Mısır'ın 'muhalefeti yıldırmayı amaçlayan' şartlı salıverme yasası

Egyptian activist and blogger Alaa Abdel Fattah inside defendant's cage during his trial in Cairo on 23 May 2015 Telif hakkı AFP
Image caption Alaa Abdel Fattah siyasi mahkumlardan biri...

Sami Mustafa her gün ailesi ile yaşadığı Kahire ile güneydeki Bani Sweif kenti arasında, git-gel 200 kilometre yol yapıyor.

Bu yolculuklardan birinde, ciddi şekilde yaralandığı bir araba kazası yaptı. Hastaneye kaldırıldığı kaza sonrası ise şartlı salıverme kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle 1 ay hapisle daha cezalandırıldı.

Sami Mustafa, beş yıllık hapis cezasını geçen sene tamamlayarak şartlı salıverilmişti.

Sami'nin, en az beş sene daha, Mısır'da 'tamamlayıcı' ceza olarak bilinen bir uygulama ile günün 12 saatini karakolda geçirmesi gerekiyor.

32 yaşındaki gazeteci, 2013 yılındaki protestolarda, bugün yasaklı olan Müslüman Kardeşler örgütüne, sahte haber yayarak yardım etmekten hüküm giydi.

Sami Mustafa bu suçlamayı reddetmiş ve gazetecilik yaptığını savunmuştu.

O, bu çileyi yaşayan tek kişi değil. Mısır'da yüzlerce hak savunucusu ve gazeteci, insan hakları örgütlerinin "aşırı" olarak değerlendirdiği benzer şartlı tahliye uygulamalarıyla karşlı karşıya bırakıldı.

Güneşin batışından doğuşuna kadar

Kahire'deki polis karakolunu sabahın ilk ışıklarıyla terk eden 'Rami' de yıpranmış bir izlenim veriyor.

Gerçek ismini vermek istemeyen ve Rami olarak anılmak istediğini söyleyen genç adam, "Çalışamıyorum, aile hayatım kalmadı ve iflas etmiş durumdayım." diyor.

20 yaşlarının ortasındaki Rami, 2014 yılında izinsiz bir gösteriye katıldığı gerekçesiyle 3 yıl hapis yattı.

Ve önündeki üç yıl boyunca da akşam 6 ile sabah 6 arasını karakolda geçirecek. Bu durumu, "Hayatım mahvoldu" cümlesiyle değerlendiriyor.

Açık havada yatmak zorunda bırakılanlar da var

Karakol gözaltısının şartları merkezden merkeze değişiyor.

Rami, kendisine bir hücre verilmediğini, bunun yerine, 12 saati karakola bağlı bir açık alanda geçirmek zorunda bırakıldığı anlatıyor.

Her gün yanında yemek getirmesi gerekiyor ve kitabın dışında, örneğin telefon gibi elektronik aletlere erişimine, bu süre içinde izin verilmiyor.

BBC'nin konuştuğu bu durumdaki bazı kişilerin, geceyi hücrede ve yanlarında getirdikleri battaniyelerle geçirmesine izin veriliyor. Ancak Rami gibi açık havada yatmak zorunda bırakılanlar da bulunuyor.

Telif hakkı Reuters
Image caption Fotomuhabiri olan Shawkan da aynı durumdaki kişilerden biri.

İnsan hakları örgütlerine göre, bu uygulamalar, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi'ye olan muhalefeti yıldırma amacı taşıyor.

Ülkede, 2011 yılı sonrası Mussokakta protesto yapma, yasalarla neredeyse imkansız hale getirilmiş durumda.

Mısır'da iktidarı eleştirmenin tek yolu, Facebook ve Twitter paylaşımlardan geçiyor.

215 kişi benzer durumda

Geçen yıl Eylül ayında, aralarında Shawkan ismiyle tanan bir fotomuhabirinin de olduğu 215 sanık, 5 yıl hapis ve sonrasında beş yıl gözaltı cezasına çarptırıldı.

Shawkan da tıpkı Rami ve Sami gibi cezaevinden salıverildi ancak her akşamı karakolda geçirmesi gerekiyor.

Savcıların, şartlı salıvermeyi sonlandırma yetkisi bulunuyor. Yasada da sonlandırmaya gerekçe olacak nedenler açıklıkla belirtilmiyor.

Uluslararası Af Örgütü'nden Mısırlı Hüseyin Baioumi, "Karakol gözaltıları, muhalefeti susturmak için kullanılıyor" diyor.

Örgüt, Mısır'ı 30 yıl yöneten ve 2011'deki protestolar sonucu devrilen eski Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek'in döneminde bile muhaliflerin bu kadar baskı altına alınmadığını kaydediyor.

BBC, Mısır İçişleri Bakanlığı ile bir değerlendirme için temasa geçti ancak yanıt alınamadı.