለየ ተፈጥሮኣዊ ሓደጋ ዝኾና ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ ዝተዳለወ ሓገዝ ዓቅሚ

ሓደ መዓልቲ፤ ናይ ሰለስተ ሰዓት መገዲ ብኣውቶብስ እናተጉዓዝኩ፡ ኣብ ጎነይ ዝነበረ ወዲ ተባዕታይ ጽግዕግዕ እናበለ (እናተሓሰየ) ቀስ እናበለ ድማ እግረይ ምስነኽኣኒ ኣብ ዝተጸቓቐጠ ኣውቶብስ ስለ ዝነበርና ዝገብሮ ጨኒቑኒ።

ጠጠው ክብል ኮነ ክንቀሳቐስ ኣይክኣልኩን። ከዛርቦ እንተፈተንኩ'ውን ብቋንቋ ክንረዳዳእ ኣይክኣልናን።

ሽዑ፡ ጓል ኣንስተይቲ ምዃነይ ተሰሚዑኒ። ከምኡ ዝገበረሉ ምኽንያት ጓል ብምዃነይ እዩ። ማዕረ እቲ ካልእ ሰብ መሰለይ ክሕሎ ነይሩዎ።

ስለዚ እየ ኩሉ ግዜ "ናይ ምትንፋስ፣ ብህይወት ናይ ምንባርን ዘለኹምሉ ቦታ ናይ ምሓዝን መሰል ኣለኩም'ዩ" ዝብል።

መብዛሕትኡ ግዜ፡ ንደቂ ኣንስትዮ ናብ ምሉእ ማዕርነት ነብጽሐን ዘለና ክመስለና ይኽእል'ዩ፤ ግን ከምኡ ኣይኮነን።

ደቂ ኣንስትዮ ማዕረ እቲ ደቂ ተባዕትዮ ዝሓዙዎ ቦታ ይሓዛ ዘይኮነ፡ ክገብርኦ ዝደልያ ግን ብዝደልየኦ መገዲ ክፍጽማ መሰለን ይተሓሎ'ዩ፤ እዚ እዩ ማዕርነት ዝበሃል።

ገለ ደቂ ኣንስትዮ፡ ደቀን ምዕባይ ምርጭአን ክኸውን ይኽእል'ዩ፤ እዚ ድማ መሰለን'ዩ። ካልኦት ድማ ስራሕ ክሰርሓ፣ ክነግዳ ዝደልያ ክኾና ይኽእላ።

ኩለን ደቂ ኣንስትዮ ብዝመርጽኦ መገዲ፡ ዘጓንፉወን ጸገማት ክስዕርኦም ስለ ዝኽእላ፡ እቲ ናእዳ ወይ ክብሪ ንዝተወሰና ደቂ ኣንስትዮ ዝወሃብ ክኸውን የብሉን።

ብዙሓት ደቂ ተባዕትዮ፡ ብዛዕባ ዝንእዱዎ ሰብ እንተዝሕተቱ ኣዲኦም ወይ ዓባዮም ምረቑሑ። ስለምንታይ'ዩ ድኣ፡ እዚ ፍቕርን ናእዳን ንካልኦት ደቂ ኣንስትዮ ዘየርእዩዎ? ክብል ንርእሰይ ይሓትት።

ንኹሉ ነገር ግን፡ ኣተዓባብያና'ዩ ዝውስኖ። ደቂ ተባዕትዮ ጽኑዓት፤ ደቂ ኣንሰትዮ ድማ ሓለይቲ ኾይነን ክዓብያ እዩ ዝግበር። እዚ ጌጋ'ዩ'ኳ እንተዘይበልኩ፡ ክልቲኡ ጾታ ግን ብኽልቲኡ መገዲ ከም ዝህነጽ ክንገብር ኣለና።

ተወሳኺ ዛንታ