Makedonya anlaşmazlığı: Yunanistan'da koalisyon çöktü, SYRIZA güvenoyu arayacak

Çipras ve Kammenos Telif hakkı Getty Images
Image caption Çipras ve Kammenos

Yunanistan'da 4. yılını tamamlayan radikal sol SYRIZA hükümetinin küçük ortağı Bağımsız Helenler (ANEL) Partisi Genel Başkanı ve Savunma Bakanı Panos Kammenos, hükümetten ayrılma kararı aldı.

Kammenos, Yunanistan'ın Makedonya ile arasındaki isim ihtilafını gideren anlaşmaya karişı çıkmasını gerekçe gösterdi ve Balkan savaşlarına atıfta bulunarak "Bakanlık koltuğumda kalmam uğuruna yüzbinlerce kişinin hayatını feda ettiği Makedonya meselesine ihanet edemem. Bu nedenle ANEL olarak hükümetten ayrılma kararı aldım" dedi.

Kammenos'un istifasını kabul eden Başbakan Aleksis Çipras, Kammenos ile 4 yıllık işbirliğinden duyduğunu memnuniyeti dile getirdi ve Makedonya konusundaki görüş ayrılığını anlayışla karşıladığını söyledi.

Kammenos'un Savunma Bakanlığı'ndan istifasını kabul ettiğini de söyleyen Çipras'ın Savunma Bakanlığı'na Yunanistan Genelkurmay Başkanı Oramiral Evangelos Apostolakis'in getirildiğini açıkladı.

Böylece Ege'nin iki yakasındaki iki savunma bakanı da eski genelkurmay başkanları oldu. Türkiye'de de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 24 Haziran'daki genel seçimin ardından Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar'ı Savunma Bakanlığı'na atamıştı.

Akar ile Apostolakis arasında geçmişe dayalı dostluk ilişkileri olduğu biliniyor.

Apostolakis, geçen Aralık'ta "Ege'de Türklerin çıkacağı olası kayalıkları yerle bir edeceğiz" demişti.

Kammenos, Yunanistan'ın geçtiğimiz Haziran ayında Makedonya Cumhuriyeti ile imzaladığı ve bu ülkenin "Kuzey Makedonya" olarak degiştiren anlaşmaya en başından karşı çıktığını açıklamıştı.

Milliyetçi söylemleriyle tanınan Kammenos "İçinde Makedonya kelimesini taşıyan hiç bir adı tanımayacağını" açıklamıştı.

Kammenos'un bu tutumu, anlaşmayı imzalayan Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Kocyas'ın da istifasına neden olmuştu.

Bu gelişmelerden sonra Çipras Yunan parlamentosunda güven oylamasına gideceğini açıkladı.

Çipras, anayasanın verdiği hak ile hükümetin bu şekilde devam etme yetkisi olduğu halde "Yunan halkı nezdinde dürüst olmak" amacıyla parlamentonun güvenoyunu almak istediğini söyledi. Oylamanın Perşembe yapılması bekleniyor.

2015 seçimlerinde 300 sandaleylik parlamentoda 145 sandalye çıkaran SYRIZA , ANEL'in 7 milletvekiliyle işbirliği yaparak toplam 152 milletvekilinin oyuyla SYRIZA-ANEL hükümeti kurulmuştu.

Güven oylamasında SYRIZA'nın 151 milletvekilinin oyuna ihtiyacı var. ANEL'in 7 milletvekili arasında da bölünmeler bulunuyor. Bazı milletvekilleri SYRIZA'ya güven oyu vereceği ancak bazılarının vermeyeceği belirtiliyor.

Yunanistan'da genel seçimlerin Ekim ayında yapılması gerekiyor. Ancak son gelişmelerden sonra seçim tarihinin daha erken bir tarihe alınma ihtimali de bulunuyor.

Makedonya ile isim sorunu neden kaynaklanıyor?

Yunanistan, Antik Helenlerin atası Makedon Kralı olarak kabul ettiği Büyük İskender'in ana vatanı olan ve Yunanistan'ın kuzey topraklarında bulunan Antik Makedonya'nın adının, Antik Yunan tarihi ve medeniyetinin vazgeçilmez bir parçası olduğu gerekçesiyle "Makedonya adının başka bir ülke tarafından kullanılamayacağı" görüşünü savunuyor ve bu ülkenin adını değiştirmediği sürece AB ve NATO üyelik başvurularını her defasında engellemeye devam edeceğini açıklıyordu.

Başbakan Aleksis Çipras, Makedonya Cumhuriyeti Başbakanı Zoran Zaev ile geçen Haziran'da imzaladığı bir anlaşma ile bu ülkenin adının "Kuzey Makedonya" olarak değiştirilmesinde uzlaşma sağlanmıştı. İki ülke arasında sağlanan bu anlaşma, geçen hafta sonu aşırı milliyetçilerin şiddetli tepkisine rağmen Makedonya parlamentosunda onaylanmıştı. Bu anlaşmanın şimdi Yunan parlamentosunda da onaylanması gerekiyor.

Onaylama işlemlerinin tamamlanmasından sonra yüzde 35'ini Arnavut; yüzde 10'unu da Müslüman Türk kökenlilerin oluşturduğu 3 milyon nüfuslu Makedonya'ya, yeni adıyla "Kuzey Makedonya" olarak AB ve NATO'ya üyelik yolu da açılmış olacak.