ጆ ባይደን ቁጠባ ኣሜሪካ ንምብርባር ናይ 1.9 ትሪልዮን ዶላር ሓገዝ ሰሊዑ ምህላው ኣፍሊጡ

ጆ ባይደን 14 ጥሪ 2021

ምንጪ ስእሊ, Reuters

ምሩጽ ፕረዚደንት ኣሜሪካ ጆ ባይደን ነቲ ብለበዳ ኮሮናቫይረስ ተሃስዩ ንዘሎ ቁጠባ ሃገሩ ንምብርባር ናይ 1.9 ትሪልዮን ዶላር ሓገዝ ሰሊዑ ምህላው ኣፍሊጡ።

ንሱ ነዚ ዘፍለጠ ዝመጽእ ሰሙን ስልጣን ተረኪቡ ስርሑ ቅድሚ ምጅማሩ እዩ።

እቲ ትልሚ ብባይቶ እታ ሃገር እንተጸዲቑ፡ 1 ትሪልዮን ዶላር ንስድራቤታት ዝተሰልዐ ኮይኑ ነፍሲ ወከፍ ኣሜሪካዊ 1400 ዶላር ክወሃብ እዩ።

እቲ ናይ ደገፍ ትልሚ 415 ቢልዮን ዶላር ነቲ ቫይረስ ኣብ ምቅላስ ከምኡ'ውን 400 ቢልዮን ዶላር ንነኣሽቱ ዋኒናት ዝኸውን ሓገዝ ዝሓቖፈ እዩ።

ኣባል ዴሞክራት ጆ ባይደን ነቲ ህይወት ልዕሊ 385 ሽሕ ኣሜሪካውያን ዝቐዘፈ ኮሮናቫይረስ ከም ዝስዕሮ ተመባጺዑ ኣሎ።

ንሱ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ዝገብሮ ዝነበረ ጎስጓስ ምርጫ፡ ነቲ ቫይረስ ኣብ ምግታእ ካብቲ ብዶናልድ ትራምፕ ዝተሰርሐ ዝሓሸ ነገር ክገብር ምዃኑ ተዛሪቡ እዩ።

ኣብዚ እዋን ምስ ኩነታት ኣየር ብዝተኣሳሰር ለበዳ እቲ ቫይረስ ኣብ ዝለዓለ ጥርዚ በጺሑ ይርከብ።

ኣብታ ሃገር ኣብ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ልዕሊ 200 ሽሕ ሓደስቲ በቲ ቫይረስ ዝተለኽፉ ሰባት ክርከቡ እንከለው፡ መዓልታዊ ዝሞቱ ኣብ ገለ እዋናት ልዕሊ 4000 ይበጽሕ።

ባይደን እንታይ'ዩ ኢሉ?

ብሓሙስ ካብ ዝነብረላ ከተማ ዊልሚንግቶን፡ ደላዌር ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ "ቅልውላው ዓሚቚ ሰብኣዊ ቃንዛ ኣስዒቡ ስለዘሎ፤ ግዜ ክነጥፍእ የብልናን" ድሕሪ ምባል፤ ብቕልጡፍ ስጉምቲ ክውሰድ ከም ዝግባእ ኣረዲኡ።

እቲ 20 ጥሪ ቃለ ማሕላ ዝፍጽመ ጆ ባይደን፡ "ሰንከልከል ምባል ክህሉ እዩ፤ እንተኾነ ግና ብዛዕባ ዓወትናን ዝገጥመና ብድሆታትናን ካባኻትኩም ዝሓብኦ ኣይክህሉን እዩ" ኢሉ።

እቲ ውጥን ኮሮናቫይረስ እንታይ እዩ?

ባይደን ንኩሎም ኣሜሪካውያን ንምኽታብ፡ 20 ቢልዮን ዶላር ክስልዕ ይደሊ። እዚ ናይ ክታበት ማእከላት ምቛምን ናብ ርሑቕ ከባቢታት ተንቀሳቓሲ ናይ ክታበት ጉጅለታት ምስዳድን ዘጠቓለለ እዩ።

ኣብ እዋን ምሕደራ ትራምፕ፡ ክልተ ዕውት ክታበታት ተዘርጊሑ እኳ እንተሎ፡ እቲ መስርሕ ክቀላጠፍ ከም ዝግባእ ሰብ መዚ ጥዕና ይዛረቡ።

ኣብ 100 መዓልትታት 100 ሚልዮን ክታበት ክህብ ዝህቅን ባይደን "ኣብ ኣሜሪካ መስርሕ ምዝርጋሕ እቲ ክታበት ዝጊት ፍሹል እዩ ነይሩ" ይብል።

ትልሚ ጆ ባይደን፡ ንመርመራ ዝውዕል 50 ቢልዮን ዶላር፡ መብዛሕትአን ኣብያተ ትምህርቲ ድማ ኣብ መጋቢት ምእንቲ ክኽፈታ 130 ቢልዮን ደገፍ ክግበር ይጠልብ።

ብዘይካ'ዚ ኣብ ምንዳይ ኣሰር ምትንኻፋት (contact tracing) ዝዋፈሩ 100 ሽሕ ሰራሕተኛታት ህዝባዊ ጥዕና ክቁጸሩ ይሓትት።

ቁጠባዊ ድጋፍ

ኣብታ ሃገር ከባቢ 11 ሚልዮን ሰባት ሽቕለት ኣልቦ ክኾኑ እንከለው፡ ነቶም ስራሕ ዝሰኣኑ ሰባት ዝወሃብ ደገፍ ሰሙናዊ ካብ 300 ዶላር ናብ 400 ዶላር ክብ ዝብል ኮይኑ ክሳዕ መስከረም ክቕጽል እዩ።

እቲ ንኣሜሪካውያን ብቐጥታ ክወሃብ ተወጢኑ ዘሎ 1400 ዶላር ኣብ ርእሲ እቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ዝጸደቐ ናይ 600 ዶላር ድጋፍ እዩ ክኸውን።

ብዘይካ'ዚ እቲ ንሰዓት ዝኽፈል ዝተሓተ ደሞዝ፡ ካብ 15 ዶላር ብዕጽፊ ክውስኽ እቲ ምሩጽ ፕረዚደንት ንባይቶ ማለት ኮንግረስ ክሓትት እዩ።

ኮንግረስ ነቲ ውጥን የጽድቖ ዶ ይኸውን?

ኣባላት ሰልፊ ሪፓብሊካን ነቲ ኣሜሪካ ለበዳ ንምቁጽጻር ኣትያቶ ዘላ ትሪልዮናት ዕዳ መሊሱ ዘጋድድ ውጥን ዘይቅበልዎ እኳ እንተኾኑ፡ እንተኾነ ንኽልቲኡ ክፍልታት ባይቶ ኣብሊሎም ዘለው ዴሞክራት ክድግፍዎ ትጽቢት ይግበር።

ምስ ናዕቢ ካፒቶል ብዝተሓሓዝ ክሲ ቀሪቡሉ ዘሎ ትራምፕ፡ መዓስ ምዃኑ እኳ እንተዘይተፈለጠ ጉዳዩ ኣብ ላዕለዋይ ባይቶ ማለት ሰኔት ክስማዕ እዩ። እዚ ድማ ካብ ኣጀንዳታት ባይደን ኣቓልቦ ክሰልብ ምዃኑ ይግለጽ።