ቅድሚ 20 ዓመት ብሓደራ ዝተረከበቶ ንብረት ኤርትራዊት ዝመለሰት ኢትዮጵያዊት ኣደ

ወ/ሮ ምግብ ተመስገን ኤርትራዊት ወ/ሮ ሻሺቱ ንጉሴ ኢትዮጵያዊት Image copyright Shashe Neguse

ወ/ሮ ሻሺቱ ንገሴ፡ ቀያሕ ብዓልቲ ግርማ፡ ነባሪት ከተማ ጎንደር'ያ። ፈለማ፡ ኣብ ቀበሌ ሰለስተ ተባሂሉ ዝፍለጥ ስፍራ'ኳ ትቕመጥ እንተነበረት፡ ድሓር ግን ናብ ደብረ ብርሃን ስላሰ ኣብ ዝበሃል ከባቢ ናይታ ከተማ ገዛ ብምግዛእ ግዒዛ። ሽዑ፡ ሰራሕተኛ ቤት ፍርዲ'ያ ነይራ።

ኣብቲ እዋን፡ ተሓዚት ገንዘብ ፎገራ ሆቴል ዝነበረት፡ ኤርትራዊት ወ/ሮ ምግብ ተመስገን ድማ፡ መሬት ተዋሂብዋ ካብቲ ኣቐዲማ ትነብረሉ ዝነበረት ቀበሌ ኣርባዕተ፡ ኣብ ደብረብርሃን ስላሰ ገዛ ሰሪሓ ክትነብር ጀሚራ። ጉርብትና ክልቲአን ከኣ ኣብኡ'ዩ ፈሊሙ።

ዋላ'ኳ ሓድሽ ጉርብትና፡ ኣብ ሓድሽ ከባቢ እንተነበረ፡ ኣብ ብዓላት ምትዕድዳምን፡ ኣብ ማሕበራዊ ጉዳያት ምክፋልን ልሙድ'ዩ ነይሩ ትብል ወ/ሮ ምግብ።

ጉርብትናአን ከይሓየለ እንከሎ ግን፡ መኻልፍ ኣጋጢምወን። ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተወለዐ ኲናትን፡ ምብልሻው ዝምድናን ፈላልዩወን።

ነቲ ሰለስተ ቆልዑ ወሊዳ ዘዕበየትሉን፡ ምስ ጎረባብታ ጽቡቕን ሕማቕን ዝራኣየትሉ ቤታ ራሕሪሓ ክትከይድ ከቢድ ከም ዝነበረ ወ/ሮ ምግብ ትዛረብ።

ወ/ሮ ምግብ፡ ኣብ ከተማ ጎንደር ን26 ዓመታት ዝኣክል'ያ ተቐሚጣ ነይራ። ኢትዮጵያዊ ተመርዕያ ወሊዳ ዘሚዳ። ብሰንኪ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዝተፈጥረ ኩነታት ግን፡ ናብ ኤርትራ ክትከይድ ምስ ተገደደት፡ ንብረታ ገዲፋ፡ ደቃ ሒዛ ንኤርትራ ከይዳ።

ኣብቲ እዋን፡ ኣስታት 100,000 ሽሕ ዝኾኑ ኤርትራውያን፡ እንኮላይ ኢትዮጵያዊ ዜግነት ዝነበሮም፡ ንብረቶምን መነባብሮኦምን ገዲፎም ብመንግስቲ ኢትዮጵያ ተሰጒጎም እዮም።

ብርግጽ፡ ትብል ወ/ሮ ሻሺቱ፡ ኣብ ቀበሌ ሰለስተ ይኹን ኣብ ቀበሌ ኣርባዕተ ኣብ ዝነበረትሉ እዋን ዝፈልጥዋ ሰባት ነይሮም'ዮም።

ወቕቱ፡ ናይ ጭንቂ እዋን ብምንባሩ፡ ጨርቀይን ንብረተይን ከይበለት'ያ፡ ብሃታሃታ ወጺኣ። ንብረት ናይ ምውግጋን ሓላፍነት ኣብ ወ/ሮ ሻሺቱ'ዩ ወዲቑ።

ወ/ሮ ምግብ፡ ዝተወሰነ ንብረት ገዝኣ ተሸይጡ፡ እቲ ገንዘብ ነታ ኣብ ኣዲስ ኣበባ እትነብር ዝነበረት ሓፍታን፡ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተረፈ ወዳን ክወሃበላ ሓደራ ኢላ ነይራ።

ነቲ ሓደራ ዝተቐበለት ወ/ሮ ሻሺቱ ድማ፡ ንዝተዋህባ ሓደራ ብግቡእ ምፍጻማ ትዛረብ።

ኣብቲ ካብታ ሃገር ክትወጽእ ከም ዘለዋ ዝተገደደትሉ ምሸት'ያ፡ ነቲ ሓደራ ንሰራሕተኛ ማሕበራዊ ቤት ፍርዲ ዝነበረት ጎረቤታ ዋሕስ ጌራ ከይዳ።

'ከመይ ሓዲርኩም? ከመይ ኣለኹም?' ካብ ምባል ዝሓልፍ ዝምድና ዘይነበረን ወ/ሮ ሻሺቱን ወ/ሮ ምግብን፡ ነቲ ብቓል ዝተኣታተውኦ ሓደራ ኣኽቢረን ክሳብ ሕጂ ጸኒሐን።

ወ/ሮ ምግብ፡ ገለ ካብቲ ናይ ገዛ ንብረት'ውን ንጎሮባብቲ ክወሃበላ ብዝጠለበቶ መሰረት፡ ወ/ሮ ሻሺቱ ንቃል ጎረቤታ ብምኽባር ከምኡ ገይራ።

እቲ ዝተረፈ ገዛ'ዩ ነይሩ። እቲ ቤት ብጭቃ ዝተሰርሐ ኮይኑ፡ ኣብ 200 ትርቢዒት ሜትሮ ዝተደኮነ ምዃኑ ትዛረብ።

በቲ ናይቲ እዋን ኣጸዋውዓ፡ 'ክንፊ ኣሞራ' ተባሂሉ ብዝጽዋዕ ቅርጺ ዝተሰርሐ ገዛ፡ ኣብ ውሽጢ እቲ ካንሸሎ ካልኦት ዝተኻረይዎ ክልተ 'ሰርቪስ' ክፍልታት'ውን የጠቓልል።

ወ/ሮ ሻሺቱ፡ ካብቲ እዋን'ቲ ጀሚሩ ናይ ክራይ ገንዘብ ብምእካብ ነታ ኤርትራዊት ጎረቤታ ኣኪባትላ ጸኒሓ። ሓቂ'ዩ፡ ኣብቲ ገዛ ዝርከበሉ ዘሎ ከባቢ ዝነበረ ዋጋ ክራይ ገዛ ልዑል ኣይኮነን፡ ይኹን እምበር እቲ ዝርካቡ ተቐቢላ ኣብ ናይ ባንኪ ሕሳብ ብምእታው፡ ንወዳ፡ ሓደ ግዜ'ውን ወ/ሮ ምግብ መጺኣ ስለዝነበረት ኣብ ኢዳ ኣረኪባታ።

ምስ ቢቢሲ ኣብ ዝገበረቶ ቃለ-መሕተት፡ ወ/ሮ፡ ምግብ ባዕላ ነቲ ሓቂ ኣረጋጊጻቶ'ያ።

ናይቲ ገዛ ዓመታዊ ግብሪ ይኹን ካልእ ክፍሊታት ከፊላ ድሕሪ ምኻዳ፡ ወ/ሮ ሻሺቱ ማይ ኣእትያትሉ ከም ዝጸንሓታ'ውን ትዛረብ።

ድሕሪ ነዊሕ እዋን፡ ሓደ ግዜ ወ/ሮ ምግብ ገዝኣ ሪእያ ክትከይድ ዕድል ረኺባ ከም ዝነበረት ትገልጽ። ገዝኣ ገዲፋ ክትከይት እንከላ፡ ተመሊሰ ክረኽቦ'የ ዝብል ትምኒት ገይራ ነይራ። ትምኒታ ሰሚሩ፡ ድማ፡ ወ/ሮ ሻሺቱ፡ ቃላ ሓልያ፡ ንተስፋ ጎረቤታ ክውን ገይራ።

ቅድሚ ሕጂ ናብታ ከተማ ከይዳ፡ ገዝኣን ብሂወት ዝጸንሑ ጎረባብታን ምስ ርኣየት ዝተሰምዓ ሓጎስ ክሳብ ሕጂ ኣይትርስዖን'ያ።

Image copyright Shashitu Niguse

"ብጸልማት ዝሃቡኒ ብብርሃን ከረክብ ንፈጣሪ እልምን ነይረ" ትብል ሓላዊት ቃላ ወ/ሮ ሻሺቱ።

ወ/ሮ፡ ምግብ ነቲ ዝዛዘወ ገዝኣ ብምትዕርራይ፡ ተመሊሳ ኣብኡ ክትነበር ሓሳብ ከም ዘለዋ'ያ ትዛረብ። ደቃ'ውን፡ ኣዲኦም ኣብቲ ዝተወልድሉ ክትነብር ምውሳና ደጊፎሞ'ዮም።

ወ/ሮ ሻሺቱ፡ ናብ ደቃ ንምብጻሕ ናብ ኣመሪካ ኣብ ዝኸደትሉ እዋን'ውን እንተኾነ፡ ንሓደ ጎረቤታ፡ ነቲ ገዛ ክሕልዎ ሓደራ ብምባል ውክልና ሂባቶ ምንባራ ትዝክር።

ብሓደራ ዝተዋህበኒ ገዛ፡ "ከም ናተይ'የ ዝርእዮ" እትብል ወ/ሮ ሻሺቱ፡ ንምሕላዉ ብዙሕ ላዕልን ታሕትን ከም ዝበለት'ያ ትገልጽ።

ምስ ተኻረይቲ ዝነበረ ውጥጥ፡ ሓጹር ፈሪሱ ኢልካ ዘሎ ዘረባታትን ካልእን ሓላፍነታ'ዩ ነይሩ።

ክልቲአን ኣዴታት፡ ደቀን ንምርኣይ ናብ ኣመሪካ ኣብ ዝኸዳሉ እዋን፡ ዋላ'ኳ ሓንቲአን ሚኒሶታ፡ እታ ሓንቲ ድማ ዳላስ እንተነበራ፡ ብኣካል ክራኸባ ኪኢለን'የን።

ኣብ መወዳእታ፡ ድሕሪ 20 ዓመታት ወ/ሮ ሻሺቱ፡ ነቲ ብሓደራ ዝተቐበለቶ ገዛ፡ ትማሊ ሰሉስ ዕለት 18 ለካቲት (10 ለካቲት) ከም እተረክቦ ኣፍሊጣ።