Doğu Akdeniz - ABD Dışişleri Bakanı Pompeo: Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki sondaj faliyetleri yasa dışı, hiçbir ülke Avrupa'yı rehin alamaz

Yavuz sondaj gemisi Telif hakkı Getty Images

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ile Atina'da bir araya gelen ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Doğu Akdeniz'de Güney Kıbrıs ile Türkiye arasında yaşanan sondaj gerilimine ilişkin açıklamasında Türkiye'nin bölgedeki faaliyetleri için 'yasa dışı' ifadesini kullandı.

Pompeo'nun açıklamaları, Miçotakis'in gerilimin önlenmesi amacıyla ABD'den 'yardım istemesi' üzerine geldi.

ABD Dışişleri Bakanı Pompeo, ABD-Yunanistan arasında 1990 Savunma İşbirliği Protokolü'nün (MDCA) yenilenmesi için Atina'ydı.

Yunanistan Başbakanı Miçotakis, Pompeo'dan, Doğu Akdeniz'de Türkiye ile Güney Kıbrıs arasındaki doğal gaz sondaj geriliminin sona erdirilmesi için yardım istedi ve Türkiye'nin bölgedeki faaliyetlerinin 'Kıbrıs'ın egemenlik haklarını alenen ihlal ettiğini' söyledi.

Miçotakis, "ABD'nin Doğu Akdeniz bölgesinde özel çıkarı var. Kıbrıs sadece gayet açık olan uluslararası hukukun uygulanmasını istiyor. ABD'nin olumlu katkısının bölgede daha verimli bir işbirliği ve yapıcı bir nihali oluşuma öncülük edeceğini umuyorum" dedi.

Pompeo: Hiçbir ülke Avrupa'yı rehin alamaz

Pompeo ise Miçotakis'in bu sözlerine doğrudan yanıt vermedi ama daha sonra düzenlediği basın toplantısında 'Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki faaliyetlerinin kabul edilemeyeceğini' söyledi.

Reuters'ın haberine göre Pompeo, Doğu Akdeniz'in enerji kaynaklarının keşfinde 'uluslararası kuralların geçerli olduğunu' belirtip "Hiçbir ülke Avrupa'yı rehin alamaz. Türklere, yasa dışı sondajın kabul edilemeyeceğini söyledik. faaliyetlerin yasal yürütüldüğünden emin olmak için gerekli diplomatik adımları attık ve atmaya da devam edeceğiz" dedi.

Pompeo, "(Gerilimi) azaltma ve karşılıklı uzlaşının sağlanacağı çözümler bulma amacıyla tarafların, herkesin bir araya gelmesi için çalışıyoruz" diye konuştu.

ABD Dışileri Bakanı ayrıca Washington'un Doğu Akdeniz'de Yunanistan-Mısır-İsrail arasındaki enerji işbirliğine destek verdiğini ve enerji piyasasasına 'serbest ekonomi kuralları çerçevesinde dahil olmayı arzu ettiğini' de söyledi.

Yavuz sondaj gemisi Kıbrıs açıklarında demirli

Image caption Doğu Akdeniz'deki ihtilaflı parseller

Kıbrıs Cumhuriyeti de Türkiye'nin hidrokarbon arama faaliyetleri kapsamında sondaj gemisi Yavuz'un yeniden Doğu Akdeniz'e gönderileceği açıklamasına tepki gösterip Ankara'nın bu kararla 'gerilimi ciddi bir şekilde artırdığı' açıklaması yapmıştı.

Yavuz sondaj gemisinin yeniden Doğu Akdeniz'e gönderildiğini, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez duyurmuştu.

Güney Kıbrıs açıklamasında "Bu yeni provokasyon, Türkiye'nin Avrupa Birliği'nin ve uluslararası toplumun tekrar tekrar yaptığı yasadışı faaliyetlerine son vermesi çağrılarına meydan okumasına bir örnektir" dedi.

Yunanistan Dışişleri Bakanlığı da Türkiye'nin faaliyetlerinin "yalnızca Kıbrıs Cumhuriyeti'nin egemenlik sahasını ve münhasır ekonomi bölgesini değil, uluslararası hukuk kurallarını ve Avrupa değerlerinin de ihlali anlamına geldiğini" ifade etti.

Telif hakkı AFP
Image caption Yunanistan Başbakanı Miçotakis ile ABD Dışişleri Bakanı Pompeo Atina'da bir araya geldi.

Sondaj gemisi Cuma sabahı Kıbrıs'ın 51 deniz mili açığına demirlendi.

Türkiye daha önce adanın doğusuna ve batısına iki sondaj gemisi daha yollamıştı.

Ankara'nın bu kararı üzerine AB Dışişleri Bakanları, Türkiye'ye yaptırım kararı aldı ve Türkiye ile üst düzey temasları ve Kapsamlı Hava Taşımacılık Anlaşması müzakerelerini askıya aldı.

AB, Türkiye'nin birlikten 2020'ye kadar alması öngörülen 145.8 milyon euro'luk üyelik öncesi mali fonlarda da kesintiye gitti.