CIA 1950'lerde Kolombiya'da Hitler'in peşine düşmüş

Phillip Citroen ve Adolf Hitler olduğunu iddia eden kişinin pasaport fotoğrafı Telif hakkı CIA archives
Image caption Eski bir SS subayı olan Phillip Citroen (solda) 1954 yılında CIA ajanlarına giderek Kolombiya'da Adolf Hitler olduğunu iddia eden bir kişi hakkında bilgi ve pasaport fotoğrafını (sağda) verdi

ABD'de, 1950'lere dair belgeler, Merkezi İstihbarat Örgütü CIA'nin 1950'li yıllarda Kolombiya'da yaşayan bir kişinin Hitler olup olmadığını soruşturduğunu ortaya koydu.

İddia, 1990'larda üzerindeki gizlilik kaldırılan CIA belgelerini inceleyen Kolombiyalı gazeteci Jose Cardenas'ın, bulgularını tweetlemesi üzerine ortaya çıktı.

İddiayı ortaya atan eski bir SS subayı olan Phillip Citroen'di.

Citroen, 1954 yılında CIA ajanları ile temasa geçerek, Kolombiya'da başkent Bogota'nın kuzeyindeki Tunja kasabasında yaşayan eski Naziler arasındaki bir kişinin, kendisini Adolf Hitler olarak tanıttığını ve ona çok benzediğini söyledi.

Citroen çalıştığı demiryolu şirketindeki göreviyle ilgili olarak bu kasabaya gittiğini ve burada Hitler'e çok benzeyen bu kişiyle tanıştırıldığını söylüyor.

Eski SS subayı, iddiasını kanıtlamak için bu kişiyle yanyana otururken çekilmiş bir fotoğrafını da ajanlara iletmiş.

Resmin arkasında kişinin adı Adolf Schuttlemayer olarak geçiyor.

Telif hakkı CIA archives
Image caption Citroen ile yanyana görülen şahsın adı fotoğrafın arkasında Adolf Schuttlemayer olarak geçiyor

CIA ciddiye almamış

Bir CIA belgesinde "Citroen bu kişiye Residencies Coloniales (Kolonyal Konutlar) diye bir yerde rastladığını söylüyor. Burası, kaynağa göre eski Alman Nazileriyle dolu bir yer" deniyor.

CIA yazışması "Citroen'e göre Tunja'da yaşayan Almanlar bu sözde Adolf Hitler'i Nazi geçmişine tapınmasıyla tanıyorlar. Ona 'İhtiyar Führer' diye hitabediyorlar ve Nazi selamıyla selamlıyorlar" diye devam ediyor.

CIA yazışmaları, ajanların bu iddiayı pek ciddiye almadığını ama yine de fotoğrafı, ihbarla birlikte resmi olmayan bir yazışmayla üstlerine yolladığını gösteriyor.

Fakat bir yıl sonra 1955'te Cimelody-3 kod adıyla tanımlanan ikinci bir kişi, CIA ajanlarına benzer bir hikaye ile geliyor.

İkinci kaynak, kaybolan iz

Cimelody, Citroen kaynaklı bilgileri doğruluyor.

Telif hakkı CIA archives
Image caption Cimelody kod adlı muhbirin verdiği doğrulayıcı bilgilerden sonra CIA resmi bir rapor yazıyor

O sırada KNSM Hollanda Kraliyet Taşımacılık Şirketi'nde çalışan Citroen'in Venezuela'da yaşadığını, Kolombiya'ya yaklaşık ayda bir yaptığı ziyaretlerde Hitler olduğu öne sürülen kişiyle görüştüğünü aktarıyor.

Ancak Cimelody Hitler'e benzeyen bu kişinin Kolombiya'dan 1955 Ocak ayında ayrılarak Arjantin'e geçtiğini, şu sırada nerede olduğunu bilmediğini söylüyor.

CIA ajanları, Cimelody ile görüştükten sonra konuyu biraz daha ciddiye alıyor ve resmi bir rapor yazmaya karar veriyor ve "muhtemel ilgi" başlığıyla üstlerine yolluyor.

Buna karşılık örgütün Bogota bürosunun rapora eşlik eden ayrı mektubunda "Hissiyatımız, bu konunun araştırılmasının çok büyük çaba gerektireceği ama somut herhangi bir şey bulabilme ihtimalinin çok küçük olduğu yönündedir. Bu nedenle konunun kapatılmasını öneriyoruz" deniyor.

Komplo teorileri

Tarihçilerin büyük çoğunluğu Hitler'in Berlin'deki sığınağında kafasına ateş etmek suretiyle intihar ettiğini, bedeninin siyanür içerek intihar eden eşi Eva Braun'unkiyle birlikte sığınağın önünde benzin dökülerek yakıldığı tezini kabul ediyor.

Telif hakkı CIA archives
Image caption CIA Bogota bürosu soruşturmanın sonuç vermesi ihtimalinin çok düşük olduğuna dikkat çekiyor

Ama Hitler'in ölümüyle ilgili çok sayıda komplo teorisi var. Bunlardan en çok bilineni Nazizmin liderinin ölene kadar Arjantin'de yaşadığı yolunda.

Aralarında Hitler'in kadrosunun önde gelen Josef Mengele, Adolf Eichmann gibi bazı isimleri de bulunmak üzere binlerce Nazi'nin, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Güney Amerika ülkelerine kaçtığı düşünülüyor.

Bu dönemde Paraguay, Kolombiya, Brezilya, Uruguay, Meksika, Guatemala, Şili, Ekvador ve Bolivya'da çok sayıda Nazi'nin barındığı biliniyor.

Ama Devlet Başkanı Juan Peron'un Hitler sempatizanı olarak bilindiği Arjantin'in en çok Nazi'nin sığındığı Güney Amerika ülkesi olduğu tahmin ediliyor.