ንወለዲ ሕማም ርእሲ ኮይንዎም ዘሎ ወልፊ 'ገይም' ህጻናት

ኣብ ኮምፒተር ጌም ዝጻወት ህጻን Image copyright Getty Images

ንወለዲ፡ ደቆም ኣብ ሞባይላትን ኣብ ኮምፒተራትን ተተኺሎም ምሉእ ምዓልቲ 'ጌም' ክጻወቱ ምርኣይ ንቡር ዝኾነሉ ግዜ እዩ ተበጺሑ፡ ሓደ ሓደ እዋን እውን ደቆም ስቕ ንኸብሉ 'ጌም' ክጸዓወቱ ዝፈቕድሎም ወለዲ እውን ውሑዳት ኣይኮኑን፡ ናብ ወልፊ ከምዝዓቢ ዘስተብህሉሉ ግን ውሑዳት እዮም።

ስቲቭ፡ ወዱ ወልፊ 'ጌም'ን ቁማርን ከምዝለዎ ድሒሩ እዩ ፈሊጡ፡ እቲ ዝፈትዎ ውላዱ ካብ ምጽዋት ሓሊፉ ወልፊ ናይ 'ጌም' ከጥሪ እዩ ኢሉ ሓሲቡ ከምዘይፈልጥ ከኣ ይዛረብ።

"ወደይ ውሉፍ ናይ ጌምን፡ ካብኡ ሓሊፉ እውን ብገንዘብ ክጣላዕ'ዩ ኢለ ብፍጹም ሓሲበዩ ኣይፈልጥን'የ" ኸኣ ይብል።

ወዲ ስቲቭ ኣብ መጀመርታ ዕስራታት ዝርከብ ኮይኑ፡ ስቲቭን ብዓልቲ ቤቱን ብሰንኪ ወዶም መከራን ስቓይን ከምዘሕለፉ'ዩ ስቲቭ ዝዛዘረብ።

"ንሕና ዝሓለፍናዮ መከራ ኣብ ዝኾነ ካልእ ስድራ ከጋጥም ኣይንደልዮን ኢና፡ ወድና ውሉፍ ናይ 'ጌም' ምዃኑ ምስ ፈለጥና ንሕዞን ንጭብጦን ጠፊኡና ንገብሮ ኣይንፈልጥን ኢና ኔርና"

ወዲ ስቲቭ መጀመርታ ንትምህርቲ ዝውሃቦ ቁሩብ ሰልዲ ጌሩ እዩ ኣብ ኮምፒተር ሰልዲ እናኣትሓዘ ክጻወት ጀሚሩ፡ ናብ ወለዱ ተመሊሱ ኸኣ ሓንሳብ ሰልዲ ጠፊኡን ካልእ መዓልቲ ካልእ ምኽኒት እናፈጠረ ሓንሳብ ካብ ኣዲኡ ሓንሳብ ካብ ኣቡኡ ሰልዲ እናወሰደ ይጻወት ነይሩ፡ እዝኒ ንዋናኣ ጓና እያ ከምዝብሃል ግን እዚ ኹሉ ወለዱ ኣይፈልጡን እዮም ነይሮም።

ወዲ ስቲቭ፡ ንወለዱ ሓደ እዋን ኣብ ኣተሓሕዛ ገንዘብ ጸገም ከምዘለዎን ካብ ሰብ እውን ከምዝተለቐሐን ምስ ነገሮም፡ ነገር ወለዲ ኮይንዎም ዕድኡ ከፊሎም ምዒደሞ፡ በዚ ግን ኣየብቐዐን።

ድሕሪ ዓመት ወዶም ናቱ ሰልዲ ጥራይ ዘይኮነ፡ ካብ ሰብ ተለቂሑ ክቋመር ከምዝጀመረ ስቲቭ ምስ ሰመዐ፡ እቲ ካብ ሰብ ወሲዱ ዘትሓዞ ገንዘብ ኸኣ ብዙሕ ስለዝነበረ ነታ ስድራ ናብ ዕዳ ሰኽተታ፡ ስቲቭ እንፈት ናይቲ ነገር ክርደኦ ስለዝጀመረ ወዱ ኣብ ኢንተርኔት ገንዘብ እናኣትሓዘ ከምዝጻወት ክፈልጥ ከኣለ።

"ኣብ ኢንተርኔት እዩ እናኣትሓዘ ዝጻወት ነይሩ፡ ኣዝዩ ዘሰንብድን ዘፍርሕን ነገር እዩ" ይብል ስቲቭ።

ስቲቭን ብዓልቲ ቤቱን ወዶም ኣብ ኣዝዩ ሓደገኛ ኩነታት ከምዘሎ ስለዝተረደኦም እንታይ ክገብሩ ከምዘለዎም ኣብ ምምኽኻር ኣተዉ፡ እንታይ ክገብሩ ከምዘወለዎም ግን ኣፍልጦ ኣይነበሮምን።

"ወለዲ እቲ ቁማር ዝጻወት ከይንብሃልን፡ ገጽ እቶም ወድና ዝተለቀሓሎም ውለቀሰባትን ንዘይምርኣይን፡ ንነዊሕ እዋን ካብ ዝኾነ ማሕበራዊ ንጥፈታት ተገሊልና ኢና የሕሊፍናዮ"

"ንበይንና እንታይ ክንገብር ከምዘለና ኣብ ዘይንፈልጠሉ፡ ሕሉፍ ኣካይዳ ናይ ወድና ክንዝክርን ከነጽንዕን ኢና ፈቲንና" ይብል ስቲቭ።

ብመሰት ተዘክሮኦምን ወዶም ዝገብሮ ዝነበረ ንጥፈታትን ተሞርኪሶም፡ ወዶም ገና ወዲ 12-13 ዓመት ኣብ ዝነበረሉ ወልፊ ናይ 'ጌም' ከምዝጀመሮ ክርድኡ ክኢሎም

ኣብ መጀመርታ ኣብ ሞባይል ዘሎ 'ጌም' ናይ ኵዕሶ እግርን ውድድር መኪናን ካልኦት ከምኦም ዝኣመሰሉ 'ጌማትን' እዩ ዝጸወት ነይሩ።

ኣብቲ እዋን ኣብ መደቀሲኡ ኮይኑ፡ ንሰዓታት ጌም ይጻወት ከምዝነበረን፡ የዕርኽቱ እውን ከምቲ ናቱ ስለዝጻወቱ ኣተሓሳሲብዎም ከምዘይፈልጥን እዩ ስቲቭ ተዘክርኡ ንድሕሪት ብምምላስ ዝዝክር።

"እቶም ንሱ ዝጻወቶም ዓይነት 'ጌማት' እንታይ ምኳኖም ዝፈልጦ ነገር ኣይነበረንን" ድሕሪ ምባል " ኣብቲ ሽዕኡ እዋን ተኸታቲለዮ ነይረ እንተዝኸውን እዚ ኹሉ ኣይምመጸን" ኸኣ ይብል።

"ንነዊሕ ሰዓታት ዝጻወቶ ዝነበረ 'ጌም' ናብ ወልፊ ሰጊሩስ፡ ናብ ቁማር ማዕቢሉ"

ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝተገበረ መጽናዕቲ፡ ካብ 11-16 ዓምቶም ልዕሊ 55 ሽሕ ህጻናት ወልፊ ጌም ከምዘለዎምን ወለዶም ከምዘይፈልጡን ይጠቅስ።

ስቲቭ፡ ድሕሪ ሰለስተ ዓመታት፡ ነቲ ብስሩዕ ዝሰርሓሉ ዝነበረ ናይ ምምህርና ስራሕ ብምግዳፍ፡ ወለዲ ከምዚ ናቶም ጸገም ንኸየጓንፎም ዝጉስጉስን ዝምህርን ወለንታዊ ናይ ግብረ ሰናይ ትካል ብምኽፋት ኣብ ምንጣፍ ይርከብ።

"ኣዝዩ ዝተሓላለኸ ነገር እዩ፡ ስድራቤታት ደቆም ንነዊሕ ሰዓታተ ኣብ ጌም ተተኪሎም ክርእእዎም እንከለዉ ብውሕዱ እንታይ እዮም ዝርእዩ ዘለዉ ክሓቱን ክከታተልዎምን ይግባእ"

ወለዲ፡ ንደቆም እንታይ ዓይነት ጌም ይጻወቱ ከምዘለዉ ክሓትውም እንተተካኢሉ ድማ ምስኦም ምጽዋት፡ ንምቁጽጻሮምን እንታይ ይግብሩ ኣለዉ ንምፍላጥን ሓጋዚ ምኳኑ እዩ ስቲቭ ዝመክር።

ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዋላ እኳ ትሕቲ 25 ዓመቶም ኣብ ቤት ትምህርትን ሰልዲ ኣትሒዝካ ዝግብር 'ጌም' ነኽጻወቱ ዝኽልክል ሕጊ እንተሃለወ፡ ኣብ ተግባር ግን ፍታሕ ዘምጽእ ከምዘይኮነ እዩ ስቲቭ ዝዛረብ።

እዞም ህጻናት ኣብ ዝሓዝወን ሞባይላት ይኹን ኣብ ኮምፒተሮም ናይ 'ጌም' ኣወናዋኒ ዝኾነ መወዓዊዒታት ስለዝመጽኦም ብእኡ ክጽለዉ ካብ ዘገድድ ሮቋሒታት ሓደ ምዃኑ ይጥቀስ።

እዘን ናይ ጌም ትካላት መዋዓዊዒታተ ክሰርሓ እንከለዋ፡ ብጸለውትን ፍሉጣትን ሰባት ገይረን ስለዘስርሓ፡ ኣብ ልዕሊ እዞም ህጻናት ጽልዋ ምፍጣረን ዘይተርፍ ምኳኑ እዩ ስቲቭ ዝዛረብ።

ስቲቭ፡ ኣብዚ ሕጂ ሰዓት ወዲ ካብቲ ወልፊ ነጻ ኮይኑ ኩነታት ስድርኡ ኣብ ዝተረጋገአ ኩነታት ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ወለዲ ንንኣሽቱ ምልክታት ወልፊ 'ጌም' ዕሽሽ ከይበሉ ንምክልኻሉን ንምፍዋሱን ውዓል ሕደር ከይበሉ ተበግሶ ክወስዱ ይምዕድ።

ተወሳኺ ዛንታ