Srebrenitsa Katliamı: 27 yıl önce neler yaşandı, BM Güvenlik Konseyi'nden neden 'soykırım' kararı çıkmadı?

Srebrenitsa

Kaynak, EPA

27 yıl önce, Avrupa'da "İkinci Dünya Savaşı sonrası yaşanan en büyük insanlık trajedisi" olarak nitelendirilen Srebrenitsa Katliamı'nda öldürülen ve kimlik tespiti yapılan 50 kişi için cenaze namazı kılındı.

Bu yıl defnedileceklerin en genci, öldürüldüğünde 16 yaşında olan Salim Mustafic, en yaşlısı ise öldürüldüğünde 59 yaşındaki Hüseyin Krdzic.

Böylece Srebrenitsa'da Potoçari Anıt Mezarlığı'nda toprağa verilenlerin sayısı 6 bin 721'e yükseldi.

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Pazar günü yaptığı açıklamada, Avrupa'nın Srebrenitsa'da sivilleri koruyamadığını ve 1995'te yaşananların kıta için utanç verici olduğunu söyledi.

Borrell, "Soykırımı hatırlamak, Avrupa'nın görevi. Hele bu dönemde her zamankinden çok. Ukrayna'da işlenen savaş suçları Batı Balkanlar'da 1990'lı yıllarda işlenen suçları yeniden akıllara getirdi" dedi.

Kaynak, Getty Images

Srebrenitsa'da neler yaşandı?

Yugoslavya'daki İç Savaş sırasında Bosna Hersek'in Srebrenitsa kasabasında 13-18 Temmuz 1995 tarihleri arasında 8 binden fazla genç ve yetişkin Müslüman erkek, Bosnalı Sırp güçler tarafından öldürüldü.

Kadın ve çocukların Boşnak askerlerin kontrolündeki bölgeye ulaşmasına izin veren Sırplar, erkekleri ise ormanlık alanlar, fabrikalar ve depolarda katletti.

Katledilen Boşnaklar, toplu mezarlara gömüldü.

Kaynak, AFP

Birleşmiş Milletler (BM) 1993 yılında Srebrenitsa'yı Boşnaklar için "güvenli bölge" ilan etmişti.

Bosnalı Sırpların iki yıl süren kuşatması sonrası Temmuz 1995'de Srebrenitsa düştü.

Binlerce Boşnak erkek, kadın ve çocuk, Srebrenitsa'nın hemen dışındaki Potocari'de bulunan Hollandalı askerlerin denetimindeki BM barışgücü karargahına sığındı.

Kaynak, Getty Images

Hollandalı askerler karargaha sığınanlara burada güvende olacaklarını söyledi.

Ancak askerler Bosnalı Sırp güçlerin kampı kuşatması üzerine binlerce Boşnakı Sırplara teslim etti.

Kaynak, Getty Images

Sırp güçler karargaha sığınanlar arasından ayırdıkları 300 erkeği kamyonlarla götürüp öldürdü. Kadın ve çocuklar da Bosna'nın diğer kesimlerine götürüldü.

Kasabada 8 binden fazla Müslüman öldürüldü.

Srebrenitsa'da hayatını kaybedenlerin büyük kısmı halen Bosna Hersek'in doğusundaki toplu mezarlarda yatıyor.

Olaylar öncesinde BM tarafından güvenli bölge ilan edilen kasabada, civardaki çatışmalardan kaçan çok sayıda sivil bulunuyordu.

Video altyazısı,

Srebrenitsa katliamından kurtulan Nedzad Avdic anlatıyor

Kaynak, Getty Images

BM'nin yargı organı Uluslararası Adalet Divanı 2007'de, Srebrenitsa'da yaşananları "soykırım" olarak nitelendirmiş ancak sorumlusunun Sırbistan olmadığına hükmetmişti.

Rusya ise 2015'te BM Güvenlik Konseyi'ne sunulan ve kasabada yaşananları "soykırım" olarak nitelendiren bir karar tasarısını veto etmişti.

Hollanda'nın Lahey kentinde eski Yugoslavya için kurulan Uluslararası Ceza Mahkemesi, katliamdan sorumlu tutulan Bosnalı Sırp General Ratko Mladiç'i soykırımdan, insanlığa karşı suç işlemekten ve Srebrenitsa katliamından suçlu bulmuş; Mladiç müebbet hapis cezasına çarptırılmıştı.