ዶክተር መስቀሉ፡ መቑሕ መፃወድያ ዝፈንፀሐት ቆቛሕ

ዶክተር መስቀሉ
መግለጺ ስእሊ,

ዶክተር መስቀሉ

ጓል እንተወሊድኪ ንወደይ፤ ወዲ እንተወሊደ ንጓልኪ ኢሎም ይመፃብዑ። ሓረስታይ ኪዱ ገብረትንሳኤ ዝወለድዋ ምጭውቲ ማማይ፡ መፅበዓ ኰይንዎም ንወዲ ሂቦምዋ። ሕፅይቲ ኰነት።

ዓዲ ሕማኣ ብርኪ ፈልያ ክርእዩ ተሃንጠዉ። ን 'ሕፅይቲ ወዶም' እግሪ እግራ እናቋመቱ ከም መርዓት ዓይኖም ሓብሐብዋ።

ንሳ ወላ እኳ ነገር ቈልዓ ኣብ ጐልጎል ፈፈው እናበለት፡ ሓመድ ኣዝርያ፡ ጭቃ ኣብኵዓ ከም ብተይ እንተነጠረት፡ ሕፅይቲ ምዃና ግን ዓዲ ይፈልጥ እዩ። ኣብ ክሳዳን እዝናን ዝኣሰረቶ ማርዳን ቀለበትን ምልክት ሕፀ ኣንጠልጢላ እያ ትዕንድር።

ማማይ መስቀሉ 'ደው ኢላ ዳዕሮ' ተባሂላ ሕምባሻ ኣብ እንግደዓኣ ተቘሪሱ ተራር ምዃና ኣመስከረት። ኣድላይነት ኣስኳላ ብዙሕ ዘይተረደአ ማሕበረሰብ፡ ዕድሚኣ ንትምህርቲ ምስ ኣኸለ እኳስ ናብ እንዳ ተምሃሮ ተጋህ ኢሉ ኣይለኣኻን።

ደጊም ሕፅይቲ ምዃና እውን ወላ ብቕጥዑ ኣይትረዳኣዮ ግን ትፈልጥ ነይራ። ክዳንን ኮረመለን ሒዞምላ ንዝመፅኡ ዓዲ ሕማኣ ግን ትፈትዎም ነይራ።

እቲ ንማለቱ ዝተነድቀ ቤት ትምህርቲ ነዊሕ ተጓዒዝካ እዩ ዝርከብ። ብዕድመ ካብ መስቀሉ ትዓቢ ሓንቲ ቈልዓ ነይራ፤ እታ ቈልዓ ናብ ቤት ትምህርቲ በይና ከይትኸይድ እሞ ከይፅምዋ፡ መስቀሉ መኻይዳ ክትከውን ሓረይዋ።

መንፈቕ ዓመት፤ ምስታ ቈልዓ እናተኸልኰለት ዘጓሕ በለት። ኣብ ካልኣይ መንፈቕ ዓመት ግን፡ መኻይዲ ዝተሓስበት ቈልዓ ቆቛሕ መሲላ ዝተረኣየቶም መምህር ጥራዝን እርሳስን ሒዛ፡ ኣስኳላ ሀ ኢላ ክትጅምር ፈቐዱ።

ኣብ ሰቖጣ (ክልል ኣምሓራ) ተወሊዳ፤ ክሳብ ራብዓይ ክፍሊ ኣብኡ ተማሂራ። ካብቶም ካብ ሓሙሽተ ዘይዛይዱ ኣብ ክፍሊ ዝነበሩ ተምሃሮ፡ ፀብለልታ ኣርኢኺ እናበሉ እንትሽልምዋ ኣይትርስዖን።

ካብኡ ንደሓር ናብ ጣንቋ ኣበርገለ (ክልል ትግራይ) ሰጊራ "እናተመሃረት እንዳ ኣቦ ሓጎኣ ትሓግዝ" ተብሃለ። ብምኽንያት ምቕያር ከባቢ ካብ ኣምሓርኛ ናብ ትግርኛ ኰይንዋ ቋንቋ ክሳብ ትመልኽ ድማ ካልእ ሸከም ተዳዕነና።

ስና ነኺሳ ሻምናይ ክፍሊ በፀሐት። ዓዲ ሕማኣ ደጊም ምህሮ ካብ ወደአት፡ በቕሊ ሸሊሞም ወራዲ መርዓ ናብ እንዳ ጓል ክኣትዉ ተሰናድኡ።

ብኣንፃሩ ድማ እታ ቆቛሕ መስቀሉ፡ ርእሳ ስለዘቕነዐት ደጊምማ ፍኖተ ኣስኳላ ኣይሰድድን ኢላ ሓንገደት። ተስፈኦም ዝመንመነ ዓዲሕማኣ ዳርጋ ኣብ ሻውዓይን ሻምናይን፡ ጥራዝን እርሳስን ምዕዳግ፡ ጀርሲን ሳእንን እናንጠልጠልካ ምምፃእ ኣብኰሩ።

እታ ቆቛሕ እውን ካብቲ መፃወድያ ክትወጽእ ኣፀቢቓ ምስ ልባ መኸረት። መፍትሒ መሲሉ ዝረኸበቶ ድማ፡ ብትምህርታ ንፍዕቲ ክትከውን ከምዘለዋ ጥራይ ምዃኑ ኩልዕ ኢሉ ተገሊፁላ።

ፃዕራ ተመሲሉላ ድማ ሓንቲ ካብቶም በላሕቲ ተምሃሮ ኰይና ናብ ፍሉይ ቤት ትምህርቲ ቃላሚኖ ኣተወት። ቃላሚኖ ካብ ምሉእ ትግራይ ዝለዓለ ውፅኢት ዝመዝገቡ ተምሃሮ ሻምናይ ክፍሊ ዝመሃርሉ፡ ኣብ መቐለ ዝርከብ ቤት ትምህርቲ እዩ።

ወለዲ መስቀሉ፡ ነቶም ኣብ ማህፀን ኣደኣ እንከላ ዘሕፀይዋ፡ እሞ ድማ ብዓዲ ሕማኣ ተሓብሒባ ዝዓበየት ሰገን ኣይንህብን ንዘይምባል ብስኽፍታ ናብ ዝኣትውዋ ጨነቖም፤ ብሰንኪ ሕፍረት ናብ ፅፍሪ ኢዶም ኣትዮም ክሕብኡ እውን ኣይፀልኡን።

"እሞ ወላ ንዓመታ እንዶ መዓልቲ መርዓ ይቈረፅ" እናበሉ ከደናጉዩ መረፁ። ቁርፂ ምስኰነቶም ዒም ዝበለ ይተሓጐም እምበር ጐርዞ ትሕቲ ዕድመ ኢያ ኣይትምርዖን ተባህለ፤ ብምትሕብባር መማህራን ንፖሊስ ኣመልኪቶም፡ ጓልያቱ ሓሳብ ልባ ሰሚሩላ ካብ ተንብየን ጣንቋ ኣበርገለ ናብ መቐለ ደበኽ በለት።

ዓዲሕማኣ እውን "ደጊም ከም ጡብ ኣደኻ ቅበፃ" ኢሎም ንወዶም ኣርዲኦም፤ ናብ ግራቶም ወፈሩ።

መርፍእ ክትወግእ ዝተሓነየት ማማይ

መስቀሉ ሳልሳይ ክፍሊ እንከላ፡ ኣደኣ እግሪ ተከል ማማይ ሓዚላ፡ ብፅሕቲ ወርሒ ነብሰፆር ኰይና፡ እሞ ድማስ ማይ ክትሓውር ንሩባ ትወርድ። መስቀሉ ድማ ጥራዛ ሓቝፋ ካብ ቤት ትምህርቲ ክትምለስ ጐረብባቲ ይርእያ።

ጉድ ዓይኒ ኰይንወን፡ "ኣደኺ ተፀጊማ እናረአኽስ ኣጥዒሙልኪ ድዩ ከምቶም ኣወዳት ናብ ቤት ትምህርቲ ጠለውጠለው ትብሊ" ኢለን ይግስፃኣ። መሰቀሉ ግና ዋዛ ኣይነበረትን፡ ፅባሕ ንጉሆ ሓኪም ኰይና "ብመርፍእ ከምትጥርሹቐለን" ተሓነየት። እዚ ሎሚ ምስ ዓበየት እዩ ዝንገራ ዘሎ።

ኣብ ቃላሚኖ ኣርባዕተ ዓመታት ተማሂራ 12 ክፍሊ በፀሐት። ናብ ዩኒቨርሲቲ ዘእቱ ፅቡቕ ውፅኢት ምስ ኣመዝገበት፡ ብዘይሕሱብ እንተይኰነስ ሕልሚ ቁልዕነታ ክተግህድ እያ ሞያ ሕክምና መሪፃ።

ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ሸውዓተ ዓመት ተማሂራ። መስቀሉ በዚ ኣየብቀዐትን። ካብ ምሉእ ተምሃሮ ሳይንስ ሕክምና ቀዳመይቲ ብምውፃእ፡ ወርቂ መዳልያ ኣብ ክሳዳ ሰቐለት።

"ትምህርቲ ሕክምና ነዊሕ ጉዕዞ እዩ ዝወስድ፤ ክሳብ ካልኣይ ዓመት ምስቲ ካብ ገጠር ዝመፃእኽዎን ሓገዝ ስድራ ዘይምርካበይን ፅግም ይብለኒ ነይሩ። ደሓር ግን ዝደልዮ ትምህርቲ ምስቲ ምዃኑን ንስድራ እውን ኣፀጊመ ስለዝመፃእኹን እንተነኣሰ ንባዕለይ ክኸውን ኢለ ብምእማን ፅቡቕ ቀፂለ።

ሳልሳይን ራብዓይን ዓመት ምስ በፃሕኹ ሽልማትን መተባብዕን ክረክብ ጀሚረ። መማህራነይን መምህርተይን ድማ ይተሓጋገዙኒ ስለዝነበሩ ብድሕሪኡ ኣይፀገመንን። ብፅቡቕ ውፅኢት ድማ ተመሪቐ" ኢላ።

መስቀሉ ሓደ ማሕለኻ በቲኻ ናብቲ ካልእ ብዝሰገረት ዓወት ትፅምበል። ወላ እኳ ሓኪም ኰይና እንተተመረቐት ገና ቈልዓ ስለዝነበረት ሰባት እዚኣ ድያ ክትሕክመና ዝብልዋ ዘለዉ መሲሉ ተሰመዓ።

እሞ ትምህርቲ ዘይውስኽ ኢላ፡ ሓደ ዓመት ምስ ሰረሐት ናብ ተወሳኺ ትምህርቲ ድማ ኣተወት። ንሰለስተ ዓመታት ተማሂራ ድማ ክኢላ ሓኪም ውሽጣዊ ሕማማት ኰይና ተመረቐት።

ኣብ ከይዲ እቲ ትምህርቲ እናሃለወት ድማ ናፃ ዕድል ትምህርቲ ረኺባ፡ ናብ ሱዳን ከይዳ ንሓደ ዓመት ሕክምና ሕፅበት ኩሊት ሰልጢና ድማ ተመለሰት።

ብዛዕባ ቀደይ ሕፁያ ትፈልጦ የብላን

እቲ ኣብ ማህፀን ኣደኣ እንከላ ዘሕፀይዋ ደሓር ምስ ዓበየት እውን ብኣካል ኣይትፈልጦን። የግዳስ ነቶም ሕፅይቲ ወድና ኢሎም ሽሉም ሕምባሻ ፀይሮም ዝመላለሱ ዝነበሩ ስድርኡ ኣይትርስዖምን።

ወላ እውን ነዚኦም ዛጊድ ኣይረኸበቶምን፤ ንመፃኢ ኣበይ ከምዘለዉ ኣጣይቓ ክትረኽበም መዲባ ኣላ። እንተ እቲ ዘይትፈልጦ ሕፁያ፡ ካህን ኰይኑ፤ሓዳር ገይሩ ኣርባዕተ ቈልዑ ከምዝወለደ ጭርው ኢሉዋ'ሎ።

ዶክተር መስቀሉ እውን ተመርዕያ፤ እንተስ ምስ እዝጊ መኺራ ጓል ክትብኰር፡ ወይ እውን ዳንቡሽ ተባዕታይ ክትስዕም ነብሰፆር ኢያ።

"ሞያ ሕክምና ብጣዕሚ ፅቡቕ ኢዩ፤ ኰይና ግና ምስቲ ኣብ ላዕለዋይ ሕክምና ዓይደር ዘሎ ምፅባብ ቦታ፡ ከምቲ ትደልዮ ኣይኸውንን" ብምባል ካብቲ ትሰርሖ ዘላ ንላዕሊ ንሕብረተሰብ ክተገልግል ዘለዋ ዓሚቝ ድልየትን ሓልየትን ተንፀባርቕ።

ኣብ ጉዕዞ ህይወት ዶክተር መስቀሉ፡ ሽሕ እኳ ማሕለኻን መፃወድያን እንተበዝሐ፡ ዋኒነይ ኢልካ ብፅንዓት ዝሓዝካዮ መንገዲ ኣብ ዓወትን ዕግበትን ከብፅሐካ ከምዝኽእል ይነግረና። ንሳ እውን "ንባዕልኻ ኾይንካ፣ ንደጋዊ ፀገማት ከይተምበርከኽካ፣ ንዓላማኻ ፀኒዕኻ እትደልዮ ዕላማ ከተዕውት ትኽእል ኢኻ" ዝብል ተሪር ቅዋም ኣለዋ።