ሱሪናም፡ ብቕትለት ገበነኛ ዝተባህለ ፕረዚደንት ዳግማይ ይምርጽ’ዶ ይኸውን?

ፕረዚደንት ደሲ ባትረስ

ምንጪ ስእሊ, Getty Images

ህዝቢ ሱሪናም፡ ዕጫ ነቲ ብቕትለት ገበነኛ ተባሂሉ ን20 ዓመት ክእሰር ዝተፈርደ ፕረዚደንት እታ ሃገር: ደሲ ባትረስ ንምውሳን: ኣብ ሃገራዊ ምርጫ ክሳተፉ እዮም።

እቶም ኣድመጽቲ፡ ንባይቶ እታ ሃገር ንምምራጽ እዮም ድምጾም ክህቡ። እቶም ባይቶ ድማ፡ ንፕረዚደንት እታ ሃገር ይመርጹ።

ደሲ ባትረስ ግን ንሳልሳይ ግዜ ከምዝዕወት ገሊጹ'ሎ።

ደሲ ባትረስ መን እዩ?

ደሲ ባትረስ፡ ወዲ 74 ዓመት ኮይኑ ኣብ ፖለቲካ ሱሪናም ንነዊሕ እዋን ዝጸንሐ ጽልዋ ኣለዎ።

ንሱ፡ ምስ ብጾቱ ኮይኑ፡ ኣብ ልዕሊ እቲ ብመንግስቲ ሆላንድ ዝድገፍ ዝነበረ መንግስቲ፡ ዕልዋ ምስ ገበረ እዩ ስሙ ክፍለጥ ክኢሉ። ኣብ 1980 ድማ፡ ፈላማይ መራሒ ሱሪናም ኮይኑ ኣገልጊሉ።

እቲ ገበኑ እንታይ እዩ?

ኣብ ታሕሳስ 1982፡ ወተሃደራት እታ ሃገር ንደሲ ባትረስ ዝቃወሙ ንዝነበሩ 15 ሰባት፡ ኣኪቦም ብምውሳድ፡ ኣሳቒዮም ረሺኖምዎም።

ደሲ ባትረስ ግን፡ እቶም ጋዜጠኛታትን መራሕቲ ማሕበራት ንግድን ዝነበሩ፡ ካብቲ ተታሒዞምሉ ዝነበሩ ቦታ ክሃድሙ ምስ ፈተኑ እዮም ተቐቲሎም እዩ ዝብል።

ኣብ 2007 ግን፡ "ፖለቲካዊ ሓላፍነት" ከምዝወስድ ኣሚኑ፡ ኣብ ምቕታሎም ግን ዝኾነ ወልቃዊ ሓላፍነት ከምዘይነበሮ ገሊጹ።

እቲ ናይ ፍርዲ መስርሕ ኣብቲ እዋን ጀሚሩ፡ ድሕሪ 12 ዓመት ኣብ 2019 ተዛዚሙ። እቲ ፕረዚደንት ገበነኛ ኮይኑ ከምዝተረኽበን፡ ንዕስራ ዓመት ክእሰርን ድማ ተበይንዎ።

እንተኾነ ግን፡ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ክኣቱ ናይ ቤት ፍርዲ ትእዛዝ ኣይተዋህበን።

ኣብ 1999 ኣብ ሆላንድ ዝርከብ ቤት-ፍርዲ፡ ብዘይሕጋዊ መገዲ ሕሺሽ ኣእቲዩ ብምባል፡ ንሱ ኣብ ዘይተረኽቦ ን11 ዓመት ክእሰር ፈሪድዎ።

ደሲ ባትረስ ግን ነዚ ኩሉ ክስታት ነጺግዎ'ዩ።

ብኸመይ ናብ ስልጣን ተመሊሱ?

ደሲ ባትረስ፡ ካብ ጥቓ ስልጣን ፈጺሙ ርሒቑ ኣይፈልጥን። ኣብ 2000፡ ንመጀመርያ ግዜ ብዲሞክራስያዊ መገዲ ተመሪጹ።

ኣብ 2010፡ ልፍንታዊ መንግስቲ ብምምስራት፡ ፕረዚደንት እታ ሃገር ኮይኑ። ኣብ 2015፡ ንሱ ዝመርሖ ልፍንቲ ኣብ ምርጫ ብምዕዋቱ፡ ንሳልሳይ ግዜ ናብ ስልጣን መጺኡ።

ኣብዚ ዝካየድ ዘሎ ምርጫ'ውን ብዓብላሊ ድምጺ ከምዝምረጽ ኣተንቢሁ'ሎ።