İdlib'de son durum - Han Şeyhun'da silahlı muhaliflerin bir kısmı geri çekiliyor

İdlib'in Han Şeyhun kasabasındaki saldırı sonrası bölgeden yükselen dumanlar böyle görüntülendi. Telif hakkı AFP
Image caption İdlib'in Han Şeyhun kasabasındaki saldırı sonrası bölgeden yükselen dumanlar böyle görüntülendi.

Suriye'nin kuzeybatısındaki İdlib vilayetinin güney kasabası Han Şeyhun'da, Suriye ordusunun yoğunlaşan kara ve hava operasyonlarının ardından muhalif örgütler bölgeden çekilmeye başladı.

Muhalifler, BBC'ye yaptıkları açıklamada bölgede Suriye hükümeti güçleriyle günler süren yoğun çatışmaların ardından Han Şeyhun'dan çekildiklerini açıkladı.

Muhaliflerin, komşu Hama bölgesinde de ellerinde tututukları son bölgeyi kaybettikleri haberleri geliyor.

Bu bilgiler doğrulanırsa, Cumhurbaşkanı Beşar Esad ve hükümet güçlerinin ülkenin kuzeybatısında aylardır sürdürdükleri operasyonlarda en büyük kazanımlarını elde etmiş olacak.

Çatışmalarda şu ana dek yüzlerce sivil hayatını kaybederken, yüzbinlercesi evlerinden oldu.

Muhaliflere yakınlığıyla bilinen İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi de, cihatçı muhaliflerin gece yarısı ve Salı sabahına karşı Han Şeyhun ve çevresinden geri çekildiklerini ve bölgenin Suriye ordusunun kontrolüne geçtiğini söyledi.

Gözlemevi'nin başkanı Rami Abdülrahman, AFP haber ajansına açıklamasında, cihatçı örgütlerin bölgeden çekilmesinin 'Morek yerleşim yeri yakınlarındaki stratejik öneme sahip Türk gözlem noktasının tamamen Suriye hükümetine bağlı güçler tarafından kuşatıldığı anlamına geldiğini' ifade etti.

İdlib'de çatışan cihatçı Heyet Tahrir el Şam (HTŞ) örgütü, Salı günü Telegram hesabından yayımladığı mesajda örgütün Han Şeyhun'un güney bölgelerinde yeniden konuşlandığını ve Hama vilayeti çevresindeki bölgelerin kontrolünü hâlâ ellerinde bulundurduklarını" iddia etti.

HTŞ, "Düşman güçlerinin vahşi bombardımanı sonrası mücahitler dün gece Han Şeyhun'un kuzeyinde yeniden mevzilendi. Han Şeyhun'un güneyi hala mücahitlerin kontrolünde" dedi.

Rusya: Yakından izliyoruz

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise bir açıklama yaparak İdlib bölgesinde Rus askerleri olduğunu ve gelişmeleri yakından izlediklerini söyledi.

Lavrov, İslamcı militan gruplar tarafından yürütülecek her türlü saldırının güç kullanılarak bastırılacağını da sözlerine ekledi.

Türk Silahlı Kuvvetleri'ne (TSK) ait askeri konvoy Pazartesi günü İdlib'de hava saldırısına uğramıştı. Milli Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, saldırının Rusya destekli Suriye yönetimi tarafından gerçekleştirildiği ve '3 sivilin hayatını kaybettiği, 12 sivilin de yaralandığı' duyuruldu.

Bakanlığın açıklamasında Türk konvoyunun bölgedeki sivil can kaybını önlemek ve taraflar arasında gerginliği azaltmak amacıyla, 'koordinasyon için önceden Rusya'ya bilgi verilerek bölgeye intikal ettiği' ifade edildi.

Telif hakkı AFP
Image caption Suriye'de ilerleyen Türk konvoyu

'Türkiye'ye uyarı'

Suriye'nin resmi haber ajansı SANA'ya göre ise Şam yönetimi Türkiye'yi bölgeye silah ve cephane taşımakla suçladı.

Hükümet yanlısı El Vatan gazetesi, Türk konvoyuna yönelik saldırının hedefinde 'konvoyun önünde keşif yapan muhaliflere ait bir aracın olduğunu' yazdı.

Gazetenin haberinde "Suriye ordusunun teröristleri canlandırma girişiminde bulunan Türklere açık bir uyarısıdır" dendi.

İdlib'e bağlı Han Şeyhun kasabası, Şam ile Suriye ordusunun 2016'da cihatçılardan geri aldığı Halep şehrini birbirine bağlayan stratejik öneme sahip M5 otoyolu üzerinde bulunuyor.

Suriye hükümetine bağlı birlikler M5 otoyolunun bir kısmının da kontrolünü geri aldı.

İdlib, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'a karşı muhaliflerin son kalesi konumunda.

İdlib, Ocak ayından bu yana eski El Kaide bağlantılı cihatçı örgüt Heyet Tahrir el Şam'ın kontrolünde.

Yaklaşık 3 milyon kişinin yaşadığı bölgenin, geçen yıl Türkiye ile Rusya arasında Soçi'de imzalanan mutabakat kapsamında korunması öngörülüyordu. Ama İdlib mutabakatı tamamen uygulanamadı.

İdlib'in kontrolü kimde?

İdlib'de çatışan başlıca silahlı örgütler şöyle:

  • Heyet Tahrir el Şam (eski El Kaide bağlantılı HTŞ)
  • Türkiye'nin desteklediği Ulusal Kurtuluş Cephesi
  • Hurras el Din (Dinin Muhafızları - El Kaide bağlantılı)
  • Türkistan İslam Partisi (Uygurların ağırlıklı olduğu cihatçı örgüt)

Heyet Tahrir el Şam, Ocak ayında bölgedeki rakip diğer muhalif örgütlere topyekun savaş ilan etti.

Örgüt, Suriye'nin kuzeyindeki en güçlü cihatçı örgütlerden biri konumunda.