Trump'ın İlhan Omar'lı 11 Eylül videosu, ABD'de tartışmalara yol açtı

İlhan Omar Telif hakkı Getty Images
Image caption İlhan Omar, ABD Kongresi'ne giren ilk iki Müslüman kadından biri.

ABD'li demokrat Kongre üyesi İlhan Omar, 11 Eylül saldırılarıyla ilgili yaptığı açıklamanın ardından, Trump da dahil olmak üzere birçok ABD'li siyasetçiden gelen sert açıklamaların kendisini susturmayacağını söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump, ABD Kongresi'ndeki ilk başörtülü üye olan İlhan Omar'ın açıklamalarıyla birlikte 11 Eylül 2001 saldırılarının videosunu paylaştığı tweet'inde "ASLA UNUTMAYACAĞIZ" yazmıştı.

Videoda Temsilciler Meclisi üyesi Omar, "Bazı insanlar bazı şeyler yaptı" derken görülüyor. Omar'ın sözlerinin sonrasında ise, 11 Eylül 2001'de New York'taki İkiz Kuleler'e yapılan saldırının görüntüleri, uçakların binalara çarptığı an ve kaçan insanlar görülüyor.

Cumhuriyetçiler, açıklamalarının ardından İlhan Omar'ı saldırıları küçümsemekle suçlasa da demokratlar, Müslüman kongre üyesinin sözlerinin bağlamından saptırıldığını savunuyor.

Ancak bazı Demokrat Partililerin de katıldığı asıl suçlama, Trump'ın hem Omar hem de diğer Müslümanlara yönelik şiddeti teşvik ettiği yönünde.

İlhan Omar ne demişti?

İlhan Omar'ın "bazı insanlar bazı şeyler yaptı" sözleri, Amerika-İslam İlişkileri Konsey (CAIR)i isimli bir insan hakları grubuna 23 Mart'ta yaptığı bir konuşmadan alıntı.

20 dakikalık bu konuşmada Yeni Zelanda'daki cami saldırılarına değinen Omar, İslamofobinin toplumları nasıl etkilediğini anlatıyordu.

Ardından, El Kaide'nin düzenlediği 11 Eylül saldırılarının ardından ABD'li Müslümanlara yönelik davranışlarla ilgili konuştu:

"Gerçek şu ki; çok uzun zamandır ikinci sınıf vatandaş olmanın rahatsızlığıyla yaşıyoruz ve dürüst olmak gerekirse ben bundan yoruldum. Bu ülkedeki her bir Müslüman da bundan yorulmuş olmalı. CAIR, 11 Eylül'den sonra kuruldu çünkü bazı insanların bazı şeyler yaptığını fark ettiler ve hepimiz sivil özgürlüklerimize erişimimizi kaybetmeye başladık."

Bu konuşmanın ardından Amerikan Washington Post gazetesi, CAIR'in aslında 1994'te kurulduğunu yazdı. Omar'ın sözcüsü, gazeteye, Omar'ın yanlışlıkla bu ifadeyi kullandığını, aslında "saldırılardan sonra kurumun büyüklüğünün iki katına çıktığını söylemek istediğini" açıkladı.

Teksaslı Cumhuriyetçi Kongre üyesi Dan Crenshaw, 9 Nisan günü bir video yayımlayarak Omar'ın sözleri için "inanılmaz" ifadesini kullandı.

Bu paylaşımdan sonra olay, özellikle Cumhuriyetçilere yakınlığıyla bilinen Fox Haber gibi medya kuruluşlarında tartışılmaya ve gündeme getirilmeye başladı.

Cumhuriyetçi Ulusal Komite lideri Ronna McDaniel, Müslüman kongre üyesi Omar'ı "Amerikan karşıtı" olmakla eleştirdi.

Omar, bu eleştiriyi "Karşı karşıya olduğum ölüm tehditlerini de düşünürsek, bu tehlikeli bir tahrik" diyerek karşıladı. Daha önce eski başkan George Bush'un da benzer açıklamalarla Amerikalıları Müslümanlara karşı tahrik ettiğini savundu.

Ardından tartışmalara diğer yayın kuruluşları da katıldı. New York Post, Perşembe günü ana sayfasında 11 Eylül saldırılarının fotoğrafıyla çıktı. Fotoğrafın yanında, mar'ın sözlerine bir gönderme yapılıyor, "İşte senin 'bazı şeyler'in" yazıyordu.

Telif hakkı Twitter

Bu kapak ülke genelinde tartışmayı büyüttü. Bazı sosyal medya kullanıcıları 11 Eylül saldırılarının fotoğraflarının kullanılmasını sert şekilde eleştirirken, bazıları gazeteyi haklı buldu.

Nihayetinde Cuma günü, tartışmalara Başkan Donald Trump da katıldı ve on binlerce kez paylaşılan videoyu Twitter hesabında 1. sıraya sabitledi.

Twitter'da en çok tartışılan konu oldu

Trump'ın paylaştığı videonun ardından Twitter'da "İlhan'ın yanındayım" (IStandWithIlhan) etiketiyle bir kampanya başlatıldı ve Cuma günü dünya genelinde en çok paylaşılan etiket oldu.

CNN, Trump'ın videosunu ekranda paylaştı, ardından sunucu Chris Cuomo, bu yayın için özür diledi. MSNBC sunucusu Joy Reid de videoyu haber bülteninde yayımlamayı reddetti.

Aralarında 2020'deki başkanlık seçiminde yarışmayı hedefleyen isimlerin de olduu birçok üst düzey Demokrat partililer de, Trump'ı eleştirerek Omar'ı savundu.

Demokrat Partili senator Kirsten Gillibrand gibi bazı isimler ise Omar'ın ifadelerini savunmadan, Trump'ın videosunu "iğrenç" diyerek eleştirdi.

Temsilciler Meclisi lideri Nancy Pelosi de bunlardan biri. Pelosi, Trump'ın bu görüntüleri kullanmasının yanlış olduğunu söylerken bir yandan da Omar'ı, saldırılarla ilgili "saygısızca konuşmakla" eleştirdi.

Kongre'ye kasım ayında Omar'la birlikte giren diğer Müslüman demokrat Rashida Tlaib, partisinin Omar'ı savunmak için daha fazla adım atma ve New York Post gazetesini boykot etme çağrısı yaptı.

İlhan Omar, Twitter'dakı tartışmalara Cumartesi günü destek için teşekkür ederek ve "Kongre'ye sessiz kalmak için aday olmadım" diyerek yanıt verdi.

İlhan Omar kimdir?

İlhan Omar, kasım ayında Minnesota eyaletinden seçilerek Temsilciler Meclisi'ne girdi. Böylece ABD Kongresi'ne giren ilk iki Müslümandan biri oldu.

Başörtülü siyasetçi Ilhan Omar, ailesiyle birlikte Somali'den kaçmalarının ardından Kenya'daki bir mülteci kampında yaşadı.

Aile daha sonra Lüteriyen Kilisesi'nin desteğiyle Minneapolis'e yerleşti.

36 yaşındaki Omar, 2016'da Minnesota'daki ilk Somali kökenli Amerikalı eyalet meclisi üyesi oldu.

Omar, ABD'nin başörtülü ilk Kongre üyesi.

Daha önce de İsrail yanlısı lobiciler ve İsrail'le ilgili sert açıklamaları sebebiyle anti Semitizm'le suçlanan Omar, sonrasında özür dilemiş ve "dinliyorum ve öğreniyorum" demişti.

Kendisi üzerinden oluşan Müslüman karşıtı söylemlere de dikkat çekmeye çalışan Omar, bunun için Cumhuriyetçilerin İkiz Kuleler'in yanında kendisini resmettiği posterleri göstermişti.

Geçen hafta Kongre üyesinin ofisini arayıp kendisine "terörist" dediği ve öldürmekle tehdit ettiği söylenen 55 yaşındaki bir adam da, Omar'ın suç duyurusu sonrasında tutuklandı.