AB liderleri Brexit anlaşmasını onayladı

Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Junker, AB Konseyi Başkanı Donald Tusk ve AB'nin Brexit Başmüzakerecisi Michel Barnier (soldan sağa) Telif hakkı Getty Images
Image caption Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Junker, AB Konseyi Başkanı Donald Tusk ve AB'nin Brexit Başmüzakerecisi Michel Barnier (soldan sağa)

AB Konseyi Başkanı Donald Tusk, Avrupa Birliği'ne üye 27 ülkenin liderinin, İngiltere ile varılan Brexit mutabakatını onayladığını duyurdu.

Donald Tusk, Twitter üzerinden yaptığı açıklamada, Brexit sonrası İngiltere-AB ilişkilerinin geleceğine yönelik hukuki bağlayıcılığı olmayan siyasi bildiri metninin de onaylandığını duyurdu.

İngiltere ile varılan Brexit mutabakatını ve siyasi bildiri metnini görüşmek için bugün Brüksel'de toplanan Avrupa Birliği'nin 27 üye ülkesinin liderinin görüşmesi bir saatten az sürdü.

AB anlaşmaya destek kararının oybirliğiyle alındığını duyurdu.

Böylece 2016 yılındaki bir referandumla kararı verilen İngiltere'nin AB'den "boşanmasına" 1,5 yıl süren müzakerelerin ardından bir adım daha yaklaşıldı.

Telif hakkı Getty Images

Tusk: Sonsuza kadar dost kalacağız

Anlaşmaya verilen desteğin duyurulmasının ardından, AB Konseyi Başkanı Donald Tusk, Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Junker ve AB'nin Brexit Başmüzakerecisi Michel Barnier ortak bir basın toplantısı düzenledi.

AB Konseyi Başkanı Tusk, "Bütün bunlar nasıl sonuçlanırsa sonuçlansın, kesin olan bir şey var - sonsuza kadar dost kalacağız" dedi.

Junker: Bu mümkün olan tek anlaşma

Avrupa Komisyonu Başkanı Junker ise, "Şampanya kadehlerinin kaldırılacağı bir gün değil. Bugün hüzünlü bir gün" dedi.

Junker, anlaşma hakkında "Bu anlaşma İngiltere ve AB için en iyi anlaşma. Bu anlaşma mümkün olan tek anlaşma" ifadelerini kullandı.

Zirve öncesinde AB Konseyi Başkanı Tusk, Avrupa Birliği'ne üye ülkelere, İngiltere ile varılan Brexit mutabakatını onaylama çağrısı yapmıştı.

Bu çağrı, İspanya'nın son dakika Cebelitarık ile ilgili gerekli garantileri aldığı açıklamasından sonrası yapılmıştı.

Zirve öncesi İspanya, Cebelitarık'ın statüsü nedeniyle anlaşmayı boykot tehdidinde bulunuyordu.

May: AB'den ayrılıyoruz, Avrupa'dan değil

Telif hakkı Getty Images

AB liderlerinin ardından, İngiltere Başbakanı Theresa May de bir basın toplantısı düzenledi.

İngiltere'de anlaşmaya dair "kritik" kamuoyu tartışmasının bugünden itibaren başlayacağını söyleyen Theresa May şöyle konuştu:

"Yeniden bir müzakerenin yürütülmesi söz konusu değil. Üzerinde anlaşmaya varılan mutabakat bu, masadaki tek mutabakat da bu."

May, üzgün olup olmadığı sorusunu, "Hayır, ancak AB'de ve İngiltere'de bazı kişilerin böyle hissetmesini anlayabiliyorum. AB'den ayrılıyoruz, Avrupa'dan değil" şeklinde yanıtladı.

Theresa May, bir soru üzerine ikinci bir referandumdan yana olmadığını da yineledi.

May, Cebelitarık'ın statüsünün ise değişmeyeceğini söyledi.

Bundan sonra ne olacak?

AB anlaşmayı onaylasa bile, anlaşmanın İngiltere Parlamentosu'nda da kabul edilmesi gerekiyor.

İngiltere Parlamentosu'ndaki oylamanın Aralık ayında yapılması bekleniyor.

İngiltere'de şu ana kadar bu konuda görüş bildiren milletvekillerinin çoğu ise anlaşmaya karşı çıkıyor.

İngiltere Parlamentosu'nun yanı sıra anlaşma Avrupa Konseyi'ne de oylamaya gidecek.

Anlaşmanın resmi bir statü kazanabilmesi için 27 AB üyesi ülkeden en az 20 üyenin lehte oy kullanması gerekiyor.

Anlaşmanın, Avrupa Parlamentosu tarafından da tasdik edilmesi gerekiyor. Avrupa Parlamentosu'ndaki oylamanın 2019'un başında yapılması öngörülüyor.

Telif hakkı Getty Images
Image caption AB Konseyi Başkanı Donald Tusk (solda) ve İngiltere Başbakanı Theresa May

Theresa May'den İngiliz halkına mektupla destek çağrısı

İngiltere Başbakanı Theresa May, İngiliz halkına hitaben bir mektup yazarak, Brexit anlaşmasına destek istedi.

AB'den 29 Mart 2019'da ayrılmanın "ulusun ömründe yeni bir sayfa açacağını" belirten May, bu tarihten itibaren halkın farklı görüşleri bir kenara bırakarak, yeniden bir bütün olması gerektiğinin altını çizdi.

May, daha önce anlaşmanın İngiltere Parlamentosu'ndan geçmemesi halinde ülkenin daha fazla kuruplaşacağı uyarısında bulunmuştu.

Pazar günü yayımlanan mektupta "kalbi ve ruhuyla" anlaşmanın parlamentodan geçmesi için çalışacağını kaydeden May, anlaşmanın İngiltere için "daha parlak bir gelecek vaadettiğini" belirtti.

Anlaşma metninde neler var?

  • 29 Mart'tan başlayacak 21 aylık bir geçiş dönemi
  • İngiltere'deki AB vatandaşları ve AB'deki İngiliz vatandaşlarının bulundukları ülkede çalışma veya eğitim hakları sürecek. Aileleri de kendilerine katılabilecek.
  • İngiltere AB'ye, "adil bir finansal anlaşma" diye nitelendirilen 39 milyar sterlinlik "boşanma ücreti" ödeyecek.
  • Parma jambonu, feta peyniri, şampanya ve Galler kuzusu gibi 3 bin coğrafi işaret karşılıklı olarak korunacak.

Anlaşma metninde neler yok?

  • Her şey planlandığı gibi giderse bu süreçte bir ticaret anlaşması imzalanacak.
  • Ancak anlaşma taslakta yer almıyor.
  • 585 sayfalık bir anlaşma taslağında olmayan bir diğer şey de 5 sayfalık siyasi bildiri. İki taraftan yetkililerin hazırladığı bu bildiri Brexit sonrasında İngiltere- AB ilişkilerinin nasıl olacağını anlatan geniş ve bağlayıcı olmayan bir metin.
  • Aralık 2020'den önce yeni bir ticaret anlaşmasının imzalanması umuluyor.

26 sayfalık siyasi bildiri metninde neler var?

Siyasi bildiri metni, Brexit anlaşmasının ardından AB-İngiltere ilişkilerinin geleceğinin nasıl şekilleneceğini tanımlıyor.

Metinde İngiltere ile AB'nin ticaret, güvenlik ve dış politika konularında yakıun işbirliği yapacakları belirtiliyor.

Metinde ayrıca AB'nin insanların, sermayenin, malların ve hizmetlerin serbest dolaşımını içeren dört özgürlüğünün bölünmez bir bütün olduğu vurgulanıyor.

Metinde, tarafların gelecekte eşit şartlarda geniş çaplı bir ekonomik ortaklık kurmalarından söz ediliyor.

Taslak metinde ayrıca şu taahhütler yer alıyor:

  • İngiltere'de serbest dolaşımın sona ereceğine dair belirgin bir atıf
  • Teknolojik imkanların, Kuzey İrlanda'da fiziki sınırın oluşmasını engellemeyi amaçlayan garantilerin devreye sokulmasına ihtiyaç duyulmayacak şekilde kullanılması
  • AB hukukunun yorumu konusunda Avrupa Adalet Divanı'nın rolünün sürmesi