ሃርቫርድ፡ "ካብ ሳተላይት ዝተረኸበ ኣሳእል ውሃን ቅድሚ እቲ ዝተባሃለ ብኮሮናቫይረስ ከምዝተጠቀዐት'ዩ ዘርኢ"

ዉሃን

ምንጪ ስእሊ, AFP

ኣብ ወርሒ ነሓሰ ኣብ ኣፍደገ ሆስፒታላት ውሃን ዝነበረ ጽቅጥቅጥ ናይ ሰባት ካብ ሳተላይት ብምርኣይ ከተማ ውሃን ቅድሚ እቲ ዝብሃል ዘሎ ብኮሮናቫይረስ ተጠቂዓ ክትከውን ከምትኽእል ዘርኢ'ዩ ክብል ሓደ መጽናዕታዊ ጽሑፍ ገሊጹ።

እዚ ኣብ ሃርቫርድ ዝተገበረ መጽናዕቲ ካብ ሳተላይት ዝረኸቦ ኣሳእል ከም መወከሲ ብምጥቃስ፡ ካብ ወርሒ ነሓሰ ክሳብ ወርሒ ታሕሳስ ናይ 2019 ኣብ ሓሙሽተ ሆስፒታላት ከተማ ውሃን ዘይንቡር ብዝሒ ሰብ ከምዝነበረ ኣረዲኡ።

ጎኒ ጎኒ እቲ ሰባት ብጻዕቂ ኣብ ሆስፒታላት ምርኣዮም ኣብ ነበርቲ ውሃን ኣብቲ እዋን ብብዝሒ ኣብ ኢንተርኔት ብዛዕባ ሰዓልን ውጽኣትን ሓበሬታ ንምርካብ ይፈታትሹ ምንባሮም እቲ መጽናዕቲ ይሕብር።

ቻይና ነቲ ብሃርቫርድ ዝተኻየድ መጽናዕቲ 'መስሓቅን ዕምቆት ዘይብሉን' ብምባል መልሲ ሂባትሉ ኣላ።

እቲ መጽናዕቲ ኮሮናቫይረስ ኣብ ቻይና ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ተራእዩ ከምዝነበረ ዘመላክት'ዩ ብምባል መደምደምታ ሂቡሉ ኣሎ።

ነቲ መጽናዕቲ ብመሪሕነት ዘካየደ ዶክተር ጆን ብሮውንስተይን " ብርግጽ ቅድሚ እቲ ኮሮናቫይረስ ኣብ ቻይና ተራእዩ ተባሂሉ ብወግዒ ንዓለም ዝተሓበረ፡ በዚ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ ቅድሚኡ ህዝቢ ተረቢሹ ምንባሩን ብብዝሒ ናብ ሕክምና ይመላለስ ምንባሩን ክንፈልጥ ክኢልና ኣለና" ክብል ንማዕከን ዜና ኤቢሲ ተዛሪቡ።

እቲ መጽናዕቲ እንታይ ተወሳኺ ትሕዝቶ ኣለዎ?

እቲ መጽናዕቲ ዘካየደ ጉጅለ፡ ኣብተን ሆስፒታላት ኣብ ተመሳሳሊ ኣዋርሕ ናይ 2018ን ኣብ 2019ን ዝነበረ ምንቅስቃስ ናይ ሰባት ካብ ሳተላይት ምስሊ ብምውሳድ'ዩ ከመዛዝን ፈቱኑ።

ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ 2019 ኣብ ሓደ ሆስፒታል ውሃን ኣብ ሓደ መዓልቲ 171 መካይን ተዓሺገን ይርኣያ።

ኣብ ተመሳሳሊ ወርሒ፡ መዓልትን ቦታን 2019 ግን ቁጽሪ መካይን ብ67 ሚእታዊት ብምውሳኽ 285 መካይን ኣብቲ ሆስፒታል ተዓሺገን ነይረን።

ነበርቲ ውሃን ኣብ 2019 ካብ ወርሒ መስከረም ጀሚሮም ኣብ ኢንተርነት ንምልክታት ናይ ኮሮናይረስ ዝኾን ረስኒ፡ ስዓልን ረስንን ምልክት ናይ ምንታይ ሕማም ምኳኑ ብብዝሒ ኣብ ኢንተርኔት ክፍትሹ ጀሚሮም።

ዶክተር ጆን ብሮውንስተይን "እዚ ኩሉ ጭብጥታትን ትርኢታትን ኣብ ውሃን ሓደ ፍሉይን ዘይልምዱን ነገር የጋጥም ከምዝነበረ ዘርኢ'ዩ" ኢሉ።

ወሃቢት ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ቻይና ሁዋ ቹንዩንግ ብሰሉስ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡ ንውጻኢት እቲ መጽናዕቲ ነጺጋቶ ኣላ።

"ኣዝዩ ዝስሕቕ መደምደምታ እዩ፡ ብብዝሒ መካይን ርእየ ኢልካ ዕምቆት ዘይብሉ መጽናዕቲ ኣካይድካ መደምደምታ ንምሃብ ምጉያይ ዘስሕቕ'ዩ" ኢላ።