ABD Dışişleri Bakanı Pompeo: S-400'ün operasyonel olmamasını istiyoruz

ABD Dışişleri Bakanı Pompeo Telif hakkı Getty Images
Image caption ABD Dışişleri Bakanı Pompeo

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Bloomberg televizyonuna yaptığı açıklamada Türkiye'nin S-400'ü operasyonel kılmaması için çağrıda bulundu.

Pompeo, Bloomberg'den Kevin Cirilli'ye verdiği röportajında şu sözleri kullandı:

"Türklere S-400'ün aktive edilmesinin kabul edilemez olduğunu açıkça belirttik. F-35 programını engelleyerek zaten bir adım attık. Daha fazla yaptırımlar da olabilir ancak asıl istediğimiz S-400'lerin operasyonel olmaması. Bizim amacımız bu; Türklere aylardır bunun F-35 ile uyumlu olmadığını söylüyoruz. Bazı parçaları alıyorlar ancak bu kararı gözden geçirmelerini istiyoruz."

Pompeo'nun bu sözleri, Amerikan savunma sektörüyle ilgili bir haber sitesi olan Defense One'ın haberinin ardından geldi.

Defense One, ABD Başkanı Donald Trump'ın talebi üzerine Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham'ın Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'nu aradığını, S-400 hava savunma sisteminin operasyonel kılınmaması takdirinde yaptırımların uygulanmayacağını söylediğini belirtti.

Defense One'ın kıdemli ulusal güvenlik muhabiri Katie Bo Williams'e konuşan Lindsey Graham şunları söyledi:

"Eğer S-400'ü aktive etmezlerse yaptırımların uygulanması için bir sebep yok. Benim umudum Türkiye'yi sistemi aktive etmemeye ikta etmek; çünkü bu ilişkiler için çok zarar verici bir gelişme. Türkiye'ye S-400'ü bir kenara bırakalım ve serbest ticaret anlaşması müzakerelerine başlayalım teklifinde bulundum."

Bloomberg'den Kevin Cirilli, röportajı sırasında ABD Dışişleri Bakanı Pompeo'ya Defense One'ın haberini sordu; ancak Pompeo yönetim içinde sürdürülen görüşmelerle ilgili bir yorumda bulunmayacağını ancak herkesin bu konu için çaba sarf ettiğini söyledi.

Telif hakkı Getty Images
Image caption Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham

Reuters: Senatörler sonraki adım konusunda emin değil

Diğer yandan Reuters haber ajansı da senatörlerin Türkiye'nin S-400 hava savunma sistemini almasından rahatsız olduğunu, ancak sonraki adımların ne olması gerektiğinden emin olmadıklarını haberleştirdi.

Senatörler, Türkiye'ye karşı tatilden döndükleri tarih olan 9 Eylül'den önce herhangi bir adımın atılmasının beklenmediğini dile getirdi.

Trump, Salı günü yaklaşık 40 Cumhuriyetçi senatörü Beyaz Saray'a davet ederek bundan sonraki adımın ne olması gerektiğini konuşmuştu.

Senato Dış İlişkiler Komitesi Başkanı James Risch, basına yaptığı açıklamada hararetli tartışmaların yaşandığını ancak bir sonuca ulaşılamadığını söyledi.

Bazı senatörler ise 'Suriye ve Irak ile ilişkiler açısından iyi bir müttefik olan' Türkiye ile ilişkilerin bozulmamasından yana.

Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi'nden Cumhuriyetçi Mac Thornberry, Türkiye'nin önemli bir müttefik olduğunu, bir mesaj verirken Türkiye'nin yabancılaştırılmaması gerektiğini dile getirdi.

Demokrat Parti'den senatörler Bob Menendez ve Jeanne Shaheen ise 'ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası'nın (CAATSA) açık olduğunu ve bunun uygulanması gerektiğini düşünüyor.

Shaheen, diğer ülkeler için de CAATSA'nın 'dişini göstermesinin' ve Amerikan yönetiminin Türkiye'ye karşı gücünü ortaya koymasının gerektiği görüşünde.

Türkiye'ye olası yaptırımların 2017'de yürürlüğe sokulan 'ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası' (CAATSA) kapsamında gündeme gelmesi bekleniyor.

Telif hakkı Reuters
Image caption S-400 parçalarının 12 Temmuz'da Türkiye'ye teslimatı başladı

İlk bölüm teslimat tamamlandı

Rusya'dan alınan S-400 hava savunma sistemine dair ilk bölüm teslimat bu hafta içinde tamamlandı. 30 Rus uçağı ile gerçekleştirilen ilk teslimatın ardından ikinci grup malzemenin de Ankara'ya getirilmesi bekleniyor.

ABD Savunma Bakanlığı Pentagon, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 savunma sistemini satın almasından dolayı ortak F-35 savaş jeti programına katılımını askıya aldığını açıklamıştı.

Eğer senatörlerin baskısı sonuç verir ve Trump CAATSA yaptırımlarının uygulanmasına karar verirse, ilk kez bir NATO üyesi ülke, ABD tarafından yaptırımlara maruz kalmış olacak.

2017'de yürürlüğe giren CAATSA, Rusya'nın savunma sanayi firmalarıyla iş yapan şirket veya ülkelere yaptırım uygulanmasını zorunlu kılıyor, ABD Başkanı'nın bundan kaçınmaması için de Senato onayı olmadan bu konuda karar almasını engelliyor.