İngiltere parlamentosundaki oylamada hiçbir Brexit senaryosu çoğunluğu alamadı

Oylama Telif hakkı Getty Images

İngiltere'de milletvekilleri Avrupa Birliği'nden ayrılmaya dair sekiz farklı seçeneği içeren bir oylamaya katıldı. Milletvekilerinin bir pusulada yer alan seçenekler için 'Evet' ya da 'Hayır' kutularını doldurmasıyla yapılan oylamada Brexit'e dair sekiz farklı senaryonun hiçbiri yeterli çoğunluğu alamadı.

Milletvekillerinin doldurduğu pusulada AB'den anlaşmasız ayrılmak, AB ile gümrük birliğinde kalmak, Brexit'in iptal edilmesi ya da varılacak herhangi bir Brexit anlaşmasının tekrar referanduma götürülmesi gibi seçenekler yer alıyordu.


Milletvekilleri neyi oyladı?

İngiltere'de milletveklerinin doldurduğu pusulada yer alan seçenekler ve bu seçeneklerin milletvekillerinden aldığı destek şu şekilde:

  • AB'den anlaşmasız ayrılmak (Destek verilmedi)

12 Nisan'da AB'den hiçbir anlaşma olmadan ayrılmak

Evet: 160

Hayır: 400

  • Ortak Pazar 2.0 (Destek verilmedi)

İngiltere'nin Avrupa Ekonomik Alanı'na katılması ve alternatif bir anlaşma bulunana kadar geçici bir gümrük birliği müzakeresi yürütülmesi

Evet: 188

Hayır: 283

  • EFTA (Avrupa Serbest Ticaret Birliği) ve EEA (Avrupa Ekonomik Alanı) (Destek verilmedi)

Ortak Pazar 2.0 planına benzer bir alternatif, ancak herhangi bir gümrük birliği anlaşmasını reddediyor

Evet: 65

Hayır: 377

  • Ortak gümrük birliği (Destek verilmedi)

Evet: 264

Hayır: 272

  • İşçi Partisi'nin alternatif planı (Destek verilmedi)

AB ile gümrük birliği içinde yer almak ve ortak pazara yakın duruş sergilemek

Evet: 237

Hayır: 307

  • 50. maddeyi iptal etmek (Destek verilmedi)

AB'den anlaşmasız çıkma ihtimalinin belirmesi takdirinde Brexit sürecini başlatan Lizbon Antlaşması'nın 50. maddesini iptal etmek

Evet: 184

Hayır: 293

  • Teyit amacıyla referandum düzenlenmesi (Destek verilmedi)

AB ile yapılan herhangi bir anlaşmanın referanduma götürülmesi

Evet: 268

Hayır: 295

  • Malthouse Plan B (Destek verilmedi)

İngiltere'nin 2020'nin sonuna kadar AB'ye bütçe açısından destek vermesi ve iki yıl boyunca İngiliz ürünlerinin AB'ye tamamen erişiminin sağlanmasına anlaşılması

Evet: 139

Hayır: 422


Image caption Milletvekilleri, 8 farklı Brexit senaryosunun olduğu bir pusula üzerinden oylamaya katıldı

May: Brexit anlaşması onaylanırsa istifa ederim

Diğer yandan İngiltere Başbakanı Theresa May, lideri olduğu Muhafazakar Parti milletvekillerine Avrupa Birliği ile vardığı Brexit anlaşmasına destek vermeleri takdirinde istifa edeceğini söyledi.

Partisinin milletvekillerinin bundan sonra yürütülecek Brexit müzakerelerinde kendisinin yer almasını istemediğinin farkında olduğunu belirten May, "Ülkem ve partimiz için doğrusunu yapmak adına bu pozisyondan planladığımdan daha erken ayrılmaya hazırım" açıklamasını yaptı.

Telif hakkı EPA

BBC Siyaset Editörü Laura Kuenssberg'e göre İngiltere'nin eski dışişleri bakanı olan ve AB ile bağların sert bir şekilde koparılmasından yana olan Boris Johnson, bu açıklamanın ardından May'in anlaşmasına destek vereceğini söyledi.

Johnson daha önce May'e AB ile vardığı Brexit anlaşmasının yeteri kadar sert olmamasından ötürü eleştiri yöneltiyordu.

Johnson'ın yanı sıra çok sayıda Muhafazakar Parti milletvekili de bu açıklamanın ardından May'in Brexit anlaşmasına onay vereceğini belirtti.

Ancak May'in anlaşmasının parlamentoda onay alması için kritik bir önem taşıyan Kuzey İrlanda partisi Demokratik Birlik Partisi (DUP), May'in Brexit anlaşmasına destek vermeyeceklerini açıkladı.

Partiden May'in istifa duyurusunun ardından yapılan açıklamada, 'backstop' ile ilgili çekincelerinin halen devam ettiği vurgulandı.

Telif hakkı AFP
Image caption Avam Kamarası Başkanı John Bercow

İstifası için bir tarih yok

Diğer yandan Avam Kamarası Başkanı John Bercow, May'in Brexit anlaşmasını hiçbir değişiklik yapmadan üçüncü kez Parlamento'da oylatamayacağını açıklamıştı.

John Bercow, Parlamento'nun iki kez reddettiği bir anlaşmayı yeniden oylamaya sunmanın saygısızlık anlamına geleceğini ve buna izin vermeyeceğini söyledi.

Bercow'un bu duruşu hükümet ile arasında bir gerginliğin ortaya çıkmasına neden oluyor.

Eğer bu anlaşma parlamentoda onaylanmazsa May'in istifasında ısrarcı olup olmayacağı bilinmiyor.

Brexit tarihinin ertelenmesi onaylandı

Diğer yandan milletvekilleri yapılan bir başka oylamada Brexit sürecinin 22 Mayıs ya da 12 Nisan tarihlerine ertelenmesine onay verdi.

Bu hafta Cuma gününe denk gelen 29 Mart, kanunen AB'den ayrılış tarihi olarak öngörülüyordu.

Bugün yapılan oylamada ise milletvekilleri bu hafta bir Brexit anlaşmasına karar verilmesi takdirinde bu tarihin 22 Mayıs'a, böyle bir anlaşmanın geçmemesi takdirinde ise 12 Nisan'a ertelenmesine onay verdi.

AB geçen hafta İngiltere'nin Brexit'in 29 Mart'tan daha ileri bir tarihe ertelenmesi talebine şartlı onay vermişti.

Mevcut koşullarda İngiltere AB'den, Brexit anlaşmasının bu hafta İngiltere Parlamentosu'ndan geçmesi halinde 22 Mayıs'ta ayrılacak.

Anlaşmanın İngiltere Parlamentosu'ndan geçmemesi halinde ise yine mevcut koşullarda İngiltere'nin Brexit konusunda son karar tarihi 12 Nisan olacak.

İngiltere'nin AB'den daha uzun bir erteleme talep etmesi halinde ise birlik üyesi 27 ülkenin de buna onay vermesi ve İngiltere'nin Mayıs ayında yapılacak Avrupa Parlamentosu seçimlerine katılması gerekiyor.

Telif hakkı Getty Images
Image caption İrlanda Cumhuriyeti-Kuzey İrlanda sınırı

'Backstop': En önemli anlaşmazlık noktası

May'in Brexit anlaşmasının İngiltere Parlamentosu'ndan geçmemesinin en önemli nedeni, May'in azınlık hükümetine dışarıdan destek veren Kuzey İrlanda'nın Demokratik Birlik Partisi'nin (DUP) "backstop" olarak tarif edilen düzenlemeye karşı çıkmalası.

"Backstop" bir acil durum mekanizması. Brexit sonrası AB ile İngiltere arasındaki serbest ticaret anlaşması müzakereleri nasıl sonuçlanırsa sonuçlansın, Birleşik Krallık'ın parçası Kuzey İrlanda ile AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti arasında fiziki sınır olmamasının garanti altına alınmasını amaçlıyor.

İngiltere ile AB arasında varılan anlaşma, taraflardan herhangi birinin bu sürece tek taraflı olarak son verememesini öngörüyor. İngiltere'de anlaşmaya karşı çıkanlar da bunun, Birleşik Krallık'ın tamamında gümrüklerin kontrol edilememesi anlamına geleceğini vurguluyor.