Polonya'da 'tema parkı' tartışması: Hitler sığınağı turizm için yenilenmeli mi?

Wolf's Lair, with tourists, 2 Sep 17 Telif hakkı Getty Images
Image caption Sığınağın dış cephe duvarları 8 metre kalınlığa ulaşıyor

Adolf Hitler'in, Yahudi Soykırımı da dahil birçok tarihi konuda kararlar verdiği, Polonya'daki sığınağın turizme açılmak üzere yenileceği duyuruldu.

Nazi diktatörü, 1941-1944 yılları arasında bu gizli sığınakta toplam 850 gün geçirdi.

Sık bir ormanlık alana gizlenmiş olan ve bataklıklar ve göller ile çevrili olan, Kurt İni isimli sığınak Srokowo Ormanlar Bölgesi'nde yer alıyor.

BBC'ye konuşan bölge yetkilisi Sebastian Trapik, "tarihi gerçekliklere saygı adına", bölgenin korunması için bugüne kadar "azami çabanın gösterildiğini" söyledi.

Ancak bu yenileme planına karşı çıkanlar, amatörce bir canlandırma faaliyeti ile alanın "Disneyland"a dönebileceği endişesini dile getiriyor.

Filme konu olan suikast girişimi burada gerçekleşti

Çevresinde oluşturulan insani ve yapısal kalkana karşın 20 Temmuz 1944 günü Hitler burada ölümle burun buruna geldi.

Telif hakkı Getty Images
Image caption Mussolini ve Hitler, suikast girişimi sonrası konferans salonunu inceliyor

İsyan bayrağı açan subayların bombalı suikast planından, meşe ağacından yapılan dev konferans masası sayesinde kurtuldu.

Albay Claus Schenk Graf von Stauffenberg'in önderliğindeki suikast komplosu, Hitler'in de bulunduğu toplantıya bombalı çantayı sokmayı başardı.

Sinema filmine de konu olan o patlamada üçü subay dört kişi hayatını kaybetti. Ancak o patlamadan Adolf Hitler sağ kurtuldu. Stauffenberg ve diğer komplocu subaylar yargılandı ve idam edildi.

Sebastian Trapik, bu suikast girişimi ile ilgili gerçek boyutlarda bir canlandırmanın da alanda olacağını belirtiyor.

Uçak pitleri ve tren istasyonu yer alıyordu

Hitler, Sovyet Rusya'nın 3 milyon Alman askerinin katıldığı Barbarossa Harekatı ile işgali de dahil birçok askeri operasyonu buradan yönetti.

Kasım 1944'e kadar burada kaldıktan sonra Berlin'de hayatına son verdiği sığınağa çekildi.

Telif hakkı Getty Images
Image caption Sığınak Hitler bölgeyi terk ettikten sonra keşfedilebildi

Sığınak bölgesine, aralarında iki uçak pisti ve tren istasyonunun da olduğu 200'e yakın yapı inşa edildi.

Hitler, müttefiki İtalya'nın faşist lideri Benito Mussolini de 8 metre kalınlığındaki duvarların arkasında biraraya geldi.

Duvarlar öylesine kalındı ki, Rusların Almanya yönünde ilerleyişi üzerine sığınağı yıkmak isteyen SS subayları, tonlarca dinamite karşın yapıyı yerle bir edemedi.

Alana neler yapılması planlanıyor?

Hitler turizmi için bölgeye bir otel ve restorantın yanında araç parkı da yapılacak.

Hali hazırda, çoğu Alman ve Polonyalı olan 300 bin turist, 4 dolar karşılığında burayı ziyaret ediyor.

Ancak yenileme planlarına dahil olan "canlandırma figürleri" gibi ayrıntılar tartışma yaratıyor.

Polonyalı bir tarihçi olan Profesör Pawel Machcewicz, Nazi üniformalı aktörlerin alanda bulunması düşüncesi için "delilik" tabirini kullanıyor.

BBC'ye konuşan Machcewicz, "Savaşın yaraları bir uyarı, bir ders olarak korunmalı" diyor.