ABD, 2 Mayıs'tan itibaren Türkiye dahil 8 ülkenin İran yaptırımları muafiyetini kaldıracak

İran Telif hakkı Reuters

ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye dahil 8 ülkenin İran'a uygulanan yaptırımlardan muaf tutulması uygulamasına son verileceğini duyurdu.

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, İran'ın uluslararası enerji piyasalarından dışlanmasıyla oluşacak petrol arzı açığının, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin üretim artırarak kapatacağı belirtildi.

Yapılan açıklamada, "Bu adım İran'ın petrol ihracatını sıfıra indirmeyi hedefliyor, böylece rejimin temel gelir kaynağı elinden alınabilecek" ifadesi kullanıldı.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo da Pazartesi günü yaptığı açıklamada, bu ülkelerin İran'a yönelik yaptırımlardan etkilenmemesi için petrol arzı konusunda destek olmaya çalışacaklarını belirtti.

Pompeo, Mayıs ayı itibarıyla bu konuda hiçbir ayrıcalık tanınmayacağını da vurguladı.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise Twitter'dan, "ABD'nin İran'dan petrol ithali yasağına getirilen muafiyetlere son vermesi bölgesel barış ve istikrara hizmet etmeyecek ve İran halkına zarar verecek. Tek taraflı yaptırımları ve komşularımızla nasıl ilişki kuracağımız konusundaki dayatmaları kabul etmiyoruz." dedi.

İran ise konuyla ilgili yaptığı açıklamada ABD'nin bu adımının 'hiçbir anlamı' olmadığını söyledi.

İran haber ajanslarının İran Dışişleri Bakanlığı'na atıfla yaptıkları haberlerde, İran'ın Avrupalı ortakları ve komşularıyla iletişim halinde olduğu ve atılan bu adıma göre hareket etmeyecekleri belirtildi.

Beyaz Saray'dan bu yönde bir adım geleceğini ilk açıklayan Amerikan Washington Post gazetesinin köşe yazarlarından Josh Rogin olmuştu.

Rogin'in makalesinde, 2 Mayıs'tan itibaren 8 ülkenin (Çin, Hindistan, Japonya, Güney Kore, Tayvan, Türkiye, İtalya ve Yunanistan) İran'a yönelik yaptırımlardan muaf tutulmasına son verileceği belirtilmişti.

Bu makalenin ardından ham petrolün varil fiyatı yüzde 3,3 yükselerek 74 dolar olmuştu. Böylece petrol fiyatları Kasım 2018'den beri en yüksek seviyesine çıktı.

İran'ın bölgedeki gücünü zayıflatmak

ABD'nin İran'a yeniden yaptırım uygulamasında, bölgedeki rolünü zayıflatmak için ekonomik bir baskı uygulama amacı var.

En son olarak ABD, İran Devrim Muhafızları'nı terör örgütü olarak açıklamıştı.

Washington böylece ilk kez bir başka ülkenin ordusunu "terör örgütü" ilan etmiş oldu.

İran da bunun üzerine ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nı (CENTCOM) "terör örgütü" ilan etti.

Ekim 2018'de ABD'nin İran'a yönelik olarak devreye koyduğu ikinci yaptırım paketinden sekiz ülkenin muaf tutulduğu açıklanmıştı.

Bu 8 ülkeye İran'dan gerçekleştirdikleri petrol alımında geçici olarak muafiyet verilmişti.

ABD'nin, İran'ın P5+1 ülkeleri olarak bilinen Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri ABD, Rusya, Çin, Fransa ve İngiltere'ye ek olarak Almanya ile imzaladığı nükleer anlaşmadan çekilmesi, anlaşmanın geleceğini belirsizliğe atmıştı.

Telif hakkı Getty Images

OPEC ne karar verir?

ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları yeniden devreye sokması, İran'dan petrol alan ülkelerin akıbetinin ne olacağına yönelik de şüphe uyandırıyor.

Halihazırda Venezuela, Libya ve Nijerya'nın petrol arzında sıkıntıların yaşanması, İran'ın petrolünü satamamasıyla küresel arzda daha büyük çapta kesintilerin yaşanmasına neden olabilir.

Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin petrol üretimini artıracağının açıklanması ise Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) tarafında nasıl bir etki yaratacağı bilinmiyor.

En son olarak son olarak OPEC petrol arzında kesintiye gitme kararı almıştı.