ኣብ 2019 ዝተራእዩ ዓበይቲ ተቓውሞታት፡ ዝመጽእ ዓመትከ እንታይ ክመስል'ዩ?

ኣብ ሞስኮ ብ 3 ነሓሰ 2019 ኣብ ዝተኻየደ ዓመጽ ፖሊስ ምስ ዓመጸኛታት Image copyright Getty Images
ናይ ምስሊ መግለጺ ኣብ ሞስኮ ሓደ ካብ ናዕበኛታት ተኣሲሩ። ኣብዚ ዓመት፤ ኣብ ሩሲያ ናጻ ምርጫ ዝጠልቡ ሰልፊታት ተኻይዶም

ብዘይ ምግናን፡ 2019 ኣብ መላእ ዓለም ናይ ተቓውሞ ሰልፊታት ዝተኻየደሉ ዓመት'ዩ።

ካልእ ተሪፉ፡ ኣንታርቲካ'ውን ሰላማዊ ሰልፊ ተኻይዱላ'ዩ።

ንልዕሊ ዕስራ ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሑ መራሕቲ ሱዳን፣ ኣልጄርያን ቦሊቪያን ካብቶም ብሰልፊ ተቓውሞ እዚ ዓመት ካብ ስልጣኖም ዝተኣለዩ መራሕቲ'ዮም።

ክሳብ እዚ ወርሒ ዝዘለቐ ዘይምርግጋእ ኢራን፣ ህንድን ሆንግ ኮንግን ድማ፡ ክሳብ 2020 ዓ.ም [ኣቆጻጽራ ኤውሮጳውያን] ከይዘልቕ ይስጋእ።

ኣብዚ ዓመት ካብ ሞንጎ ዝነበሩ ሰለስተ ዓበይቲ ፍጻሜታት እምበኣር ክነዘኻኽረኩም።

ገለ ካብቶም ተሳተፍቲ እቶም ሰልፊታት ተቓውሞ ዝነበሩ ድማ፡ ስለ ምንታይ ከምኡ ገይሮምን እንታይ ለውጢ ኣምጺኦምን ዝብል ነጊሮምና ኣለው።

ሊባኖስ

እንታይ ተፈጺሙ?

  • ሊባኖስ ኣብ ውሽጢ ዓሰርታት ዓመታት ዝተኸሰተ ቑጠባዊ ቅልውላው ኣጓኒፉዋ፤ ሓደ ሲሶ ካብ ህዝቢ እታ ሃገር ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ይነብር
  • ብጥቅምቲ፡ ዋጋ ፓውንድ ሌባኖስ ወዲቑ፣ ኣብ ትምባኾ፣ ነዳድን ከም ዋትሳኣፕ ዝበሉ ናይ ቴሌፎን መተግበሪታት ድማ ሓድሽ ታሪፍ ተነቢሩ
  • እዚኦም ምኽንያት ተቓውሞ ኮይኖም።
  • በዚ ምኽንያት ቐዳማይ ሚኒስትር ሳድ ሃሪሪ ብፍቓዱ ካብ ስልጣኑ ወሪዱ፤ ግን ድማ ተቓውሞታት ቐጺሎም

ስለምንታይ ተቓዊመ?

ወዲ 17 ዓመት ተመሃራይ ኑር ምያር

ኣነን መሓዙተይን፡ ቅድሚ እቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ምልዓሉ ሓደ ነገር ክንገብር ከም ዘለና ንሓስብ ነይርና።

መሰረታዊ ዝኾኑ ማሕበረ ቑጠባዊ ጸገማት ኣለውና፤ ግን ድማ ኩሉ ሰብ ኣጸቢቑ ክሳብ ዝግንዘቦም ግዘ ክንህቦ ፈቒድና።

ሊባኖስ፡ ብሃይማኖታዊ ምክፍፋልን ጉጅለኣውነትን ዝተጠቕዐት ሃገር'ያ። ስለ ዝኾነ፡ ብድድ ኢልካ ዝኾነ ነገር ክትገብር ኣይትኽእልን።

ብቑጽሪ ውሑዳት ኢና ነይርና፤ መንግስቲ ኣብ ዋትስኣፕ ታሪፍ ምስ ደንገገ ግን እዚ ውሑድ ቑጽሪ ዓመጸኛታት ደፊኡ መጺኡ።

ዋትሳኣፕ፡ ኣብ ሃገርና ቀጥታዊ መስመር ቴሌፎን ክጥቀሙ ዘይኽእሉ ዓቕሚ ዘይብሎም ሰባት ዝጥቀምሉ መተግበሪ'ዩ።

Image copyright Nour Myra Jeha
ናይ ምስሊ መግለጺ ኑር [ኣብ ማእኸል] ኣብ ፊት ሚኒስትሪ ትምህርቲ ሊባኖስ

ሓደ መዓልቲ፡ እቲ ሚኒስተር ትምህርቲ ኣብ መገዲ ዝረኸቡዎ ሰባት፡ ነታ መኪንኡ ከቢቦም ተቓውምኦም ከስምዑ ጀሚሮም።

ኣብዚ እዋን፡ ዓጀብቲ እቲ ሚኒስተር ካብታ መኪና ወጺኦም ኣብ ልዕሊ እቶም ተቓወምቲ ተኲሶም [ ዋላ ሓደ ሰብ ኣይሞተን]።

በዚኣ'ዮም ሰባት 'ይኣካል' ክብሉ ዝጀመሩ፤ ፖለቲከኛታት ብዛዕባና እንታይ ከም ዝሓስቡ'ውን ክግንዘብ ክኢሉ።

ኣብ ቀጻሊ መዓልቲ፤ ኣነን መሓዙተይን ወጺእና፤ ነዚ ሰውራ ኢልና ክንጽውዖ ጀሚርና።

ኣብዛ ህሞት፡ ሌባኖስ ሃይማኖታዊ ጸገማታ ገዲፋ ኣብ ሓደ ክትሓብር ተራእያ።

ትጥቀምሉ ዘለኹም መሳርሒ ኣይተቐበሎን።
ኣላ ሳላሕ፡ ምልክት ተቓውሞ ሱዳናውያን!

ሓደ ዓብዪ ጸገም ሌባኖስ፡ ኩሉ ፖለቲካዊ ስርዓትና ብሃይማኖት ዝውሰን ምኻኑ'ዩ [ሊባኖስ ን18 ሃይማኖታት ኣፍልጦ ዝሃበት ኮይና፤ እቶም ሰለስተ ቀንዲ መንግስታዊ ቤት ዕዮታት ኣብ ሞንጎ እተን ሰለስተ ዓበይቲ ሃይማኖታት ዝተሸነኑ'ዮም'።

ኣብታ ተቓውሞ ዝጀመርናላ ምሸት ግን፡ ኩለን ሃይማኖታት ኣብ ሓደ ሰሚረን። እዚ ቁሩብ ዘሰንብድ ነይሩ።

እቲ ኣረጊት ወለዶ እንታይ ከም ዝመስል'ውን ኣርእያትና፤ ብሓቂ ለውጢ ይመጽእ ኣሎ ዝበልናሉ መዓልቲ'ዩ።

መንግስቲ ብቴክኒካዊ ክኢላታት እምበር፡ መመሊሶም ክንወድቕ ብዝገብሩና ፖለቲከኛታት ዝቖመ ክኸውን ኣይንደልን።

ሓደ ሰብ ድምጺ ዝህበሉ [ወይ ዝመርጸሉ] ዕድመ'ውን 18 እምበር 21 ክኸውን ኣይንደልን። ኣብ ወርሒ ወይ ክልተ ወርሒ ዝለዋወጡ ነገራት'ውን ኣይንደልዮምን።

ግን፡ እዚ ክልወጥ ኣይክእልን ኢልና ተስፋ እንተቖሪጽና፤ ኩሉ ጻዕርና ኣብ ማይ ክኣቱ'ዩ።

ሕጂ፡ ኣብ ወጻእ ሃገር ከይደ ክመሃር የመልክት ኣለኹ'የ። ክምለስ ድየ ዝብል ርግጸኛ ኣይኮንኩን፤ ግን ሕጂ 100 ሚኢታዊት ርግጸኛ ኮይነ ክዛረቦ ዝኽእል ክምለስ ከም ዝደሊ'ዩ።

ብዝሓሸ ምሕደራ ዝነብር ማሕበረሰብ እንታይ ከም ዝመስል ርእየ፣ ተማሂረ ክመጽእ'የ ዝደሊ።

ቺለ

እንታይ ተፈጺሙ?

  • ተቓወምቲ ብጥቅምቲ 2019 ሰልፊ ተቓውሞ ከካይዱ ጀሚሮም
  • በዚ ዝጀመረ ናዕቢ ካልኦት ምኽንያታት ዘይፍትሓውነትን እቶትን ተወሲኸም ብሚሊዯናት ዝቑጸሩ ሰባት ኣብ ሳንቲያጎ ተቓወምኦም ከስምዑ ቐጺሎም
  • ኣብዚ 29 ዝጽግዑ ሰባት እንክሞቱ፡ ሕቡራት ሃገራት፡ ፖሊስን ሓይሊ ምክልኻልን ዝወሰዱዎ ስጉምቲ ኮኒኑ

ስለ ምንታይ ተቓዊመ?

ወዲ 38 ዓመት መምህር ቋንቋ ኢንግሊዘኛ ዳኒኤላ ቤናቪደስ

ኣብቲ ፈላማይ ሰሙን፡ ወተሃደራት ኣብ መገዲ ነይሮም።

ፖሊስ ኩል ግዘ'ውን ክትርእዮም ትኽእል ኢኻ፤ ወተሃደራዊ ብረት ዝተዓጠቑ ወተሃደራት ምርኣይ ግን ልሙድ ኣይኮነን።

ኣብቲ ፈላማይ መዓልቲ፡ ስእሊ ክወስድ ስለ ዝደለኹ ናብኦም ተጸጊዐ። ብዙሓት ዝቃወሙ ሰባት ድማ ርእየ።

ቺለ፡ ካብ 1973 ክሳብ 1990፡ ብወተሃደራዊ መላኺ ስርዓት እያ ትመሓደር ነይራ።

Image copyright Daniela Benavides
ናይ ምስሊ መግለጺ ዳኒኤላን [ካብ የማን መበል ሳልሰይቲ] ካልኦት ተቓወምትን ኣብ ልዕሊ ሰልፈኛታት ዝበጽሕ ዝነበረ ግህሰት ይቃወሙ፤ ገሊኦም ዓይኖም ስለ ዝጠፍኡ ድማ ሓደ ዓይኖም ብምሽፋን ተቓውምኦም ዝገልጽ ተዋስኦ ኣቕሪቦም።

ኣብ ቀጻሊ መዓልቲ፡ ኣካል እዚ ተቓውሞ ክኸውን ኣለኒ ኢለ ስለ ዝኣመንኩ ከይደ፤ ኩሎም እቶም ዝሕተቱ ዝነበሩ ነገራት ይድግፎም'የ።

ኣብ ዝሰርሐሉ ቦታ ዘሎ ዘይምዓርነታዊ ኣተሓሕዛ ይርእዮ'የ። እዚ መስርሕ ክንቅይሮ ኣለና።

ብዙሓት ሰባት ድማ ጽጉማት'ዮም። ዝኾነ ይኹን ሰብ ወይ ዜጋ ኣብዛ ዓለም ትምህርቲ፣ ጥዕና፣ ምዕሩይ መነባብሮን እኹል መልዕሎን ክረክብ ኣለዎ።

ብዙሓት ተመሃሮ፡ በዚ እንተሓዘኑ'ውን ክንቃለሶ ኣለና ኢሎም ዝተቐበሉ'ዮም ነይሮም። ህይወቶም ሙሉእ ብኸምዚ ዓይነት መገዲ'ዮም ሓሊፎም።

ገንዘብ ስለ ዘይብልካ ናብ ሕክምና ዘይምኻድ ይፈልጡዎ'ዮም። ወይ ድማ ትምህርቶም ክኸፍሉ ከም ዘይኽእሉ ይርድኡ'ዮም።

እቲ ዘይርስዖ ተቓውሞ፡ ብ25 ጥቅምቲ ዓርቢ መዓልቲ ዝተኻየደ ሰልፊ'ዩ። ልዕሊ 1.2 ሚሊዮን ህዝቢ ነይሩ።

ስድራ፣ ቆልዑት ዝርከቡዎም ሰባት ነይሮም፤ ኩሉ ድማ እቲ ንሕና እንነብሮ ናብራ ፍጹማዊ ዘይምኻኑ ዓለም ክትፈልጦ ክገብር ከም ዘለዎ'ዩ ዝኣምን።

'ቺለ ዴስፕሬቶ' [ቺለ ንቕሒ] ይብል ነይሩ። ኣብዚ ግዘ፡ ሰባት ይደርፉ፣ ብሓባር ግዘ የሕልፉ ነይሮም። ብጣዕሚ ዘደንቕ መዓልቲ!

ብዙሓት ሰባት ፖሊስ ብዝፈጸሞ መጥቃዕቲ ቖሲሎም ምስ ርኣኹ ግን፡ ከፊተያ ዝነበርኩ ቴሌቪዥን ኣጥፊአያ። ሕጅስ በዚሑ ኢለ።

ኣነ ኣብ ሃለውሳ ክነብር ደልየ ዘይኾንኩ፡ ንስለ ኣእምሮኣዊ ጥዕናኻ ግን፡ ከምዚኦም ዝበሉ ናይ ቕትለት ፍጻሜታት ክትርኢ የብልካን።

ሕጂ'ውን ናብቶም ሰልፊታት ተቓውሞ ይኸይድ'የ፤ ግን ንሓደ ወይ ክልተ ሰዓት ጥራሕ'የ ዝጸንሕ።

ክንጥንቐቕ ኣለና። ፖሊስ ተኲሱ ክሃርመካ ወይ ተባራዒ ነገር ተደርብዩ ጉድኣት ክበጽሐካ ይኽእል'ዩ።

ሆንግ ኮንግ

እንታይ ተፈጺሙ?

  • እቶም ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት፡ ገበነኛታት ኣሕሊፍካ ንቻይና ምሃብ ብዝብል ረቒቕ ኣዋጅ ብሰነ 2019 እዮም ጀሚሮም
  • እቲ ኣዋጅ ክተርፍ እንተተገበረ'ውን እቶም ተቓውሞታት ግን ቐጺሎም፤ ሰልፈተኛታት ድማ ሓሙሽተ ወሰንቲ ዝበሉዎም ጠለባት ይሓቱ
  • ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሰባት ድማ ቤቶም ጎደናታት ሆንግ ኮንግ ካብ ዝገብሩ ኣዋርሕ ተቖጺሮም

ስለ ምንታይ ተቓዊመ?

ጓል 30 ዓመት ሄለን

ናይ ምርጫ ምምሕያሽ ክግበር ዝጠልብ ብ2014 ንሓጺር እዋን ኣብ ዝተኻየደ 'ተቓውሞ ጽላል' ተሳቲፈ'የ፤ እዚ ናይ ሕጂ ግን ዝተፈለየ'ዩ።

ብዙሓት ሰባት በቲ ናይ 2014 ዓመጽ ጉህዮም ነይሮም። ሕጂ ግን፡ ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት ካብ ዝነበሮ ምምሕያሽ ዘርኣየ መሲሉ ይስመዐኒ።

ብዙሓት ዝረኸብኹዎም ሰባት፡ ዝመጽአ ለውጢ የለን፤ ስለዚ ንዕኡ ተቐቢልና ኢና ክንከይድ ዘለና ይብሉ ነይሮም።

ጠጠው ከብል'ዩ ዝብል ግምት'ኳ እንተበረኒ፡ ሰባት ዝበጽሖም መጥቃዕቲ ግን ካብቲ ሕሉፍ ዝብኣሰ'ዩ።

መንብዒ ጋዝ ይጥቀሙ ነይሮም፤ እዚ ንብዙሓት ሰባት ኣሕዚኑን ኣቖጢዑን።

ኣብ ዝሓለፉ ሽዱሽተ ኣዋርሕ፡ ብዙሓት ነገራት ካብ ቑጽጽር ወጻኢ ክኸዱ'ዮም ዝብል ስግኣት'ኳ እንተነበረኒ፡ ሃዲኦም ግን ኣለው።

መሊኡ ጠጠው ክብል'ዩ ግን ኣይብልን። ቐጻሊ ሰባት ጠፊኦም፣ ተኣሲሮም ዘብልኡ ዜናታት ክትሰምዑ ኢኹም።

እቶም ዝፍጸሙ ዝነበሩ ነገራት ብሙሉኦም ዘሰንብዱ'ዮም፤ ካብ ሆንግ ኮንግ ምስ ወጻእኹ'ውን እንተኾነ፡ ይጭነቕ እየ።

ዜናታት ክሰምዕ ከለኹ ይስንብድ፤ ድምጹ ዘጥፋእኹዎ ናይ ቴሌግራም ጉጅለ'ውን ኣለኒ፤ እንታይ ይኸውን ኣሎ ክፈልጥ መዓልታዊ ይርእዮም'የ።

እቶም ጠለባትና ክምለሱ'ዮም ኢለ ተስፋ ኣይገብርን። ቻይና ፈጺማ እትፈቅድ ኣይመሰልንን፤ ግን ገለ ክመሓየሹ ዝኽእሉ ነገራት ክህልው'ዮም ኢልና ንትስፎ።

ሙሉእ ዓወት እንተዘይኮነ'ውን ንኣሽቱ ዓወታት ክንርኢ ኢና።

ተመሳሳሊ ዛዕባታት

ተወሳኺ ዛንታ