ABD'de Demokratların iki kritik eyalet Kentucky ve Virginia'da kazandığı zafer Trump'ı neden endişelendirmeli?

Donald Trump Kentucky Valisi Matt Bevin ile düzenlediği mitingde Telif hakkı Getty Images
Image caption Donald Trump Kentucky Valisi Matt Bevin ile düzenlediği mitingde

ABD'de Demokratlar iki kritik eyalette kazandıkları seçim zaferleriyle Başkan Donald Trump'a darbe vurdu. Demokrat Andy Beshear, muhafazakar eyalet Kentucky'nin yeni valisi seçildi. Demokratlar, Virginia eyaletinde de hem Senato hem de Temsilciler Meclisi'nin çoğunluğunu ele geçirdi. BBC Kuzey Amerika Muhabiri Anthony Zurcher bu seçimlerin 2020'de ABD başkanlık seçiminde yarışacak Trump'ı nasıl etkileyebileceğini inceledi.

ABD'de başkanlık seçimi öncesinde yapılan eyalet seçimleri pek çok şeyin işaretçisi olabilir.

Demokratların 2017'de Virginia ve New Jersey'deki kazanımları 2018'de, 8 yıl aradan sonra ABD Temsilciler Meclisi'nde kazanacakları çoğunluğun habercisiydi.

Salı günü oy veren seçmenler de Trump'ta endişe uyandırması gereken mesajlar verdiler.

İşte 3 Kasım 2020'deki başkanlık seçimlerine bir yıldan az bir süre kala bazı eyaletlerde gerçekleşen seçimlerden öne çıkanlar.

Trump sevdalısı valinin kaybı

4 yıl önce Cumhuriyetçi Matt Bevin, Kentucky Valisi seçilirken müesses nizama karşı çıkan bir iş insanı olarak kampanya yürütüyordu. Eyaletin kırsal kesimlerinden aldığı yüksek oylarla "düzenin adayları" olan diğer Cumhuriyetçi adayları geçti ve Demokrat rakibini de yendi.

Bevin özetle, ABD Başkanı Trump'tan bir yıl önce seçilen Trump tipi bir siyasetçiydi.

Telif hakkı Getty Images
Image caption Matt Bevin 2015'te göreve gelmişti

Bevin göreve başladıktan sonra Trump tipi bir yönetim sergiledi.

Yasama organlarındaki büyük Cumhuriyetçi çoğunluğu kullanarak tartışmalı politikalara imza attı. Bunlara Obama döneminden kalma halk sağlığı programlarını kaldırmak da dahildi.

Anketlerde düşen popülaritesine rağmen seçileceğinden emindi.

Ama seçilemedi.

2015'te Bevin'i iktidara getiren her neydiyse Salı günkü seçimde bundan eser kalmamıştı.

Eyaletin genç ve karizmatik Demorat Adalet Bakanı Andy Beshear, Bevin'i yendi.

Telif hakkı Getty Images
Image caption Demokrat Andy Beshear göreve başlamaya hazır olduğunu söyledi

Bevin'in kırsaldaki desteği Beshear'ın kentler ve banliyölerdeki desteğini aşmaya yetmedi.

Kentucky'nin geçmişinde Demokrat valiler bulunsa da (Beshear'in babası Bevin'den önceki valiydi) eyalet genel olarak muhafazakar bir eğilime sahip.

Trump seçilirken Kentucky'de rakibine yüzde 30 fark atmış, bu ABD genelindeki en büyük farklardan biri olmuştu.

Salı günü gerçekleştirilen valilik seçimi öncesindeki son günlerde ABD Başkanı Donald Trump da Bevin'e destek için bir miting düzenlemiş, Bevin'in kaybetmesinin kendi azil sürecini yürüten güçlere destek anlamına geleceğini söylemişti:

"Kaybederseniz, 'Trump dünya tarihindeki en büyük yenilgiyi aldı' diyecekler. Benim başıma bunun gelmesine izin veremezsiniz. Müthiş eyaletinizin başına bunun gelmesine izin veremezsiniz."

Trump haksız değildi. Cumhuriyetçiler eyaletteki diğer seçimlerde iyi sonuçlar aldı, Bevin de seçimi çok küçük bir oy farkıyla kaybetti (mahkeme oyların yeniden sayımına karar verebilir) ama yine de bu tablo Trump'ın iktidarının zayıflamasına bir kanıt olarak görülecek.

Virginia'da kontroltamamen Demokratlarda

Virginia'da 2017'de eyalet valiliğini kazanan Demokratlar 18 yıl aradan sonra Temsilciler Meclisi'nde de çoğunluğu kazanmaya çok yaklaşmıştı. Bu, pek çokları için sürpriz bir gelişmeydi.

Demokratlar 2017'de yaklaştıkları bu hedefe Salı günü ulaştı ve parlamentonun iki kanadında da çoğunluğu ele geçirdi.

Böylece Demokratlar 1993'ten beri ilk defa hem valilik makamını hem de parlamentonun iki kanadını birden kontrol eder oldu.

İki yıl önce ilk açık trans kimliğe sahip vekilin sandalye kazandığı eyalette bu sefer de Senato'ya ilk Müslüman kadın seçildi.

Demokratlar Washington DC'nin banliyölerindeki son Cumhuriyetçi vekilin de sandalyesini ele geçirmeyi başardı.

Bu durum, Trump yönetiminde Cumhuriyetçilerin önemli tabanlarını rakiplerine kaptırdığını gösteriyor.

Telif hakkı Reuters
Image caption Virginia'da oy kullanan seçmenler

Bir zamanlar çekişmeli bir eyalet olarak görülen Virginia artık tamamen Demokratların kontrolünde ve bu sayede seçim bölgelerinin haritalarını güçlerini konsolide edecek şekilde değiştirme, silah kontrolünü artıracak yasaları çıkarma ve asgari ücret konusundaki hedeflerini gerçekleştirme imkanına sahip oldular.

Son anketler Trump'ın 2020 yılında, bir önceki seçimde olduğu gibi ülke genelinde oyların tamamını alamasa da Seçiciler Kurulu'nda sağlayacağı çoğunluk vesilesiyle başkan olmasına giden yolların olduğunu gösteriyor.

Ancak bu yolun Virginia'dan geçeceği artık hayli kuşkulu.

Cumhuriyetçiler için umut ışığı

Salı günü yapılan bir diğer oylama da epey muhafazakar bir eyalet olan Mississippi'deki valilik makamı içindi.

Cumhuriyetçilerin bir kısmı, seçimin başa baş geçmesinden endişeleniyordu.

Telif hakkı Getty Images
Image caption Tate Reeves, Donald Trump tarafından destekleniyordu

Fakat bu endişeler yersiz çıktı ve Tate Reeves Demokrat Jim Hood seçimi rahat bir şekilde kazandı.

Virginia ve Kentucky'deki kayıpların ardından Cumhuriyetçiler Mississippi'deki bu zafer nedeniyle, kutlama yapacak halde olmasa da yine de böylesi kayıpların yaşandığı seçimlerde sarılacakları bir dala kavuşmuş oldular.