Reuters: Suudi Kraliyet Ailesi'nde Muhammed bin Selman'ın tahta geçmesini engellemek isteyenler var

Veliaht Prens Muhammed bin Selman (solda) ve Kral Selman Telif hakkı Getty Images
Image caption Veliaht Prens Muhammed bin Selman (solda) ve Kral Selman

Reuters haber ajansı, Suudi Arabistan'da kraliyet ailesinin bazı mensuplarının Cemal Kaşıkçı cinayeti sonrası Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın tahta çıkmasını engellemek istediklerini iddia etti. Haber, adları açıklanmayan kraliyet ailesine yakın 3 kaynağa dayandırıldı.

Reuters'ın özel haberine göre, kraliyet ailesine mensup onlarca prensin taht sırasında değişiklik görmek istiyor. Ancak prensler, 82 yaşındaki Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz ölmeden harekete geçmeyecek.

Haberde, bu prenslerin, Kral'ın en sevdiği oğlu olan 33 yaşındaki Muhammed bin Selman tahta çıkarmaktan geri adım atmayacağının farkında oldukları belirtildi.

Prenslerin, Kral Selman'ın ölümünün ardından erkek kardeşi Prens Ahmed bin Abdülaziz'i tahta çıkarma ihtimalini diğer aile üyeleriyle tartıştıkları öne sürüldü.

'Prens Ahmed, bazı Batılı güçlerin desteğini alır'

Reuters'a konuşan kaynaklardan biri, Kral Selman'ın hayattaki tek kardeşi olan Prens Ahmed'in aile üyelerinin, istihbarat ve güvenlik birimlerinin, bazı Batılı güçlerin desteğini alacağını söyledi.

Suudi kaynaklar, üst düzey Amerikalı yetkililerin Prens Ahmed'in tahta çıkmasını destekleyeceklerini ima etti.

Bu kaynaklara göre, Amerikalı yetkililer Prens Ahmed'in reformlarda geri adım atmayacağı, mevcut askeri anlaşmaları koruyacağı ve aileyi birleştireceği konularında eminler.

Üst düzey bir Amerikalı yetkili, Amerikalı senatörlerin baskısına ve CIA'in Cemal Kaşıkçı cinayetini Muhammed bin Selman ile ilişkilendirmesine rağmen, Beyaz Saray'ın Veliaht Prens ile arasına mesafe koymak için acelesinin olmadığını söyledi.

Aynı yetkili, Kral Selman'ın Pazartesi günü yaptığı konuşmada Veliaht Prens'in yanında yer almasının Beyaz Saray tarafından kayda geçirildiğini de belirtti.

Telif hakkı Getty Images
Image caption Prens Ahmed bin Abdulaziz

'Muhammed Bin Selman'a karşı çıkan 3 kişiden biriydi'

Suudi Arabistan'da 40 yıl boyunca İçişleri Bakan Yardımcılığı yapan Prens Ahmed, bir süredir kendi tercihiyle İngiltere'nin başkenti Londra'da sürgün hayatı yaşıyor. Kaşıkçı cinayetinin ardından Ekim ayında Suudi Arabistan'a döndü.

Reuters'a bilgi veren iki kaynağa göre Prens Ahmed, 2017 yılında Suudi Arabistan'ın veliaht prensini tayin etmekten sorumlu olan ve Suud ailesinin üst düzey isimlerinden oluşan Sadakat Konseyi'nde Muhammed bin Selman'ın varis seçilmesine karşı çıkan üç kişiden biriydi.

Ajans haberle ilgili olarak görüş almak için Riyad yönetimine, Prens Ahmed ya da yardımcılarına ulaşmaya çalıştığını ancak sonuç alamadığını bildirdi.

Suud ailesi yüzlerce prensten oluşuyor. Avrupa'daki krallıkların aksine, taht babadan oğula geçmiyor. Bunun yerine kral ve ailenin ileri gelenleri, yönetime en uygun gördükleri kişiyi tahtın varisi olarak seçiyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Cumartesi günü CIA'in Kaşıkçı'nın öldürülmesi emrini Veliaht Prens Muhammed'in verdiğine dair tahminin henüz kesin olmadığını ama muhtemel olduğunu söylemiş ve bu konuda karar vermek için raporun tamamını beklediğini kaydetmişti.

Suudi kaynaklara göre Amerikalı yetkililerin Veliaht Prens Muhammed bin Selman'dan uzaklaşmasının tek sebebi Cemal Kaşıkçı cinayeti değil. Diğer bir neden de, Veliaht Prens'in yakın zamanda Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı'ndan Rusya'dan alternatif silah arayışına girmelerini istemesi.

Reuters'ın da gördüğü 15 Mayıs 2018 tarihli mektupta, Veliaht Prens bakanlıktan, Rusya'dan S-400 füze savunma sistemi de dahil olmak üzere, alternatif askeri ekipmanları satın almaya ve bu konuda eğitim görmeye odaklanmalarını istedi.

Ajans bu konuda da Rusya Savunma Bakanlığı yetkililerine ve Riyad yönetimine ulaşmaya çalıştığını ancak sonuç alamadığını kaydetti.

Telif hakkı Getty Images

Veliaht Prens'e eleştirileriyle bilinen Cemal Kaşıkçı'nın 2 Ekim'de Suudi Arabistan'ın İstanbul Başkonsolosluğu'nda öldürülmesi, müttefiki ABD dahil dünyada birçok ülkenin tepkisini çekti.

Amerikan medyası, CIA'in gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın öldürülmesi emrini verenin Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman olduğu sonucuna ulaştığını öne sürdü. ABD Dışişleri Bakanlığı bu yöndeki haberleri yalanladı.

Suudi Arabistan Başsavcısı ise Veliaht Prens'in cinayetle ilgili hiçbir şey bilmediğini söyledi.

Telif hakkı AFP
Image caption Cemal Kaşıkçı

Muhammed bin Selman ise Veliaht Prens seçilmesinden beri, kadınların araba kullanmasına yönelik yasağı kaldırmak da dahil olmak üzere övgü toplayan bir dizi sosyal ve ekonomik reforma imza attı.

Ancak Veliaht Prens'in, reformlarının yanı sıra muhaliflerini susturmaya çalıştığı da biliniyor.

Kraliyet Ailesi'nin bazı üyelerini yolsuzluk suçlamasıyla aylarca gözaltında tutuldu, mal varlıklarına el kondu.

Reuters haber ajansına göre Muhammed bin Selman önce eski Veliaht Prens ve İçişleri Bakanı Muhammed bin Nayef'i saf dışı bıraktı, ardından eski kral Abdullah bin Abdülaziz el-Suud'un oğlu Prens Miteb bin Abdullah'ı yolsuzluk operasyonu kapsamında gözaltına aldı.

30'a yakın başka prens de gözaltına alındı, itibarlarını kaybetti ve mal varlıklarından oldu. Bu süreçte ise Veliaht Prens Muhammed saraylar yaptırdı, 500 milyon dolarlık bir yat aldı ve Leonardo da Vinci'ni bir tablosunu satın alarak uluslararası sanat pazarında yeni bir rekora imza attı.

Reuters'a konuşan üst düzey bir Suud kaynağa göre, Veliaht Prens Muhammed'in kontrolündeki istihbarat ve güvenlik kurumları varisin değişmesine herhangi bir direnç görmeyecek çünkü onların bağlılığı daha çok aileye. Bu kaynak, "Güvenlik ve istihbarat birimleri, ailenin aldığı karara uyacaktır" dedi.

Telif hakkı Getty Images

Reuters'a konuşan Suudi kaynaklar ve diplomatlar, Suudi Arabistan'daki gelişmelerde ABD'nin de rolü olacağına inanıyor.

ABD Başkanı Donald Trump ve damadı Jared Kushner, Veliaht Prens Muhammed bin Selman ile derin kişisel bağlar geliştirdi. Bir Suudi kaynak, Veliaht Prens'in bu kişilerin desteğini halen aldığına inandığını söyledi.

Ancak Beyaz Saray yönetimi, Suudi Arabistan'ın cinayet nedeniyle cezalandırılmasını isteyen senatörlerin baskısı altında. ABD yönetimi Kaşıkçı suikastıyla bağlantılı olarak Suudi Arabistan vatandaşı 17 kişiye yaptırım kararı almıştı.

'Veliaht Prens, babası için 2 milyar dolara saray inşa ediyor'

Reuters'a konuşan 3 kaynaktan biri, 82 yaşındaki Kral Selman öldüğünde, Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın başa geçebilmek için 34 kişilik Sadakat Konseyi'nin onayına ihtiyaç duyacağını söyledi.

Suudi kaynaklar, Muhammed bin Selman'ın Suud Hanedanı'nın neredeyse 100 yıllık temel taşlarını - aile, din alimleri, kabileler ve tüccarlar - parçaladığını ve bunun aile içinde istikrarsızlaşma olarak algılandığını belirtti.

Reuters'ın özel haberinde, bazı kaynakların, Veliaht Prens'in, babası Kral Selman'ın emekliliğini geçirebileceği 2 milyar dolarlık yeni bir saray yaptırdığına inandıkları da kaydedildi.

500 milyar dolara inşa edilen "NEOM" teknoloji kentindeki bu saray, en yakın şehirden 100 kilometre uzakta.

Kraliyet ailesine yakın bir kaynak, Kral Selman'ın bu şehre taşındığında devlet meselelerinden uzak kalacağını söyledi.