Türkolog Prof. Zürcher, Erdoğan'ın Hollanda'dan yüzde 73 oy alma nedenlerini inceledi

Hollanda'daki Türk seçmenler Telif hakkı Getty Images

Pazar günü gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili erken genel seçimlerinde AKP'nin en fazla oy aldığı Belçika ve Hollanda'da, Türkiye kökenli göçmenlerle ilgili "uyum" tartışması yeniden alevlendi.

Türkiye kökenli seçmenler, Hollanda toplumuna sırt çevirmekle ve "özgür Hollanda'da verdikleri oylarla Türkiye'deki vatandaşları Tiran Erdoğan'ın eline bırakmakla" suçlanıyor.

Yaklaşık 260 bin Türkiye kökenli seçmenin bulunduğu Hollanda'da sandığa gidenlerin oranı yüzde 46,7 oldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan geçerli oyların yüzde 73'ünü aldı. CHP adayı Muharrem İnce'nin oy oranı ise yüzde 18,3 oldu.

Belçika'da da kayıtlı 142 bin 500 seçmenin yaklaşık yarısı oy kullandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, yüzde 75 ile yurtdışında en yüksek oyu Belçika'da aldı. İnce'nin oy oranı yüzde 15'te kaldı.

Pazar gecesi sonuçların açıklanmasının ardından AKP'li seçmenler Hollanda ve Belçika'da sokaklara döküldü. Araç konvoyları oluşturan Türkiye kökenli seçmenler, yasak olmasına rağmen klakson çalarak ve havai fişek atarak kutlama yaptı.

Amsterdam'da trafiği aksatan konvoylar ve gürültü kirliliği tepkiye neden oldu. Demokrasi Forumu Partisi Grup Başkanı Annabel Nanninga, "kornacı Türkler" dediği AKP seçmenlerinin gösterisini "tuhaf" diye değerlendirdi.

Nanninga'ya göre, Hollanda'da doğup büyüyen kişilerin korna çalıp, trafiği tıkayarak yaşadıkları topluma sırt çevirmeleri şok edici bir durum.

Hollanda'daki seçmenlerin, "özgür bir ülkede oy kullanarak Türkiye'deki vatandaşları 'Tiran Erdoğan'ın eline bıraktıklarını" savunan Amsterdamlı politikacı şunları söyledi:

"Umuma açık alanlarda kurallara uymamaları ve açık açık bir despota destek vermeleri kaygı verici. Bizim sokaklarımızın patronunun kim olacağına belediye başkanı, savcı ve polis yerine AKP karar veriyor."

'Hiçbir zaman yaşamadıkları ve yaşamayacakları bir ülke için gurur duyuyorlar'

Yaşlılar Partisi de, Pazar akşamı yaşanan gürültü nedeniyle tepkili. Partinin Amsterdam Belediye Meclisi üyesi Wil van Soest, "Bunlar çoğunlukla genç insanlar. Hiçbir zaman yaşamadıkları ve yaşamayacakları bir ülke için gurur duyuyorlar. Dünya tersine döndü" dedi.

Türkiye kökenli seçmenleri, "enerjilerini Hollanda için harcamaya" çağıran van Soest, aksi takdirde "üzüntü kornaları çalacağını" savundu.

Liberal Sağ Parti (VVD), Amsterdam Belediye Başkanı Jozias van Aartsen'a, gösteriye neden müdahale edilmediğini ve havai fişeklerin neden engellenmediğini sordu.

Ana muhalefetteki aşırı sağcı Özgürlük Partisi (PVV) lideri Geert Wilders ise AKP'li seçmenlere Twitter üzerinden tepki gösterdi.

Wilders, kutlama yapan seçmenlerin fotoğrafını paylaşarak, "Tam bir istila. Erdoğan'ın İslamofaşizmini kutlayan Türkler. Uyum değil kolonizasyon" dedi.

Türkolog Prof. Zürcher: Erdoğan'ın yüksek oyunun iki nedeni var

Gazeteci Wierd Duk, kutlamalar sırasında sık sık Erdoğan'ın, "bütün İslam dünyasının lideri olduğu" vurgusunu yapan AKP taraftarlarıyla ilgili değerlendirmesinde, yaşananların "Hollanda demokrasisi açısından kaygı verici" olduğunu söyledi.

Hollanda'da doğup büyüyen bu kesimin artık Hollanda'ya bağlılık duymaları gerektiğini savunan Duk, Türkiye'den gelen ataları gibi genç kuşağın da Türkiye'ye dönük yaşadığını vurguladı.

Leiden Üniversitesi öğretim üyesi Türkolog Prof. Dr. Erik - Jan Zürcher, Hollanda Televizyonu'na (NOS) yaptığı değerlendirmede, Erdoğan'ın yüksek oy almasını iki ana nedene bağladı.

Hollandalı profesöre göre birinci neden, AKP'nin seçmenin ayağına giderek onları Amsterdam, Lahey ve Deventer'deki sandıklara ücretsiz taşıması. Muhalefet partileri, bu konuda AKP kadar etkin değil.

İkinci neden ise, AKP'li seçmenlerin Türkiye'ye dönük yaşaması. Bu kesim genellikle Türk medyasını izliyor. Medyanın büyük bölümü Erdoğan'a yakın olduğu için, Türkiye ile ilgili konularda ilk onlar ön planda oluyor.

Prof. Dr. Zürcher'e göre, Hollanda'ya daha fazla odaklanan diğer seçmenler nispeten daha az oy kullanıyor. Çünkü Türkiye ile Hollanda kadar ilgili değiller.

Telif hakkı Getty Images
Image caption Hollanda'da geçen yılki referandumdan sonra da AKP destekçileri sokaklarda kutlama yapmıştı

Belçika'da olaylı kutlama

AKP'nin yurtdışında en yüksek oyu aldığı Belçika'da da seçmenler, Pazar gecesi sokağa çıktı. Heusden - Zolder kentinde AKP'lilerin oluşturduğu birkaç yüz araçlık konvoy, otoyolda trafiği aksattı.

Yaşanan trafik kaosu sırasında bir araç, polis otosuna çarptı. Olayda iki kişi yaralandı. Polis, 75 sürücü hakkında rapor tuttu.

Flaman Televizyonu'na göre AKP'liler medya mensuplarına da saldırdı. Radyo 2 muhabiri Dirk Reynders, Türk seçmenlerin kameraları görünce, "kırmızı görmüş boğaya döndüğünü" söyledi. Renders, bazı öfkeli taraftarların, tehdit ve küfürle kendilerine tepki gösterdiğini anlattı.

Belçika'da özellikle sağ partiler, Türkiye kökenli seçmenlerle ilgili gelişmelerin, uyum politikalarına aykırı olduğunu savunuyor.