ኮሮናቫይረስ፡ ካብ ኣፍ ሞት'የ ተመሊሰ ኮሮናቫይረስ

'ካብ ኣፍ ሞት'የ ተመሊሰ'

ጓል 49 ዓመት ኤልዛቤት ብንቡር እናኣስተንፈሰት ብህይወት ትነብር ምህላዋ ከም ቀሊል ኣይትርእዮን። ምክንያቱ በሪ ሞት'ያ በጺሕ ተመሊሳ።

ኤልዛቤት ብኮሮናቫይረስ ብጽኑዕ ሓሚማ ኣብ ሕክምና ድሕሪ ዝተገበረላ ክንክን ሓንቲ ካብቶም ዝሓወ'ዩ እዪም።

ዝሓለፈቶ ውረድ ደይብ ንጋዜጤኛ ቢቢሲ ኣካፊላቶ ኣሎ

እተን ናይ መጀመርታ መዓልታት ይዝከረኒ እቲ መዓልቲ ዓርቢ'ዩ ነይሩ፡ ዘይንቡር ድኻም ክስምዓኒ ጀሚሩ፡ ናብ ዓራት ግንብው ምስ በልኩ እቲ ድኻም ክጻወሮ ኣይከኣልኩን።

ቀዳምን ሰንበትን'ውን መሬት ከም ኣፍ ዕንቂ ጽብብ ኢላትኒ ሓሊፈየን።

ሰኑይ'ውን ብተመሳሳሊ ለውጢ ዘይብላ መዓልቲ'ያ ነይራ፡ እግረይ ንኣካላተይ ክጸሮ ኣይክኣለን፡ ወላእላእ ኢለ፡ ምናልባት ምስቲ ብቅንያቱ ዝነበረኒ ኣካላዊ ድኻም 'ስትራፓ' እዩ ዘኸውን ብምባል ቃንዛይ ንከዐግስ 'ፓራሲታሞል' ወሲደ።

ይስዕል'ውን ነይረ እንተኾነ፡ ዝጸሮ ሰዓል'ዩ። ሰሙን ምሉእ ካብ ገዛ ከውጽእ ዝኽእል ዓቕሚ ኣይነበረንን፡ ናይ ዘለኒ ሓይሊ ኣኻኺበ ኣብ ጥቃ ገዛይ ናብ ዝርከብ መዐደሊ ነዳዲ ብምኻድ ዘድልየኒ ነገራት ንምግዛእ ከይደ።

ናብ ገዛይ ክምለስ እንከለኹ፡ ነብሰይ በረድ ከምዝሓቆፍኩ ከትከት ኢሉ። ዝፈለሐ ማይ ኣብ ኣርባዕተ ጠራሙዝ መሊአ ኣብ ዓራተይ ገይረ፡ ክልተ ኮቦርታ ተኸዲነ'ውን ኣካላተይ ክማሙቕ ኣይከኣለን።

ጽንሕ ኢሉ ከኣ ኣካላይ ብብርቱዕ ረስኒ በግ ኢሉ።

ርእሰይ ከምዚ ኣብ ክልተ ዝተመቀለ፡ እዚ ኢለ ክገልጾ ዘይክእል ቃንዛ ወሪሩኒ።

ከይበልዕ ሽውሃተይ ዕጽዉ'ዩ ኢሉ፡ ተጋዲለ እንተፈተንኩ'ውን ከምልሰኒ ጀሚሩ።

ሰብነተይ ብርሃጽ ጽሙቕ ኢሉ፡ ጸጸኒሑ ትንፋስ ክሓጽረኒ ጀሚሩ፡ ኣብ መወዳእታ ትንፋሰይ እናተረዳኣኒ ዕጽው ኢሉ።

ሕማም ኣዝማ ስለዘላትኒ፡ ሕጽረት ትንፋስ ምስ ኣጋጠመኒ ኣዝማ'ዩ ኢለ'የ ርጉጽ ወሲደዮ። ከምቲ ኩሉ ግዜ ዝገብሮ ናብ ሕክምና ከይከድኹ ክሕሸኒ'ዩ ብምባል ድማ እቲ ኣዝማ ክትልዓለኒ እንከላ ዝገብሮ ክገብር ጀሚረ።

ነገራት እንዳከፈአ ምስ ከደ ወዲ 15 ዓመት ወደይ ናብ ኣገልግሎት ጥዕና ደዊሉ መጺኦም ክወስዱኒ እንከለዉ ከምዚ ሕልሚ ኮይኑ'ዩ ዝስምዓኒ ነይሩ።

እቶም ሓካይም ናብ ኣምቡላንስ እናወሰዱኒ እንከለዉ እቲ መራሒ መኪና፥ ምስ መን ምዃኑ እንድዒ "ኣዝያ ደኺማ'ላ ሒዝናያ ክንመጽእ ኢና" ኢሉ ክዘረብ እንከሎ ከምዚ መቃልሕ ኮይኑ ይስመዓኒ ነይሩ።

ኣብ ኣንቡላንስ ኣእትዮም ናይ መተንፈሲ ሓገዝ ገይሪሙለይ፡ ክሳደይ ኣንቃዕርር ኣቢለ ናብ ገዛይ ገጸይ ጥምት ምስ ኣበልኩ፡ ወደይ ንኣደይ ደዊሉላ ስለዘነብረ፡ ንኽልቲኦም ደቀይ ሓቂፋቶም እንከላ ዓይኒ ንዓይኒ ተጋጢምና።

ኣደይ ሕማም ልቢ ስለዘለዋ ከምዚ ዘለኽዎ ክትርኣየኒ ዓቕሚ ግዲ ሓጺርዋ ናብቲ ማዕጾ ገጻ ድግፍ ኢላ፡ ኣብ ገጻ ግን ተስፋ ምቁራጽ ይንበብ ነይሩ።

ዓይነይ ግዲ ማይ መሊኡ ኣደይን ደቀይን ከክልተ ኮይኖም ይርኣዩኒ ነይሮም።

ማዕጾ ኣምቡላስን ገም ኢሉ ምስ ተዓጽወ ከኣ ነቲ ኣብ ሞንጎይን፡ ሞንጎ ደቀይን ኣደይን ዝነበረ ኣድማስ ንዘልኣለም ዝተረገጠ መሰለኒ።

ናብ ሆስፒታል ምስ በጻሕና፡ ካልኦት መካይን'ውን ሕሙማተን ከራግፋ ሪጋ ሒዘን ጸንሓና።

ሪጋይ ክሳብ ዝኣክል ከኣ ሰለስተ ሰዓታት ክጽበ ነይሩኒ።

ሪጋይ ምስ ኣኸለ፡ እቲ ሆስፒታል ካብ ዓቀን ንላዕሊ መሊኡ ቦታ ዝብሃል ከምዘየሎ ክዝረብ ሰሚዐ።

ነቲ ዝበሉኒ ዓይነይ ዓሚተ ሰሚዐዮም፡ ሓካይም ናብዝን ናብትን ይጎዩ፡ ቴሌፎናት ኣብዝን ኣብትን ጭር ይብላ፡ እቲ ሕክምና መን ንመን ይዛረቦ ኣሎ ዘይትርድኣሉ ሕንፍሽፍሽ እዩ ኢሉ።

ጽንሕ ኢሉ ሓደ ነርስ ናባይ ቅርብ ኢሉ ዓራት ከምዝተረኸበ ብምሕባር " ኣፍኪ ክፈትዮ'ሞ ካብ ጎሮሮኺ ቅምሶ ክወስድ እየ" ኢሉኒ፡ ከሕምም. . . ካብ ኣፍንጫይ'ውን ካልእ ቅምሶ ወሲዱ. . . እዚ ከኣ ዝገደደ።

ካብ ደመይ'ውን ወዲዱ።

ጽንሕ ኢላ ሓንቲ ነርስ ናብይ ቅርብ ኢላ ሕማመይ ኮሮናቫይረስ ምዃኑን፡ 24 ሰዓታት ብሓገዝ ኦክስጅን ክጸንሕ ምዃንይ ነጊራትኒ ከም ኣራእያ በርቂ ናብ ካልእ ሕሙም ከይዳ።

ኣብ ኣፍልበይ ዝስምዓኒ ዝነበረ ቃንዛ፡ ከምዚ ኣእማን ዝተጸዓነኒ'ዩ፡ ዋላ ፍውሲ ቃንዛ እንተወግኡኒ ቃንዛይ ክሕሸኒ ኣይከኣለን።

ኣብ ከብደይ'ውን ከምዚ ሕማም ሕርሲ ዝተተሓዝኩ ብርቱዕ ቃንዛ ነይሩኒ፡ ዋላ ዓው ኢለ ክበኪ እንተፈተንኩ ድምጺ ግን ከውጽእ ኣይከኣልኩን።

ጻውዒት ሞት

ኣብ ጎድነይ ኣርባተ ዓራውቲ ነይረን፡ ኩልና ኮቪድ-19 ዝሓመምና ኮይና፡ ካልእ ሕዱር ሕማም'ውን ዘለና ኢና።

እተን ክልተ ደቂ ኣንስትዮ ዕድመ ድፍእ ዘባላ ኮይነን፡ ሓማም ሽኮር ዘለወን'የን፡ እታ ሓንቲ ግን ድንጉይ ኢላ ስለ ዝመጽአት ብዙሕ ኣይፈልጣን'የ።

ኣብ መጀመርታ መዓልታት ኩሉ ነገር ከምዚ ሕልሚ ኮይኑ'ዩ ዝርድኣኒ፡ ነርስ ትእቱ ነርስ ትወጽእ፡ ዶክተር ይእቱ ዶክተር ይወጽእ፡ ነቲ ሕክምና ዘጽርያ ሰርሕተኛታት ይኣትዋ ይወጽኣ።

ጽምኢ ማይ ዝሞቱ ሕሙማን ነቲ ደውል ዓሰርተ ግዜ ይጠዋውቕዎ።

እቶም ሓካይምን ሕሙማትን ኩሎም ድኻሞም ኣብ ገጾም'ዩ ዝረአ።

ሓደ ምሽት ኣብቲ ደቂ ኣንስትዮ ጥራይ ንሕከማሉ ክፍሊ ወዲ ተባዕታይ ስለዝረአኹ፡ ነታ ነርስ ጸዊዐ ሓቲተያ።

እታ ነርስ'ውን፡ እታ ፊተይ ዝነበረት ተሓካሚት ንሞት ትጽዓር ስለዝነበረት ወዳ ክርእያን ክፋነዋን ከምዝመጽአ ነጊራትኒ።

ልበይ ኣብ ክልተ ምቅል ዝበለት ኮይኑ ተሰሚዑኒ፡ ተስፋ'ውን ክቆርጽ ጀሚረ፡ ደቀይ ተራእዮሙኒ። እቲ ወዲ ናብ ኣዲኡ ምስ ቀረብ ስምዒቱ ክርኢ ድፍረት ስለዘይረኸብኩ፡ ገጸይ ብኣንሶላ ሸፊነ ንነብሰይ ክበኸየላ ጀሚረ።

እቲ መጋረጃ ናይቲ ሰበይቲ ተዓጽዮ'ኳ እንተነበረ ድምጺ ግን ይስምዓኒ ነይሩ።

" ኣለኹ ድየ ሞይተ?"

ድሕሪ እዚ ኣነ'ውን ሃተፍተፍ ከብለኒ ጀሚሩ።

ምስ ቀደም ዝፈልጦም ዘለዉን ዝሞቱን ሰባት ዘዕልል ዘለኹ ኮይኑ ይስምዓኒ'ሞ " ኣለኹ ድየ ሞይተ?" እብል። ንመን እየ ከምኡ ዝብሎ ግን ኣይርድኣንን'ዩ።

እዚም ዝሞቱ ዝመላለሱኒ ዘለዉ፡ ናብኦም ይኸይድ ስለዘለኹ'ዩ ይብል " ግን ኣይሞትኩን፡ እንተዝመዉት ደኣ ኣበይ ኣሎ እቲ ጻዕዳን ብርቱዕን ብርሃን፡ መላእኽቲ'ኸ እንታይ ኮይኖም ስመይ ዘይጸወዕዎ" ኢለ ምስ ነብሰይ ይማጎት።

ንጎሆ፡ እታ ክትስሓግ ዝሓደረት ፊተይ ዝነበረት ሰበይቲ ከምዝዓረፈት እታ ሓኪም ክትዛረብ ሰሚዐያ። ነቲ ኣስክሬን ቀልጢፎም ከልዕልዎ'ዮም ኢለ እንዳሓሰብኩ፡ ከየልዓልዎ ሰዓታት ገይሩ።

ድሕሪ ሰዓታት ነቲ ኣስክሬን ሓጻጺቦም፡ ከምዚ ኣተዓሻሽጋ ኣቕሓ ሓደ ክልተ ሰለስተ ኢሎም ናብ ሓደ ሻንጣ ሓውሲ ድርብይ ኣቢለሞ። እቲ ኣስክሬን ምስቲ ነቲ ሻንጣ ገቲሩ ዝሓዞ ሓጺን ምስ ተጋጨወ ዘስመዖ ድምጺ ክሳብ ሕጂ'ዩ ኣብ እዝነይ ዘቃጭል፡ ንመዋእል'ውን ዝርስዖ ኣይመስለንን።

እቲ ኣስኪሬን ዝነበሮ ዓራት ተጸራርዩ፡ ጥራይ ተሪፉ፡ ለካ እዛ ህይወትና ከምዚኣ'ያ ሰብ ኔርካ ሓመድ።

እዚታት ምርኣየይ ኣብ ውሽጠይ ካልእ 'ኤልዛቤት' ዝተፈጠረት ኮይኑ ክስምዓኒ ጀሚሩ።

ብየማነይ ዝነበረት ተሓካሚት'ውን ሽዕኡ ምሽተ ሓንሳብ ብርቱዕ ድምጺ ኣስሚዓ ሞይታ። ወይለይ ሞት ክሳብ ክንድዚ ድዩ ቀሊል።

ቃልሲ ሞትን ስረትን

ብህይወት ንክተርፍ ናይ ዘለኒ እየ ዝቃለስ ነይረ።

ተስፋ ክቆርጽ እንተጀሚረ ንነብሰይ ' ኣጆኪ ኤልዛቤት' እናበልኩ ከተባብዓ ይፍትን።

ኣነ ገና ጓል 49 ዓመት እየ፡ ንደቀይ ንኣደይ ንስድራይ ንፈለጥተይ ክነብሮሎም ምሒረ ውሽጣዊ ባህጊ ሓዲሩኒ።

ሎሬን ሓፍተይ፡ ሪቻርድ ሓወይን ደቀይን ብተደጋጋሚ ናይ ፍቅርን ተስፋ ዘስንቕን መልእኽትታት ይልእኹለይ ስለዝነበሩ ንሱ'ውን ስንቂ ኮይኑኒ'ዩ።

8 ሚያዝያ 2020 ሓዳስ ወርሒ ንዓይ ጥራይ ዝበረቀት ኮይኑ ተሰሚዑኒ።

እታ ወርሒ ምልእቲ'ያ ነይራ፡ እዚ፡ መበሰሪ ሓዲሽ ወቕቲ ኮይኑ መፈናዊ እቲ ዝነበረ ወቕቲ'ውን እዩ።

ኣነ ከኣ ሕማመይ ዘፋንዎ ዘለኹ ኮይኑ ተሰሚዑንስ ውሽጠይ ፉሕ ፉሕ ዝብል ስምዒት ወሪርዎ።

ኣነ ኣብ ከምዚ እንከልኹ ኣብቲ ኣነ ዝነበርክዎ ክፍሊ ሓንቲ ተሓካሚት'ውን ሞይታ፡ ዝሞታ ሰለስተ በጺሐን። ኣነ ግን ሕጂ'ውን ምስ ተስፋይ ነይረ።

ተስፋ ከሕድር ዓቢ ተራ ዝተጻወተ ሓደ ነርስ ነይሩ "ዶኳትር ድሓን ኢኺ ገዛ ኪዲ እንተኢሎሙኺ ብዘይምውልዋል ሕራይ በልዮም፡ ኣይሓሸናን ኢሎም ምውጻእ ዝእበዩ ዳግማይ ብኮሮናቫይረስ ተለኪፎም ዝሞቱ ኣለዉ" ይብለኒ።

ሓደ መዓልቲ ዶክተር ኣብ ደመይ ዘሎ መጠን ኦክስጅን ብምርኣይ "ሕጂ ሕሽኪ'ዩ ክትከዲ ትኽእሊ ኢኺ" ምስ በለኒ ብሓጎስ ዝኾኖ'ዩ ጠፊኡኒ።

ናብ ደገ ምስ ወጻእኩ፡ ኣብ ደገ ዝነበረ ቁሪ ተቀቢሉኒ፡ ናይቲ ሕክምና ጋውንን ሸበጥን እየ ገይረ፡ ቁሪ ኣይከኣልክዎን።

ሕጂ ሽማ ዘይዝክራ መራሒት መኪና ናይ ኣምቡላንስ፡ ሰብ ድያ መልኣኽ እንድዒ፡ ንግሆ ሰዓት ሽዱሽተ ስራሕ ዝጀመረት ንዓይ ናብ ገዛ ከተብጽሓኒ ኣንከላ ፍርቂ ለይትን ዕስራን እዩ ነይሩ፡ ንዓይ ኣውሪዳ ከኣ ናብቲ ሆስፒታል ትምለስ ነይራ።

18 ሰዓታት ኣብ ስራሕ፡ ሰራሕተኛታት ሕክምና ከምዚ'ዩም ዘገልግሉና ዘለዉ፡ ሓካይምን ነርሳትን ጥራይ ዘይኮኑ ኩሎም።

ንኹሎም መግለጺ ምስጋናይ ደብዳበ ሰዲደሎም'የ።

ሕጂ ይሕሸኒ'ሎ፡ ካብ ዓራት ግን ኣይተሳእኩን፡ ኣብ ሳንቡአይ ዘሎ ጸገም ምሉእ ንምሉእ ንኽሓዊ ካብ ሰለስተ ክሳብ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ከምዝወስድ ዶክተር ሓቢሩኒ'ዩ።

ካብ ሆስፒታል ምስ ወጻእኩ፡ ኣደይ መግበይ ሰሪሓ ኣብ ማዕጾ ናይ መደቀሲየይ ትገድፈለይ ምስ ከደት ማዕጾ ከፊተ ይወስዶ፡ ኣደስ ኣደ ድኣ!

ንሞት ተንኪፈያ'የ ተመሊሰ፡ ንመጻኢ ኣብ ህይወት ዘለኒ ኣጠማምታ ፍሉይ'ዩ ክኸውን፡ ሃብቲ፡ ገንዘብን ንብረትን ኣብ ህይወት ትርጉም ዘለዎ ኣይኮነን።

ሕጂ ካብ ገዛ ውጽእ ኢልካ ጽሩይ ኣየር ምትንፋስ'ዩ ነፊቀ ዘለኹ፡ ንክነብር ካልኣይ ዕድል ተዋሂብኒ ኣሎ።