'ስታከርዌር'፡ መጻምድኻ ዝስልል መተግበሪ

ስታልከርዌር፡ ናይ ዝኾነ ሰብ መልእኽቲ፣ ኢሜይል፣ ካሜርኦም ከይተረፈ ክትብርብር ይገብሩ Image copyright Getty Images
ናይ ምስሊ መግለጺ ስታልከርዌር፡ ናይ ዝኾነ ሰብ መልእኽቲ፣ ኢሜይል፣ ካሜርኦም ከይተረፈ ክትብርብር ይገብሩ

ኤሚ፡ በዓል ቤታ ነፍሲ ወከፍ ምንቅስቓሳን ዝርዝር ጉዳያት መሓዙታን ከም ዝፈልጥ ትዛረብ።

በዚ ክትጭነቕን ክትጠራጠርን ዝጀመረት ኤሚ፡ ተጓንፎኣ ከምዚ ትገልጾ።

በዓል ቤተይ ኣብ ዝኾነ እዋን፡ ብዛዕባ ናይ መሓዙተይ ውልቃዊ ህይወት ዝገልጹ ሓጸርቲ መልእኽታት፡ ክልእኸለይ ጀሚሩ።

ንሱ ክፈልጦም ብዛዕባ ዘይግብኡ ውልቃዊ ዝኾኑ ጉዳያት ከይተረፈ ድማ ይፈልጥ። ከመይ ፈሊጥካ ኢለ እንትሓቶ፡ ዘንጊዕኽዮ እምበር ነጊርክኒ እኮ ነይርኪ ኢሉ ንዓይ ይነቕፈኒ።

ገለ ሻብ፡ ኣጋጣሚ እናሓለፍኩ ምስ መሓዙትኪ ኣብ ሓደ መዘናግዒ ኮፍ ኢልኪ ርእየኪ ይብለኒ። ድሕሪኡ ግን፡ ኩሉ ነገር ክጠራጠር ጀሚረ፤ ዋላ ንመሓዙተይ ክኣምን ኣይክኣልኩን።

ከምዚኦም ዝበሉ ኣጋጣሚታት እናተደጋገሙ ኣካል ህይወተይ ክኾኑ ጀሚሮም። ሓደ መዓልቲ፡ ወዲ ሽዱሽተ ዓመት ውሉድና ሒዝና፡ ክንዛነ ወጺእና።

ጽቡቕ ቐዳመ ሰናብቲ ነሕልፍ ነይርና። ንሱ'ውን፡ ብዛዕባይ ዝኾነ ነገር ከይተዛረበ ውዒሉ። ወድና፡ ሕጉስ ኮይኑ ይጻወት ነይሩ። ሃንደበት፡ በዓል ገዛይ ክስእሎም ዝጸንሐ ስእሊታት ንክርኢ፡ ቴሌፎኑ ሂቡኒ።

ኣብዚ ቕጽበት፡ 'መዓልታዊ ጸብጻብ ውዕሎ ኤሚ ድልው ኮይሉ'ሎ' ዝብል መልእኽቲ ኣብ ቴሌፎኑ ክመጽእ ርእየ። ንደቓይቕ ምስትንፋስ ጠጠው ኣቢለ፤ ሰንቢደ።

ንርእሰይ ኣረጋጊአ ዓይኒ ምድሪ ክጥቀም ከም ዝደለኹ ከምስል ስለ ዝነበረኒ፡ ከምኡ ገይረ ኮምፒዩተር ናብ ዝረኽበሉ ቦታ ከይደ።

እቲ ንዓይ ንምስላል ዝጥቀመሉ ሶፍትዌር ድማ ርእየዮ። ኣብዚ እዋን፡ ብዛዕባ እቲ ንኣዋርሕ ክኸውን ዝጸንሐ ነገር ፈሊጠ ትብል፡ ነዚ ዛንታ ተባሂሉ ሽማ ዝተቐየረ ኤሚ።

Image copyright Getty Images
ናይ ምስሊ መግለጺ እዚ ሶፍትዌር ዝጥቀሙ ሰባት፡ ብቐሊሉ ምንቅስቓሳት ካልኦት ሰባት ንምቁጽጻር፡ ኣገሪሆም ዓሻራ ኣጻብዕኻ ብምውሳድ ብቐሊሉ ንጥፈታት ሞባይል ስልክኻ ክረኽቡ ይገብሩ

'ስታከርዌር' ወይ'ውን 'ስፖስዌር' ተባሂሉ ዝጽዋዕ እዚ ሶፍትዌር፡ ጽኑዕ ሓለዋ ዘካይድ ሶፍትዌር ኮይኑ፡ ብቐሊሉ ኣብ ኢንተርነት ይርከብ።

እዚ፡ ሓደ ሰብ፡ ናይ ካልኦት ሰባት መልእኽታት ከንብብ፣ ምንቅስቓሳት መዝጊቡ ክሕዝ፣ ጂፒኤሶምን ካሜርኦምን ክትጥቀምን ሓደ ውልቀሰብ እንታይ ይገብር ኣሎ ከለሊ ዘኽእሎን ናይ ስለላ መሳርሒ'ዩ።

ከም ሓበሬታ ድሕነት ሳይበር ካስፐርስኪ እንተኾይኑ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ቑጽሪ እዚ ሶፍትዌር ኣብ ዝጥቀምሉ ናይ ቴክኖሎጂ ስርሓት ዝተረኽቦም ሰባት ናብ 37 ሚኢታዊት ዓብዩ'ዩ።

ተመራማሪ ድሕነት ሳይበር ዴቪድ ኤም፡ "ብዙሓት ሰባት ላፕቶፕ ወይ ኮምፒዩተር እንተኾይኑ'ዮም ኣዝዮም ዝጥንቀቑ እምበር፡ ኣብ ሞባይል ስልኪ ዘለዎም ጥንቃቐ ክንድቲ ኣይኮነን" ይብል።

መጽናዕቲ ካስፐርስኪ ከም ዘመላኽቶ፡ ሩሰያ እታ ዝለዓለ ተጠቀምቲ 'ስታልከርዌር' እያ። ህንዲ፣ ብራዚል፣ ኣሜሪካ፣ ጀርመንን ኢንግሊዝን'ውን እዚ መጻምድኻ ንምስላል ዝውዕል ሶፍትዌር ዝጥቀማ እየን።

በዓል ሞያ ድሕነት ጃኬ ሞር፡ ኩል ግዘ፡ ኣብ ሞባይል ስልክኻ ዘለው መተግበሪታት ምርኣይ፤ ዝጠቕመካ መሲሉ እንተዘይተሰሚዑካ ግን ኣጥፍኣዮ ኢሉ ይምዕድ።

"ከም ሓፈሻዊ መምርሒ፡ ዘይትጥቀመሉ መተግበሪ እንተኾይኑ ኣጥፍኣዮ"።

ኤሚ፡ ኮምፒዩተራ ይስለል ከም ዘሎ ምስ ፈለጠት፡ ኣብ ቴክኖሎጂ ዝነበራ እምነት ሚሒር ቀኒሱን ተጠራጣሪት ክትኸውን ገይሩን'ዩ።

ሰራሕተኛ ገባሪ ሰናይ ትካል ዘቤታዊ ዓመጽ ጌማ ቶይንቶን፡ ግዳይ እዚ ዓይነት ምስርሳር ውልቃዊ ጉዳያት ዝኾኑ ሰባት፡ ስነ ልቦናዊ ጸገም ከም ዝሓድሮም ትዛረብ።

"እምነትካ'ዩ ዝንኪ። ከምዚኦም ዝበሉ ሰባት፡ ሞባይል ስልኪ ኾነ ላፕቶብ ዘፍርሕ ኣጽዋር መሲሉ ይስምዖም። ሙሉእ ህይወትካ'ዩ ዝሕምሶ። ተጠቃምነት ስታልከርዌር እናዓበየ ይመጽእ ምህላው ድማ የተሓሳስበካ"።

ተቐማጢት ኣሜሪካ ዝኾነት ኤሚ፡ ኣብዚ ሰዓት ምስ በዓል ቤታ ተፋቲሓ፡ ብዙሕ ኪሎ ሜትራ ካብኡ ርሒቓ'ያ ትነብር። ውላዶም ብዛዕባ ዘድልዮ ነገራት ንምዝርራብ፡ ደብዳበ ጥራሕ ክጥቀም ድማ ተገይሩ።

ተወሳኺ ዛንታ