ኣብ ክልል ኣምሓራ ሽዋ ሮቢት ተፈጺሙ ዝተባህለ መጥቃዕቲ ይጻረ ከምዘሎ ተገሊጹ

ኣምቡላንስ

ምንጪ ስእሊ, NURPHOTO

መንግስታት ፌደራልን ክልል ኣምሓራን፡ ነቲ ኣብ ክልል ኣምሓራ ፍሉይ ዞባ ኦሮምያን ዞባ ሰሜን ሸዋን ተፈጢሩ ብዝነበረ ጎንጺ ዝበጸሐ ጉዳኣት ይምርምሩ ከምዘለዉ ተገሊጹ፡፡

ኣብቶም ዞባታት በቲ ቅድሚ ክልተ ሰሙን ኣጓኒፉ ዝነበረ ጎንጺ ካብ ዘጋጠሙ እቲ ሓደ፡ ኣብዚ ሰሙን ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ኣብ ሸዋ ሮቢት ዝተፈጸመ ተባሂሉ ዝተፈነወ ዘሰምብድ ቪድዮ እውን ይምርመር ከምዘሎ ኣመሓዳሪ ዞባ ሰሜን ሽዋ ንቢቢሲ ገሊጹ፡፡

ቢቢሲ ዘዘራረቦ ኣመሓዳሪ ዞባ ሰሜን ሽዋ ኣቶ ታደሰ ገብረ ጻድቕ፡ ካብ ፌደራልን እቲ ክልልን ዝተዋጽኡ ጉጅለታት ነቲ ዝበጸሐ ጉድኣት ይምርምሩ ከምዘለዉን፡ ውጽኢት እቲ ምርመራ እውን ዕላዊ ከምዝግበርን ተዛሪቡ፡፡

እቲ ካብ ፖሊስ ፌደራል፣ ላዕለዋይ ዓቃቢ ሕግን ካብ ኤጀንሲ ብሄራዊ ድሕነትን መረዳእታን ዝርከቡዎም ልኡኻት ዝሓዘ ጉጅለ፡ ዘካይዶ ዘሎ ምርመራ ምስዛዘመ ኣብቲ ተግባር ዝተሳተፉ ሰባት ናብ ሕጊ ከምዝቐርቡ እውን ገሊጹ፡፡

ኣብ ጉዳይ እቲ ኣብ ኣምቡላንስ ዝተፈጸመ ቅትለት ኣመልኪቱ ዝተሓተተ ኣቶ ታደሰ፡ ምርመራ ይካየደሉ ከምዘሎ ብምሕባር፡ ምስተዛዘመ ከምዝግለጽ ሓቢሩ፡፡

ብተወሳኺ በቲ ኣብቲ ዞባ ዝተልዓለ ጎንጺ፡ ኣብ ቀይዲ ዝኣተወ ሰብ ከምዘየለ እቲ ኣመሓዳሪ ገሊጹ፡፡

ብዛዕባ እቲ ይካየድ ኣሎ ዝተባህለ ምርመራ ካብ ፖሊስ ፌደራልን ላዕለዋይ ዓቃቢ ሕግን ተወሳኺ መረዳእታ ንምርካብ ዝገበርናዮ ፈተነ ንግዚኡ ኣይሰመረን፡፡

ኣብ ሽዋ ሮቢት ዘጋጠመ ነገር እንታይ እዩ?

ኣብ ጅሌ ድጋ ኣብ ዝርከብ ጥዕና ጣብያ ሰንበቴ፡ ናይ ድንገተኛ ሕክምና በዓል ሞያ ጥዕና ዝኾነ ኣሕመድ ዓሊ፡ ምስቶም ናብ ሆስፒታል ሽዋ ሮቢት ንሕክምና ዝኸዱ ሰባት፡ ሓቢሮም ካብ ዝተጉዓዙ ሓደ ከምዝኾነ ይገልጽ፡፡

ኣብታ ኣምቡላንስ መጥቃዕቲ እንትፍጸም እውን ኣብቲ ከባቢ ከምዝበረን፡ ሃዲሙ ካብቲ መጥቃዕቲ ከምዝተረፈን ይዛረብ፡፡

ኣቶ ኣሕመድ ከምዝብሎ፡ ብምኽንያት እቲ 11 መጋቢት 2013 ዓ/ም ኣብ ኣጣየን ከባቢኡን ዝተፈጠረ ጎንጺ፡ ብዙሓት ሰባት ናብ ጥዕና ጣብያ ሰንበቴ ንሕክምና እናመጹ ነይሮም፡፡

ናብቲ ጥዕና ጣብያ ካብ ዝመጹ ሰባት እቶም ክልተ፡ ዝበጸሖም ጉድኣት ከቢድ ብምንባሩ ንተወሳኺ ሕክምና ናብ ሆስፒታል ክኸዱ ከምዝተወሰነ እውን ይዝክር፡፡

በዚ መሰረት፡ እቶም ሰባት ዝሓሸ ሕክምና ክረኽቡ ኣብ ሸዋ ሮቢት ናብ ዝርከብ ይፋት ዝበሃል ናይ ውልቀ ሆስፒታል ተወሲዶም፡፡

ኣመሓዳሪ ወረዳ ጅሌ ድሙጋ ኣቶ ጀማል ሓሰን ድማ፡ እቶም ዝተጎድኡ ሰባትን ቤተሰቦምን ‘‘ ናብ ሽዋ ሮቢት ምኻዶም ኣስጋኢ ከምዝነበረ’’ ይገልጽ፡፡

‘‘ናብ ሮቢት ሪፈር ምስተጽሓፈሎም፡ እቲ ህዝቢ ሓደጋ ክበጽሐና እዩ ዝብል ስግኣት ነይሩዎ፡፡ ብናይ መንግስቲ አካላት ድፍኢት ማለት ብናትና ድፍኢት እዮም ክኸዱ ጌርናዮም፡፡ በዚ ድማ ካብ ክልተ ኣምቡላንስ ብተወሳኺ ብሓደ መኪና ፖሊሳት ልኢኽና’’ ብምባል ነቲ ዝነበረ ኩነታት የብርህ፡፡

ኣሕመድን እቶም ጉድኣት ዝበጸሖም ሰባትን ኣብ ሽዋ ሮቢት ሆስፒታል ይፋት ምስበጽሑ፡ ሰብሞያ ሕክምና የለዉን ከምዝተብሃሉ ይገልጹ፡፡

‘‘ኣብ ክልተ ኣምቡላንስን ሓደ ናይ ፖሊስ መኪናን ኮይንና ይፋት ሆስፒታል ምስበጻሕና ዝተወሰኑ ነርስታት እምበር ዶካትር ኣይጸንሑናን፡፡ ናብ ካልእ ሆስፒታል ውሰዱዎም ኢሎምና፡፡ ካብቲ ሆስፒታል እናወጻና እናሃለና፡ መንገዲ ተዓጽዩና ደው ኢልና’’ ይብል፡፡

መራሕቲ መካይንን ሰብሞያ ጥዕናን ካብ መኪና ምስ ወረዱ፡ እቶም ጉድኣት ዝበጸሖምን ቤተሰቦምን ግን ኣብ መኪና ከምዝነበሩ ይዝክር፡፡

‘‘እንታይ ክንገብር ከምዘለና ደው ኢልና እናተመኻኸርና እንተለና፡ ሓይልታት ጸጥታ መጺኦም ከቢቦምና፡፡ ብረቶም እንተቀባብሉ ንሕና ናይ ሰላም ሰባት ኢና ኢልናዮም፡፡ ሓላፊኦም መጺኡ ድማ ነቶም ዶካትር ኣፈራሪሕኩም ሕክምና ንምርካብ ፈቲንኩም ኢኹም ኢሉና’’ ይብል ኣሕመድ፡፡

እቲ ኩነታት ተጋዲዱ ውጥረት ምስዓሰለ፡ ሓደ ካብቶም ከሕክሙ ዝመጹ ሰባት ፈሪሑ ካብ መኪና ዘሊሉ ክሃድም ክብል፡ ካበይ ከምዝተተኮስ ብዘይተፈለጠ ጥይት ተወቒዑ ወዲቑ፡፡ ድሕሪ እቲ ተኹሲ ዕግርግር ስለዝተልዓለ፡ ከቢቦም ዝነበሩ መናእሰይ፡ ናብታ ኣምቡላንስ ብምኻድ መጥቃዕቲ ፈጺሞም ኢሉ፡፡

ኣብዚ መንጎ፡ እቲ በዓል ሞያ ጥዕናን ክልቲኦም መራሕቲ መኪናን ናብቲ ከባቢ ሃዲሞም፡ ሓደ መንእሰይ ኣብ ገዝኡ ከምዝሓበኦም ገሊጹ፡፡ ብተወሳኺ እቲ ሓደ መራሒ መኪና ግና ቅድሚ እቲ መጥቃዕቲ ከምዝሃደመ እቲ በዓል ሞያ ጥዕና ተዛሪቡ፡፡

በቲ መጥቃዕቲ ኣብተን ክልተ ኣምቡላንስ ዝነበሩ ክልተ ጉዱኣትን ሓቢሮምዎም ዝነበሩ ንሕክምና ዝመጹ ሽዱሽተ ሰባትን ከምዝሞቱ ኣረዲኡ፡፡

‘‘ምሸት ከባቢ ሰዓት ክልተ፡ እቲ ዕግርግር ምስ ሃደአ ካብታ ዝተሓባእናላ ክፍሊ ኣውጺኦም፡ ናብ ጣብያ ፖሊስ ኣብጺሖምና፡፡ ካብኡ ድማ ናብ ካምፕ ፖሊስ ፌደራል ወሲዶምና ኣብኡ ሓዲርና፡፡ ንሳቶም ድማ ናብ ሰንበቴ ኣብጺሖምና’’ ብምባል ነቲ ዝነበረ ኩነታት የረድእ፡፡

ኣመሓዳሪ ወረዳ ጅሌ ድሙጋ ኣቶ ጀማል ሓሰን፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ንሕክምና ዝኸዱ ሰባት ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ ነቲ ጎንጺ ከምዘጋደዶን ሕዚውን ስግኣት ከምዘሎን ገሊጹ፡፡

‘‘ ዝኸፍአ ጎንጺ ክፍጠርን፡ እቲ ጎንጺ ናብ ሙሉእ ወረዳና ክጋፋሕን ዝገበሮ እዚ እዩ፤ ናይቲ ህዝቢ ስነ ልቦና እውን ተጎዲኡ እዩ’’ ኢሉ፡፡

ድሕሪ እቲ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፡ ዝተፈላለየ ጉድኣት በጺሕዎም ዝመጹን ጥኑሳት ኣዴታትን ንዝሓሸ ሕክምና ናብ ሽዋ ሮቢት ኪዱ እንትበሃሉ እምቢ ከምዝብሉ እውን ተዛሪቡ፡፡

ቅድሚ ክልተ ሰሙን፡ ኣብ ክልል ኣምሓራ ዞባ ሰሜን ሽዋን፡ ፍሉይ ዞባ ኦሮምያን ንመዓልቲታት ብዝቐጸለ ጎንጺ፡ ክንደይ ሰባት ከምዝሞቱኳ እንተዘይተገለጸ፡ ብዙሓት ሰባት ጉድኣት ከምዝበጸሖምን ንብረት ከምዝዓነወን ነበርቲ ንቢቢሲ ተዛሪቦም፡፡

እቲ ከባቢ ኣብዚ እዋን ዝተረጋገአ ኮይኑ፡ ብዙሓት ሰባት ግን ካብ መንበሪኦም ተፈናቒሎም መዓልታዊ ቀለብን ዳግም ምጥያስን ከምዝደልዩ ተገሊጹ፡፡