`ኮሮናቫይረስ ድኩዕ ግራት ዝኾነሎም ማፍያታት ጣልያን

ማፍያታት ጣልያን

ብደረጃ ዓለም ብሰንኪ ኮቪድ-19 ዝሰዓበ ሞት ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ ኣብ ዝውስኸሉ ዘሎ፡ ኣብ ዓዲ ጣልያን ዝርከቡ ውዱባት ማፍያታት ሚልዮናት ዝኸስብሉ ልሙዕ ግራት ኮይኑሎም ኣሎ። ብዙሓት ኢጣላውያን'ውን እንትርፎ እቲ በዞም ገበንኛታት ዝቐርበሎም ዘሎ ጠለብ ምቕባል ካልእ ሕርያ ከም ዘይብሎም'ዮም ዝገልጹ።

ኣብ ድሴት ሲሲሊ ናይ ዓዲ ጣልያን ዝርከቡ ጉጅለ ማፍያ ነቶም ኣብ ፓሌርሞ ዝርከቡ ስኡናት ናይ መግቢ ሓገዝ የበርክትሎም ኣለዉ።

ሓደ ማፍያ ምዃኑ ዘይገለጸልና "ሰባት ናባይ ደዊሎም እናበኸዩ ጠሚና ይብሉኒ፡ ኣደ ሓሙሽት ቆልዑ ኣብ ገዝኣ ዋላ ሓንቲ ዝሕንሰስ ድስቲ ዘይብላ ደዊላ በጃኻ ትብለኒ፡ እዚ እናሰማዕኩስ ብጀካ ምሕጋዝ እንታይ ኣማራጺ ኣለኒ?" ይብል።

እዚ ሰብ "ማፊንሶ [ማፍያ] ማለት ንሰብ ምሕጋዝ ማለት እዩ፡ ይሕግዝ ክሳብ ዝሃለኹ ከኣ 'ማፊንሶ' ምዃነይ ሕቡን'የ" እዩ ዝብል።

ለበዳ ኮሮናቫይረስ ኣብዛ ዓለም ሓጺር ዕምሪ እዩ ገይሩ፡ ንስኡናት ዝደልይዎ ምሃብ ግን ነዊሕ ዝገበረ ሜላ ናይ ማፍያታት እዩ።

ኣብ ካላባርያ መርማሪ ጸረ ማፍያ ዝኾነ ኒኮላ ግራቴሪ "እቲ ከምዚ ዓይነት ተግባራት ልሙድ ኮይኑ ማፍያታት ተቐባልነቶም ንኸበርኹን ከም ቅያር መንግስቲ ንኽውሰዱን ዝጥቕመሉ ሜላ እዩ" ይብል።

ኒኮላ ግራቴሪ ብምስዓብ "እቂ ቀንዲ ዕላማ እዞም ጉጅለ ማፍያ፥ ኣብ ሕብረተሰበ ተቐባልነት ነኸጥረዩ መሰረቶም ከደልድሉን እዩ"ይብል።

ሃገር ጥልያን ኣብ ዝሓላፈ ዓመታታ ኣብ ቁጠባኣ ጽቡቕ ክትስጉም ኣይጸንሐትን።

ኣብታ ሃገር ትሑት ቁጠባዊ ዕብየት ዘስዓቦ ሽቕለት ኣልቦነት ብናህሪ እዩ ክስውኽ ጸኒሑ፡ ኣዋጅ ዕጽዋ ምስ ተወሰኾ ድማ እቲ ቁጠባዊ ዝሕታለ ባይታ ዘቢጡ።

ብሰንኪ እዚ ኣብታ ሃገር፡ ካብ መን ይምጽወተለን ብዘየገድስ ንምጽወታ ዝዝርጋሓ የእዳው ወሲኽን።

እንተኾነ ይዕበ ይንኣስ ካብ ማፍያ ዝምጦ ሓገዝ ምቕባል ሳዕቤኑ ከም ዝብእስ'ያ ኣብ ጉጅለ ጸረ ማፍያ እትሰርሕ ኢንዛ ራንዶ ትገልጽ።

"ኣካይደኦም ሕኸኸኒ ክሓከካ'ዩ፡ እዚኣ እታ ቀዳመይቲ ኣብ ርእሶም ዘላ ነገረ እያ" ከኣ ትብል።

"ኣብ መጀመርታ ክህቡኻ [ክቶኽቡልካ] እንከለዉ ዘቕርብዎ ጠለብ የለን ውዒሉ ሓዲሩ ግን በቲ ንሶም ዝደለይዎ ኣገባብ ክትመልሶ ክትግደድ ኢኻ" ትውስኽ ኢንዛ።

ማርሴሎ ኣብታ ኣብ ወርሒ መጋቢት ጀሚራ ንመላእ ህዝባ ዓጽያ ዘላ ፓሌርሞ ወናኒ ቤት ብልዒ እዩ።

ክሕሰሞ ዘይክእል ህያብ ከምዝመጽኦ እዩ ኸእ ዝዛረብ፥ ማፍያ ማዕጾ ገዝኡ ብምኩሕኳሕ ነቲ ተዓጽዩ ዘሎ ቤተ ብልዑ ክገዝእሉ ከምዝሓተትዎን ተመሳሳሊ ሕቶታት ንብዙሓት ሰባት ካብ ብዙሓት ሰባት ከምዝቐረበሎምን እዩ ዝሕብር።

"እቲ ዋጋ ክቡር እዩ (ልዕሊ ትጽቢት) ዓይንኻ ከይሓሰኻ ኢኻ ትቕበሎ፡ ምስ ተሰማማዕካ ሽዑን ሽዑን ገለ ክፋል እቲ ገንዘብ ናብ ባንክኻ የስግሩልካ እቲ ዝተረፈ ኸኣ ብጥረ ገንዘብ ይህቢኻ" ይብል።

ማርሴሎ ብምስዓብ "ኣብዚ ሕጂ እዋን ስረሐይ ካብ ዝዓጹ ካልኣይ ወርሐይ ቀሪቡ ኣሎ፡ ሓደ ሰብ መጺኡ ኸኣ መድሕን ህይወይ ዝኾነ ግንዖ ሓሳብ ሒዚ መጺኡ ኣሎ እቲ ምርጫ፡ ነቲ ምርጫ ተሓሲምካ ኣብ ዓዘቕቲ ምጥሓል'ዩ ወይ ኸኣ ተቐቢልካ ምሕንባስ'ዩ" ይብል።

ጋስፔር ሙቶሎ ኣባል ጉጅለ ማፍያ ሲሲሊ ዘነበረ ኮይኑ፡ ናብ ፖሊስ ጣልያን ኢዱ ሂቡ ኣብ ስቱር ቦታ ጽኑዕ ሓለዋ እናተገበረሉ ዝነበር ዘሎ ኮይኑ ዝበዝሕ ግዚኡ ስእሊ እናስኣለ እዩ ዘሕልፎ።

"እዞም ማፍያ ነቲ ዝህብኹም ዘለዉ ህያብ፥ በቲ ንሶም ዝደልይዎ መልክዕ ክትመልስሎም ሓንቲ መዓልቲ ማዕጾኹም ክኩሕኩሑ'ዮም፡ ኣነ'ውም ምስኦም እንከለኹ ከምኡ እየ ዝገበር ነይረ" ይብል።

ብምስዓብ "ምስኦም እንከለኹ ተመሳሳሊ ተገባራት ንኽፍጽም፡ ፍሽኽታ ኣሰንየ፡ ምቕሉልን ሓላይን ተመሲለ፡ ሓቐኛ ሕብረይ ከይረኣኹ እየ ዘተግብሮ ነይረ፡ እቶም ምቕሉል ዝብሉኒ ሰባት ግን 20 ሰባት ዝቐተልኩ ገበንኛ ምዃነይ እንዶ ኣይነበሮምን" ይውስኽ ሙቶሎ።

ጋስፔር ሙቶሎ፡ ንስኡን በታ ጎዶልኡ መጺእካ ኣብ ኢድካ ከተእትዎ እቲ ዝቐለለ ምዃኑ እዩ ዝገልጽ "መግቢ ስኢኖም ዝበክዩ ደቕኻ እናርኣኻ፥ ብዛዕባ እታ ናይታ ዕለት እንጀራ'ምበር ብዛዕባ ሳዕቤን እቲ ዝውሃበካ ዘሎ ነገር ኣይትሓስብን ኢኻ" ይብል።

ማፍያታት ካብቲ ሕጂ ኣብ እዋን ጸገሙ ዝመጠውሉ፡ ኣብ እዋን ሃገራዊ ምርጫ ንዐኦም ዘርብሕ ውሳነ ንኽውስን ምግዳድ እቲ ዝቐለለ ክገብርዎ ዝኽእሉ ነገር እዩ።

ጋስፔር ሙቶሎ ብምስዓብ "ማፍያታት ኣብ እዋን ቁጠባዊ ቅልውላው ልዕሊ መንግስቲ ጸብለል ከብሎም ዝኽእል እኹል ክዙን ሃብቲ ኣለዎም፡ ነቶም ስኡናት ልዕሊ እቲ መንግስቲ ዝሕግዞም ብምሕጋዝ ኸኣ ዓብላልነቶም ከራጋግጹ ይፍትኑ" ይብል።

ኣንቶንዮን ብዓልቲ ቤቱ ፍራንሴስካ ኣብ ደቡብ ጣልያን እትርከብ ከተማ ኣፑልያ ንእሽተይ እንዳ ስጋ ኣላቶም፡ ብሰንኪ ኣዋጅ ዕጽዋ ኸኣ ብኸቢድ እዮም ተሃስዮም፡ ቅድሚ ቁሩብ መዓልታት ሓደ ካብቶም ዓማዊሎም መጺኡ፡ ነቲ እንዳ ስጋ ናብ ዝነበሮ ንምምላስን ቁጠባዊ ጸገሞም ንምፈታሕ ዝሕግዝን እኹል ናይ ገነዘብ ልቃሕ ክህቦም ድሉው ምሃልዉ ነቲ ተማሊእዎ ዝመጽአ ገንዘብ እናኣርኣየ ከምዝሓበሮም ይገልጹ።

"ምስ ብዓልቲ ቤተይ ንሓድሕድና ተጠማሚትና፡ ብሰናይ ተበግሶ እቲ ዓሚልና ልብና ተተንኪፉ፡ ካብ ምንታይ ተበጊሱ'ዩ ክንድዚ ሓገዝ ዘበርክተልና ዘሎ እሞ ደማ ኣብዚ ኩሉ ሰብ ብስእነት ሰልዲ ተጠላቕዩሉ ዘሎ እዋን ዝብል ሓሳብ ግን ኣብ ውሽጥና ነይሩ'ዩ" ይብል ኣንቶንዮ።

ንሱን ብዓልቲ ቤቱን ነቲ ዝቐረበሎም ግንዖ ልቓሕ ኣይተቐበልዎን፡ ምኽንያቱ ትሑት ወልዱ ልቃሕ ካብ ቀንዲ ሕመረት ማፍያታት ምዃኑ እንዶ ነይርዎም እዩ።

ግራተሪ እውን "ቅሩብ የለቀሑኻ'ሞ ድሕሪኡ ስቓይ ይስዕበካ" ይብል።

"ማፍያታታ ዝኾነ ሰብ ክህብትም ኣይደልዩን እዮም፡ ምኽንያቱ ንዐኦም ንስኡን ድሌታት ብምምላእ ኣብ መዓልኦም ክውዕልዎ ዝቐለለ ስለዝኾነ" ይውስኽ ግራተሪ።

ጥልያን ዕጽዋ ካብ እትእውጅ፡ ብዘይ ድሌቶም ትካላቶም ክሽጡ ከምዝተገድዱ ዝሕብሩ ሰባት ብ100 ሜታዊት ወሰኽ ኣርእዩ ኣሎ። እዚ ብዝያዳ ኣብተን ንኣሽቱ ትካላት እዩ ኣጋጢሙ።

ኣቲሎ ሲሞነ ኣብ ንኸምዚ ዓይነት ጥርዓናት ዝከታትል ቤት ጽሕፈት እዩ ዝሰርሕ "መንግስቲ ጥልያን ነቶም ንኡስ ኣታዊታት ዝነበሮም ትካላት ክሕግዞም እንተዘይክኢሉ፥ እዘን ትካላት ናይ ማፍያ ሓገዝ ክሓታን ክቕበላን ክግደዳ እየን" ይብል።

ብሰንኪ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ዓለም ዝኸፈአ ቁጠባዊ ዝሕታለ ኣብ ትርእየሉ ዘላ እዋን ጣልያን እውን ኣብ ተመሳሳሊ ዓንኬል እያ ዘላ፡ እንተኾነ ዜጋታት ጣልያን ዘይከም ካልኦት ዜጋታት ዓለም፡ ኣፍካ ማይ ዘሙዕግ ህያባት ማፍያ ኣብ ኣፍ ደገ ገዝኦም ኮይኑ የወናውኖም ኣሎ፡ እዚ ኸኣ ዓቢ ፈታን ምዃኑ እዩ ኢንዛ ራንዶ ትሕብር።

"ንማፍያታት እዚ እዋን መርበባቶም ንከስፍሑ እቲ ዝጠዓም እዋን እዩ ኮይንሎም ዘሎ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ምስ ግዜ ምጉያይ ኸኣ ወሳኒ'ዩ" ትብል ኢንዛ።

ጸረ ማፍያ ዝኾና ትካላት፡ መንግስቲ ጣልያን ነዘን ትካላት ካብዚ ሃድን ማፍያ ከድሕነን እኹል ገንዘብ ክስልዓለን ምሕጽንታ የቕርባ ኣለዋ።

ከም ግብረ መልሲ መንግስቲ ጣልያን'ውን ነዘን ትካላት ትሑት ዝወለዱ ናይ 25 ሽሕ ዩሮ ልቃሕ ሰሊዕለን ኣሎ።

ማርሴሎ ግን ካብ መንግስቲ ክልቃሕ ከምዘይተባባዕ'ዩ ዝሕብር።

"ኣካላዊ ርሕቀት ክትግበር ክሳብ ዝሃለዎ ዋላ ትካላትና እንተኸፊትና፡ ውሑዳት ዓማዊል ጥራይ ኢና ከነአንግድ ንኽእል በዚ ድማ ውሑድ ኣታዊ እዩ ክህልወና፡ እሞ ነቲ ካብ መንግስቲ ንልቐሖ ደኣ እንታይ ሰሪሕና ኢና ክንመልሶ" ይብል።

ማርሴሎ፡ ካልኦት ከምቲ ናቱ ትካላት ዘለዎም'ውን ተመሳሳሊ ሓሳብ ከምዘለዎም ብምሕባር፡ ንትካላቶም ናብቶም ብኽቡር ክገዝእሎም ዝሓትዎም ዘለው ምሻጥ፡ ውዓል ሕደር ዘየብል ዕድል ምዃኑ ይገልጽ።

"ንተግባራት ማፍያ ወትሩ ምስ ኮነንኩዎ'የ፡ ሕጂ ግን ኣብኦም ዘለኒ ኣረኣእያ ዳግመ ግምት ክገብረሉ ከምዘለኒ ተቐሲበ ኣለኹ" ይብል።

(ኣስማት ገለ ሰባት ድሕነቶም ንምሕላዊ ተቐይሩ ኣሎ)