ኮሮናቫይረስ፡ "ንሕና እንደልዮ ንሬሳታትና ክብሪ ምሃብ ጥራሕ እዩ"

ኣገልግሎት ቀብሪ Image copyright Getty Images

ሓደ ቤተሰብካ ወይ ፈታዊኻ ኣብ ዝሞተሉ ግዜ ንመወዳእታ ግዘ ካብ ምስንባት ዝዓቢ የለን።

ኮሮናቫይረስ ግን ንኢጣልያውያን ንቤተሰቦም ናይ ደሓን ኩኑ ስንብት ከይህብዎም ነፊግዎም'ዩ።

በዚ ከኣ ክብሪ ናይ ምውታት ብምቕንጣጥ ጓሂ ናይ ስድራቤት ከም ዝተዓጻጸፍ ገይሩዎ'ሎ።

"እዚ ለበዳ ክልተ ግዜ'ዩ ዝቐትል" ይብል ኣብ መጽንሒ ሬሳ ዝሰርሕ ኣንድርያ ቸራቶ።

"መጀመርያ ቅድሚ ምሟትካ ካብ እትፈትዎም ይፈልየካ። ቀጺሉ ከኣ ዝኾነ ሰብ ኣብ ጥቓኻ ከይቀርብ ይኽልክለካ። ቤተሰብ ግዳያት ኣዝዮም ተረቢሾም፡ ክቕበልዎ ከኣ ፈጺሙ ኣጸጊምዎም ኣሎ" ይብል።

ተነጺልካ ሙማት

ብዙሓት ግዳያት ኮቪድ-19 ብዘይ ናይ ቤተሰብን የዕሩኽትን ሓገዝ በይኖም ኣብ ሆስፒታላት ብተነጽሎ ይሞቱ ኣለዉ።

እቲ ቫይረስ ናይ ምልባዕ ተኽልኡ ኣዝዩ ልዑል ስለ ዝኾነ ንሕሙማት ምብጻሕ ተኸልኪሉ ይርከብ።

ዋላ'ኳ እቲ ቫይረስ ሓደ ሰብ ምስ ሞተ ዘይመሓላለፍ እንተኾነ፡ ኣብቲ ክዳውንቲ ግን ንቑሩብ ሰዓታት ክጸንሕ ከም ዝኽእል ሰብ ሞያ ጥዕና ይሕብሩ።

በዚ ምኽንያት ሬሳታት ብቐጥታ ተዓሺጉ ይውሰድ።

"ብዙሓት ስድራቤታት ነቲ ሬሳ ሓደ ግዜ ክርእይዎ እንተኸኣሉ ይሓቱ፤ እንተኾነ ግን ክልኩል እዩ" ይብል ኣዳላዊ ቀብሪ ክሬሞና ማሲሞ ማናካስትሮፓ።

እቲ ሬሳታት ብደስ ዝብሎምን ዝመረጽዎን መግነዚ ክዳውንቲ ሬሳ ዘይኮነስ፡ ብሕማቕ እቲ ሬሳ ናይ መን ምዃኑ ብዘየርኢ ናይ ሕክምና 'ጋዎን' እዩ ዝቕበር።

ንሱ "እቶም ቤተሰብ ዝህቡና ክዳውንቲ ኣብ ልዕሊ እቲ ሬሳ ብምግባር ብእኡ ተገኒዞም ከም ዘለዉ ነምስሎ" ይብል።

"ሓደ ካምቻ ብላዕሊ፡ ነቲ ካልእ ከኣ ብታሕቲ ንገብሮ"።

Image copyright Getty Images

ነቲ ተራእዩ ዘይፈልጥ ኩነታት ንምብዳህ፡ እቶም ኣዳለውቲ ቀብሪ ንነብሶም ከም መተካእታ ናይ ቤተሰብን ኣዕሩኽትን፡ ከምኡ እውን መተካእታ ናይ ካህናት ኮይኑ ይስምዖም።

ምኽንያቱ እቶም መቕርብ ናይቶም ዝሞቱ መብዛሕትኡ ግዜ ንባዕሎም ኣብ ውሸባ ስለዝርከቡ እዮም።

"ኣብ ክንድኦም ኩሉ ሓላፍነት ወሲድና ኣለና" ይብል ቸራቶ።

"ነናብ ቤተሰቦም ስእሊ ናይቲ ዝተጠቀምናሉ ሳጹን ንሰደሎም እሞ፡ ነቲ ሬሳ ካብ ሆስፒታል ወሲድና ወይ ንቐብሮ ወይ ከኣ ብሓዊ ነንድዶ። ክኣምኑና ጥራሕ እዮም ዘለዎም እምበር ካልእ ምርጫ የብሎምን"።

ንቸራቶ እቲ ዝኸበደ ነገር ስድራ ቤት ካብ ኣዝዮም ዘፍቅርዎም ክምንጠሉ ክርኢ እንከሎ እዩ።

ንኹሎም ቤተሰብ ነቲ ዝገብሮ ክዛረብ ስለዝኸብዶ፡ ነቲ ዘይፍቀደሉ ብጽሑፍ ከቐምጦ ተገዲዱ።

"ክንከድኖምን፡ ጸጉሮም ክንምሽጦምን፡ መጸባበቒ ዝኸውን "ሜክኣፕ' ክንገብረሎምን፡ ኣጸባቢቕና ከነፋንዎም ኣይከኣልናን። እዚ ከኣ ብጣዕሚ ዘሕዝን እዩ።"

ቸራቶ፡ ናይ ቀብሪ ስነ ስርዓት ብምስንዳው ንኣስታት ሰላሳ ዓመት ሰሪሑ'ሎ።

ንሱ፡ ነቶም ብሞት ዝተፈልዩና እንገብረሎም ነኣሽቱ ነገራት ኣዝዮም ኣገደስቲ እዮም ይብል።

"ንምዕጉርቶም ንሓንቲ ግዜ ምሓዝን፡ ኣእዳዎም ምጭባጥን፡ ንባዕሉ ምርኣዮም እውን እንተኾነ ኣኽብሮት እዩ። ነዚ ክትገብር ዘይምኽኣል ከኣ ኣዝዩ ዘሰንብድ እዩ።'

Image copyright JILLA DASTMALCHI

ኣብዚ ናይ ለበዳ ግዜ፡ ኣዳለውቲ ቀብሪ፡ ናይቶም ዝፈትውዎም ቤተሰብ እንተ ወሓደ ብዕጽው ማዕጾ ናይ ዝኾነ ክረኽብዎም ይግደዱ።

ቤተ ሰብ ከኣ ብኢድ ብዝተጻሕፉ ጽሑፋት፡ ወይ'ውን ብስእልታትን ግጥምታትን ኣብ ጎኒ ኣቦታቶም፡ ኣዴታቶም፡ ኣሕዋቶም፡ ኣሓቶም፡ ወይ ደቆም ክቕበሩ ብዝብል ተስፋ መልእኽትታቶም የመሓላልፉ። እንተኾነ ግን ዋላ ሓደ ካብዚ ነገራት ኣብቲ ሳጹን ኣይቕመጥን እዮ።

ሓደ ንዘፍቅሮ ብኸምዚ ዓይነት ሞት ክርእዮ እንከሎ መንፈስካ ዝርብሽ ተርእዮ እዩ። ካልእ ዘሕዝን ነገር እንተሎ እቶም ቀባሮ ወይ ከኣ ኣዳለውቲ ቀብሪ ባዕሎም ተወሺቦም ምህላዎም እዩ።

ገሊኦም ስርሖም ከይተረፈ ዓጽዮሞ። እቲ ዝዓበየ ሻቅሎት ከኣ እቶም ኣዳለውቲ ቀብርን፡ ነቶም ኣብቲ ምስ ሬሳታት ዝተሓሓዝ ስራሕ ዝሰርሑ ዝኸውን እኹል ማስኬራታትን ጓንትን ዘይምህላ እዩ።

"ንዝመጽእ ሓደ ሰሙን ከስርሑና ዝኽእሉ መሳርሒታት ጥራይ እዮም ዘለዉና። እንተ ወዲእና ግን ክንሰርሕ ኣይንኽእል ኢና። እቶም ካልኦት ብኸመይ ከም ዝሰርሑ እውን ይገርመኒ ኣሎ" ይብል ቸራቶ።

ዝተኸልከለ ቀብሪታት

ኣብ ኢጣልያ፡ ንዝርግሐ እቲ ቫይረስ ንኽዓግት ዝተኣወጀ ህጹጽ እዋን ንኹሎም ናይ ቀብሪ ስነ-ስርዓት ጠጠው ኣቢልዎም ኣሎ። እዚ ኸኣ ንሓንቲ ሮማዊት ካቶሊክ ክብርታት ዘለዋ ሃገር ዘይተጸበየቶ እዩ።

ብውሑዱ ኣንድርያ መዓልታዊ ሓደ ሬሳ ይቐብር እኳ እንተኾነ፡ ነቲ ሬሳ ዋላ ሓደ ሰብ ከፋንዎ ዝመጽእ የለንጽ፡ ምኽንያቱ ኩሉ ኣብ ውሸባ ስለዘሎ።

"ሓደ ወይ ክልተ ሰብ ኣብቲ ስነስርዓት ቀብሪ ክመጽእ ይፍቀደሉ እዩ፡ በቃ እዚኦም ጥራሕ" ይብል ማሲሞ።

"ሓደ ክልተ ቃላት ከውጽእ ዝኽእል የልቦን፡ ምኽንያቱ ኩሉ ኣብ ጽምዋ ተዋሒጡ'ዩ ዘስተንትን። እንተተኻኢሉ ንኸምዚ ዓይነት ተግባር ከወግዶ እዩ ዝደሊ።

ነቲ ሬሳ ኣብ መኪና ጽዒኑ ንቤተ ክርስትያን የምርሕ፡ ነቲ ካህን ኣብኡ እንከሎ ፍትሓት ክገብረሉ ይሓትት። እቲ ፍትሓት ከኣ ኣብ ውሽጢ ካልኢታት ይፍጸም። እቲ ቀጺሉ ዝመጽእ ግዳይ ይጽበ።

ብሬሳታት ዝዕለቅለቀት ሃገር

Image copyright Reuters

ትካል ሬሳታት ኣዕለቕሊቑ፡ ቁጽሪ ምውታት ከኣ መዓልታዊ ብሓያል ቁጽሪ ይውስኽ። ብመሰረት ጸብጻብ 23 መጋቢት ልዕሊ 6000 ሰባት ሞይቶም ኣለዉ።

ልዕሊ ዝኾነት ሃገር ኣብ ዓለም። "ኣብቲ ቦታ ናይ ቀብሪን ገዛ ክረሞና መስርዕ ኣሎ" ይብል ኣንድርያ። "ልክዕ ከም ዓቢ ድኳን እዩ ኮይኑ።" ኣብ ሰሜናዊ ኢጣልያ፡ ሆስፒታላት እንዳ ሬሳ ኣዕለቕሊቖም ይርከቡ።

"ኣብ ሆስፒታል ክረሞና ዘሎ ዘሎ ቤት ጸሎት መኽዘን መሲሉ" ይብል ማንካስትሮፓ ብወገኑ።

ኣብ ኣብያተ-ክርስትያናት ብዙሕ ተወሳኺ ሳንዱቕ ሬሳታት ተኣኪቡ ኣሎ። ኣብታ ዝበዝሑ ግዳያት ዘለውዋ ከተማ በርጋሞ፡ ወተሃደራት ኣትዮም ክሕግዙ ተገይሩ፡ ናይታ ከተማ መቓብር ከኣ መሊኡ።

ዝሓለፈ ሰሙን ሓደ ለይቲ ልዕሊ 70 ወተሃደራዊ መካይን ብጸጥታ ሬሳታት ሒዘን ብጎደናታት ክሓልፋ እቶም ነበርቲ ተዓዚቦም። ነፍሲ ወከፍ ከኣ መሓዛ ወይ ከኣ ጎረቤት ናብቲ ዝቐረበ መንገዲ ሬሳታት ናይታ ከተማ ክውሰድ ተዓዚቦም።

እቲ ለበዳ ካብ ዝጅምር ውሑዳት ሬሳታት ብጣዕሚ ዘስደምሙ ወይ ከኣ ኣዝዮም ዘደንግጹ ነይሮም። እቶም ከም ሕሱራት ዝረኣዩ ዝነበሩ ናይ ኣምቡላንስ ሓካይምን ተሓጋገዝቲ ሓካይምን ኣብ ምሉእ ሃገር ኣብታ ዝጸልመተት ሰዓት እትፍለጥ እዋን ከም ጃጋኑን ሃገር ዘድሓኑን ስሞም ክብ ዝበለሉ እዩ።

እንተኾነ ግን እቶም መራሕቲ ቀብሪ፡ ነቲ ዝገበርዎ ስራሕ ኣፍልጦ ከም ዘይረኸቡ እዩ ዝንገር ዘሎ። "ብዙሓት ሰባት ከም ኣጎዓዓዝቲ ነብሳት ጥራሕ ይርእዩና" ይብል ማሲሞ፡ ብሓይሊ እናኣስተንፈሰ።

ንሱ ብዙሓት ኢጣልያውያን ከምቲ ብሕማቕ ዝፍለጥ ጽውጽዋያዊ ኣሰጋጋራይ፡ ኣብ ከባቢ ባሕሪ ኣብ ቀረባ ናይ ዝሞታ ታሕተዎት ነብሳት ካብቶም ብሂወተን ዘለዋ ዘፈላሊ 'ቻሮን' ጌይሮም ይርእዩና ይብል። ሞሳ ዘይብሉን ኣብ ቅድሚ ብዙሓት ዘይሕሰበሉን ስራሕ።

"እቲ ከረጋግጸልካ ዝኽእል ግን ነቶም ብሞት ዝሓለፉ ክብሩ ክንህብ ምድላይና እዩ። ኩሉ ነገር ደሓን ክኸውን እዩ"