Hürmüz Boğazı'nda tanker krizi: İngiltere ile İran dışişleri bakanları görüştü

Stena Impero Telif hakkı ERWIN WILLEMSE

İngiltere Dışişleri Bakanı Jeremy Hunt, Hürmüz Boğazı'nda İngiltere bayraklı bir tankere el koyan İran'a tepki gösterip, "İran tehlikeli bir yolu seçiyor olabilir" dedi. İran'ın Londra'daki maslahatgüzârı Dışişleri'ne çağrıldı. İran ise tankerin bir balıkçı teknesiyle kaza yaptığını, 23 mürettebatın sorgulandığını duyurdu.

İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif ile görüşen Hunt, mevkidaşına "olaydan duyduğu aşırı hayal kırıklığını" ilettiğini söyledi. Twitter'dan açıklama yapan Hunt, geçen "Cumartesi yaptığımız görüşmede İran'ın bölgedeki gerilimi düşürmek istediği yönünden bana teminat vermişti, şimdi tam tersini yaptılar" ifadelerini kullandı.

"Laf değil icraat bekliyoruz" diyen Hunt, "İngiltere kargo gemileri korunmalı ve korunacak" uyarısını yaptı.

İran resmi haber ajansı ISNA'nın aktardığına göre Dışişleri Bakanı Cevad Zarif de görüşmede tankerin uluslararası yasaları ihlal ettiğini, sorunun yasal süreçlerle çözülmedi gerektiğini Hunt'a iletti.

Olayın ardından Londra'daki İran maslahatgüzârı İngiltere Dışişleri Bakanlığı'na çağrıldı.

ABD Başkanı Donald Trump da "İran bölgede sadece sorun yaratıyor" derken Fransa ve Almanya hükümetlerinden de İngiltere'ye destek mesajları geldi.

İngiliz fırkateyni tankere bir saat mesafede

Sky News 'a konuşan Savunma Bakanı Penny Mordaunt ise İngiltere Kraliyet Donanması'na ait bir fırkateynin Stena Impero'nun alıkonduğu noktaya bir saat mesafede olduğunu söyledi.

Mordaut'un açıklamasına göre fırkateyn Umman karasularında bekliyor.

Ne olmuştu?

Cuma günü öğleden sonra Birleşik Arap Emirlikleri'nin Fuceyra Limanı'ndan yola çıkan Stena Impero isimli gemi akşam saatlerinde İran Devrim Muhafızları tarafından alıkondu. İran, Stena Impero'nun, "uluslararası denizcilik kurallarına uymadığı gerekçesiyle" durdurulduğu ve İran kara sularına çekildiği açıklamasını yaptı.

İran'ın yarı resmi haber ajansı Fars, tankerdeki 23 mürettebatın Bender Abbas limanındaki bir teknede sorgulandığını duyurdu. Hürmüzgah bölgesi Limanlar ve Denizcilik İşletmleri Müdürü Allahmurad Afifipur, "Tanker İranlı bir balıkçı teknesiyle kaza yaptı. İngiltere bandıralı tanker, kendisine gönderilen uyarı sinyalini görmezden geldi" diye konuştu.

Tankerin sahibi Northern Deniz İşletmeleri adlı şirketin yetkilileri İngiltere saatiyle 16.00 (TSİ 18.00) sıralarında Stena Impero'ya Hürmüz Boğazı'nda, uluslararası sularda Suudi Arabistan'a doğru giderken kimliği belirsiz botlarla birlikte bir helikopterin yanaştığını, ardından geminin kuzeye, İran yönüne doğru hareket etmeye başladığı ve o saatten bu yana gemiyle irtibat kurulamadığını söyledi.

İran'ın el koymasından önce tankerin yasalara uygun bir şekilde uluslararası sularda ilerlediğini ifade eden şirket yetkilileri, Rusya, Hindistan, Letonya ve Filipinler vatandaşlarından oluşan mürettebatın sağlık durumunun iyi olduğu haberini aldıklarını duyurdu.

İranlı güvenlik güçleri, Stena Impero'nun alıkonulmasından 40 dakika sonra Liberya bandıralı İngiltere'ye ait başka bir tankere çıkarma yaptı ancak tanker daha sonra serbest bırakıldı.

Hürmüz Boğazı'nda bir haftada ikinci gerilim

Hürmüz Boğazı'nda son haftalarda yaşanan gerilim, 4 Temmuz'da İran'a ait bir petrol tankerinin Cebelitarık Boğazı'nda İngiliz donanması tarafından durdurulması ve sonrasında yapılan karşılıklı sert açıklamalarından ardından başladı.

Geçen hafta Reuters haber ajansına konuşan ABD'li askeri yetkililer, İngiltere'ye ait ham petrol taşıyan tankerin, İran kara sularına yakın bir bölgede, İran tarafından gelen beş bot tarafından durdurulmaya çalıştığı bilgisini vermişlerdi.

İngiltere Savunma Bakanlığı, İran donanmasına bağlı hücum botların BP'nin işlettiği tankerin yolunu kesmeye çalıştığını ancak İngiltere Kraliyet Donanması'na bağlı bir savaş gemisinin müdahalesi sonucu İran botlarının tankerden uzaklaştığını açıklamıştı.