Cammu Keşmir krizi - Pakistan, Hint filmlerini yasakladı

Bollywood filmi Telif hakkı AFP/getty
Image caption Bollywood 2016'daki bir gerginlik yüzünden Pakistanlı oyunculara kapılarını kapatmıştı

Pakistan, Cammu Keşmir bölgesinin özel statüsünü kaldıran Hindistan'a tren seferlerini durdurduğunu ve Hint filmlerini yasakladığını açıkladı.

İki ülke arasında 70 yıldır anlaşmazlık konusu olan Keşmir bölgesinin Hindistan yönetimi altındaki kısmında uygulanan kuşatma ve iletişim karartması sürerken Pakistan askeri bir çatışma ihtimalini dışladı ama politik, diplomatik ve hukuki seçenekleri kullanacağını bildirdi.

"Hindistan'a Hayır" sloganıyla bir kampanya başlatan Pakistan Enformasyon Bakanlığı iki ülke arasındaki bütün kültürel alışverişin durdurulduğunu, ortak projelerin askıya alındığını bildirdi.

Hindistan ve Pakistan daha önce de birbirlerinin kültür ve sanat içerikleri ve sanatçılarına kapılarını kapatmıştı.

Hindistan'ın ünlü Bollywood sinema sektörü, ayrılıkçı militanların Keşmir'de bir kışlayı basıp çok sayıda askeri öldürdüğü 2016 yılından bu yana Pakistanlı sanatçıları boykot ediyor. Pakistan bu saldırıyla hiç bir ilgisi olmadığını açıklamıştı.

Keşmir karartmasında 5. gün

Hindistan'ın Narendra Modi liderliğindeki hükümeti bu hafta nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan Cammu Keşmir eyaletine özerk statü veren yasayı iptal ettiğini ve eyalet dışından kişilerin bu bölgede mülk almasını serbest bıraktığını bildirmişti.

Telif hakkı AFP
Image caption Srinagar sokakları barikatlarla dolu

Öfkeyle karşılanan adımlardan biri de Hindistan hükümetinin bölgeyi daha iyi denetleyebilmek için iki ayrı idari birime ayırması oldu.

Keşmir'e Hindistan tarafından uygulanan kuşatma ve iletişim karartması ise beşinci gününde devam ediyor.

Bölgede protesto gösterilerini engellemek amacıyla cep telefonu şebekeleri ve internet bağlantıları kapatıldı ve farklı kaynaklardan alınan haberlerde en az 300 politikacının gözaltında tutulduğu anlaşılıyor.

Karartmayı aşarak gelen haberlerde dün Keşmir'in en büyük kenti Srinagar'da okulların ve camilerin halen kapalı olduğu, mahallelerin birbirinden dikenli teller ve bir kaç metrede bir dikilen barikatlarla ayrıldığı bildiliyor. Bugün Cuma namazı için olağanüstü önlemler alındığı da gelen haberler arasında.

Bölgeden isimlerinin anılmaması kaydıyla Reuters ajansına bilgi veren iki polis Salı gecesi yapılan bazı gösterilerde en az 13 kişinin yaralandığını söylediler.

Telif hakkı Reuters
Image caption Kuşatma yüzünden Srinagar otogarında mahsur kalan yolcular

İki taraftan da ölçülü açıklamalar

Bugün İslamabad'da bir basın toplantısı düzenleyen Pakistan Dışişleri Bakanı Şah Mahmud Kureyşi "politik, diplomatik ve hukuki seçenekleri" değerlendirdiklerini söyledi ama "askeri seçenekleri düşünmüyoruz" diyerek bir çatışma ihtimalini reddetti.

Keşmir üzerindeki kuşatmayı sürdüren Hindistan yönetimi de Pakistan'a yönelik açıklamalarda uzlaşmacı bir ton benimsedi ve ilk aşamada aldığı diplomatik bağların seviyesini düşürme kararını gözden geçirmesini istedi.

Pakistan önceki gün Hindistan büyükelçisini geri göndereceğini ve yeni Pakistan büyükelçisinin Delhi'ye gönderilmeyeceğini bildirmişti.

Her ikisi de nükleer silah sahibi olan Pakistan ve Hindistan Cammu Keşmir yüzünden daha önce iki kez savaşa girmişler daha geçen Şubat ayında iki ülkenin hava kuvvetlerine mensup uçaklar arasında çatışma çıkmıştı.

Telif hakkı EPA
Image caption Hindistan Başbakanı Narendra Modi Cammu Keşmir bölgesinin özerkliğini kaldıran karar sonrası ulusa hitaben bir konuşma yaptı

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres iki ülkeye itidal çağrısı yaparak tartışmalı Cammu Keşmir eyaletinin özerk statüsünü etkileyecek adımlardan kaçınmalarını istedi.

Guterres ayrıca Hindistan yönetimi altındaki Keşmir'de uygulanan kuşatma ve karartmadan, insan hakları ihlalleri bakımından kaygı duyduğunu da bildirdi.

Cihazınızda ses/video gösterim programı bulunamadı
BBC, dış dünyaya kapatılan Cammu Keşmir'e girdi

Hindistan'dan Keşmir'e ekonomik gelişme vaadi

Hindistan ise Keşmir'in statüsünün kendi iç siyasi meselesi olduğunu ve kararın 30 yıldır ayaklanmalara sahne olan bu eyaleti geliştirme amacıyla alındığını söylüyor.

Hindistan Başbakanı Modi, dün ulusa seslendiği konuşmasında hükümetin Keşmir halkının ekonomik fırsatlarını genişletecek adımlar atacağını söyledi.

Modi, bölgenin Delhi'den yönetileceği yönündeki kaygıları yatıştırmaya çalışarak, bölgeyi yönetecek meclisler için yakında seçim yapılacağını kaydetti ve "Cammu ve Keşmir halkı kendi yöneticilerini seçme hakkına sahip olacak" diye konuştu.

Fakat Keşmirliler bölgenin özerk statüsünün kaldırılması kararının karşılıklı güven unsurunu ihlal eden bir adım olarak görüyor ve yeni yasayla tanınan özellikle dışardan mülk edinme hakkı ile, bölgenin nüfus yapısını değiştirecek bir göçün başlayabileceğinden kaygı duyuyorlar.

Hindistan genelinde nüfusun çoğunluğu Hindu ama Cammu Keşmir nüfusunun üçte ikisi Müslüman.