ጉዳይ ደቂኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ዓለማዊ ዋዕላ ጀነቫ ኣካቲዑ

ዶክተር ሳራ ዑቕባይ Image copyright Sara Ogbai
ናይ ምስሊ መግለጺ መርበብ ኤርትራውያን ደቂኣንስትዮ- ንመሰል ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ንምጥባቕ ዝቖመ'ዩ

መበል 75 ዋዕላ ኮሚተ ምውጋድ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ዝበጽሕ ኣድልዎ ካብ ሰኑይ ጀሚሩ ኣብ ቤትጽሕፈት ሕቡራት ሃገራት ጀነቫ ስዊዘርላንድ ይካየድ ኣሎ። ኣብ መሰል ደቂ ኣንስትዮ ዝነጥፋ ማሕበራት ኤርትራውያን ኣብቲ ዋዕላ ድምጸን ኣስሚዐን።

እቲ ኮንቨንሽን ሴዳው ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዋዕላ ኣንጻር ኩሉ ዓይነት ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ዝበጽሕ ተጻብኦታትን ኣድልዎታትን ዝጣበቕን ዝቓወምን ዋዕላ እዩ።

እቲ ዋዕላ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኣርባዕተ ዓመት ዝካየድ ኮይኑ፤ ዝኾነት ኣባል ሃገር ኣብቲ ኣርባዕተ ዓመት ክትገብሮ ናይ ዝተዋህባ ምኽርን ርእይቶን ጸብጻብ ሒዛ እያ ትቐርብ።

ካብ ዝሓለፈ ዓመት ጀሚራ ኣባል ባይቶ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ኮይና ዘላ ኤርትራ'ውን ኣብዚ ለብዘበን ዝካየድ ዘሎ ዋዕላ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ንዘጋጥም ኣድልዎ ብዝምልከት ጸብጻብ ኣቕሪባ ኣላ።

ምስ ምንቅስቓስ ኤርትራውያን ንደሞክራስን ሰብኣዊ መሰላትን ብምዃን ንመርበብ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ወኪላ ኣብቲ መድረኽ ዝተረኸበት ዶክተር ሳራ ዑቕባይ ነቲ ብወገን ኤርትራ ዝቐረበ ጸብጻብ ምላሽ ከም ዘቕረቡ ተዛሪባ።

"ንሕና [መርበብ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ] ምስ EMDHR ብምዃን ብሰኑይ ነቲ ኤርትራ ዘቕረበቶ ጸብጻብ ምላሽና ኣቕሪብና፤ ሓልዮት ሰብኣዊ መሰላት'ውን ጸብጻቦም ኣቕሪበም" ኢላ ዶክተር ሳራ።

ብድሕሪኡ ምስታ ንጉዳይ ኤርትራ እትርኢ ኮሚተ ዕጽው ኣኼባ ተኻይዱ፡ ኤርትራ ከኣ መልስታታ ኣቕሪባ።ኤርትራ፡ ኣብታ ሃገር፡ ዘይመንግስታውያንን ሲቪካውን ነጻ ማሕበራት ከም ዘለዋን እቲ ዝቐረበ ጸብጸብ ከኣ ምሳታተን ሓቢራ ከምዘዳለወቶ ኣብቲ ዘቕረበቶ ጸብጻብ ምግላጻ ዶክተር ሳራ ሓቢራ።

እቲ ጸብጻብ፡ ኣብ ኤርትራ ፍትሒ ከም ዘሎ፡ ዘቤታዊ ዓመጽ ውሑድ ምዃኑ፡ መንግስቲ ንጾታዊ ዓመጽ ብጽኑዕ ከም ዝከታተሎ፡ ጓል ኣንስተይቲ መሰል ዋንነት መሬት ከም ዘለዋን ኣብ ዝተፈላለየ ዓውደ ቑጠባ ብናጽነት ከምእትንቀሳቐስን ዝገልጽ እዩ ነይሩ።

እንተኾነ ግን ኣብ ኤርትራ ቆጸራ ህዝቢ ከም ዘይተኻደ እትገልጽ ዶክተር ሳራ እቶም ወከልቲ ኤርትራ ሒዘምዎ ዝቐረቡ ስታቲስቲካዊ ጸብጻባት ካበይ ከም ዝመጽአ ንጹር ከም ዘይኾነ ተዛሪባ።

"ንሕና እተን ተኣሲረን ዘለዋ ደቂ ኣንስትዮ ክፍትሓ፡ በደል እንተለወን ኣብ ፍርዲ ክቐርባ፡ ግፍዕታት ኣንጻር ሰብኣዊ መሰላት ደው ክብል፤ ሃገራዊ ኣገልግሎት ደው ክብል፤ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ጾታዊ ዓመጽ ዘካይዱ ሰባት ናብ ሕጊ ክቐርቡ" ዝብል ጠለባት ከምዝቐረበ ኣረዲኣ።

ብዘይካ'ዚ እተን ዓመጽ ዝበጽሐን ደቂ ኣንስትዮ'ውን ክጠርዓ ናብ መንግስቲ ምስ ዝኸዳ፡ ዘድሊ ሓገዝ ስለዘይረኽባ፡ ከም ዘይኸዳን፡ እንተኸዳ'ውን እቲ ባህሊ ተወሲኽዎ ከም ዝደሃላን፤ ዘተባብዕ ምላሽ ከም ዘይረኽባ እትገልጽ ዶክተር ሳራ፤ ካብ መንግስቲ ነጻ ዝኾነ ትካላት ክህልው ከም ዝግባእ ሓቢራ።

እቲ ኣኼባ ኣብ ናይ ሎሚ ውዕሎኡ ንምላሽ ኤርትራ ድሕሪ ምስማዕ፤ ለበዋታትን ምኽርታትን ከሕልፍ ምዃኑ'ውን ዶክተር ሳራ ገሊጻ። ኣብዚ ሰሙን ኤርትራ፡ ፓኪስታን፡ ዚምባብወን ላቲቭያን እየን ጸብጻበን ዘቕርባ ዘለዋ።

Image copyright UN Web Tv
ናይ ምስሊ መግለጺ ኮሚተ ልኡኽ ኤርትራ

እቲ ልኡኽ ኤርትራ እንታይ እዩ ኢሉ?

እዋናዊ ጸብጻብ ኤርትራ ዘቕረበ ጉጅለ ልኡኽ መንግስቲ፡ ኣብ ኤርትራ ማሕነበራዊ ጉዳያት ዝከታተል ብደረጃ ሚኒስተር፡ ከምኡ ድማ ብፍላይ ጉዳያት መሰላት ደቂ ኣንስትዮ ዝከታተል ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ከምዘሎ ሓቢሩ።

ከምኡ ድማ፡ ኣብ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ባይታ እንታይ ይስራሕ ከምዘሎ ዝቆጻጸራ፡ ጉጅለ ማህበረሰባት ከምዘለዋ እቲ ወኪል ወሲኹ ተዛሪቡ።

እንተኾነ፡ እወንታዊ እጃም ዘይጻወታን ኣብ መንግስቲ ምንቃፍ ዝውዕላን ዝበለን ዘይመንግስታዊ ማሕበራት ክህልዋ ኣይድለን -ክብል ነጺጉ።

ኣብ ኤርትራ ደቂ ኣንስትዮ ብዝምልከት፡ መንግስቲ ሓያሎ ስራሕ እንተሰርሐ'ኳ እቲ ዝተሰርሐ ናይ ዘይምቕራብ ጸገም ከምዘሎ እቲ ልኡኽ ኣረዲኡ።

ተወሳኺ ዛንታ