Bolivya Devlet Başkanı Evo Morales istifaya zorlandı

Morales speaking on national TV Telif hakkı AFP
Image caption Evo Morales istifasını televizyon yayınında açıkladı.

Bolivya'da Devlet Başkanı Evo Morales, ülkede seçimler ekseninde devam eden tartışmalar ve protestolar karşısında istifa etti. Ordu ve polis yetkilileri de Morales'e istifa çağrısında bulunmuştu.

14 yıldır görevde olan Bolivya lideri, Pazar günü televizyondan yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında istifa edeceğini duyurdu.

"Ülkenin iyiliği için" istifa ettiğini söyleyen Morales, protestoculara seslenerek "yakıp yıkmayı ve kardeşlerinize saldırmayı bırakın" çağrısı yaptı ve "Karanlık güçler demokrasiyi mahvetti" diye konuştu.

Ülkede 20 Ekim'de yapılan başkanlık seçimlerinde oy sayımıyla ilgili kuşkular nedeniyle bir süredir protestolar düzenleniyordu.

Bölge ülkelerinden Nikaragua hükümeti, Bolivya'da bir darbe yaşandığını savunurken Meksika, istifa kararı sonrası Morales'e siyasi sığınma teklif etti.

Evo Morales ise istifa açıklaması sonrası yaptığı Twitter paylaşımında, hakkındaki "yasadışı tutuklama emrini" kınayan bir açıklama yaptı.

Morales evinin protestocu bir grubun saldırısına uğradığını da söyledi.

Seçimlerde Morales'in rakibi olan Carlos Mesa, "tiranlığın sonu" diye nitelediği istifayı memnuniyetle karşıladığını açıkladı.

İstifa noktasına nasıl gelindi?

Ülkede 20 Ekim tarihinde yapılan seçimi takip eden Amerikan Devletleri Örgütü (ADÖ) gözlemcileri, resmi sonuçların geçerliliğini sorgulamış ve seçimlerin tekrar edilmesi gerektiğini belirtmişti.

Uluslararası gözlemciler, seçimlerde "açık hileler" tespit edildiğini duyurdu.

2006'dan beri ülkeyi yöneten Evo Morales, uluslararası gözlemcilerin bulgularını kabul etmekle birlikte, istifa çağrılarına bugüne kadar olumsuz yanıt veriyordu.

Morales, ülkedeki seçim kurulunun da yeni seçim öncesi yenileceğini vaat etmiş ancak ordu bırakması çağrısı yapmıştı.

Bolivya sokaklarında haftalardır protesto gösterileri yapılıyordu.

Telif hakkı Reuters
Image caption Protestocular istifa açıklaması sonrası sokaklarda kutlama yaptı

ADÖ raporunda ne var?

ADÖ'nun Cumartesi yayımladığı ön raporda örgütün seçimlere dair ciddi manipülasyonlar bulduğu ve 20 Ekim'de düzenlenen seçimin sonucunu doğrulayamadığı yer aldı.

Gözlemciler oyların değiştirildiğine dair fiziksel kanıtlar bulduklarını, bazı imzaların taklit edildiğini gördüklerini ve geniş çaplı bir veri manipülasyonu yönünde kanıtlar bulduklarını söyledi.

Bolivya'da bir adayın ilk turda seçilmesi için yüzde 50'nin üzerinde oy almasına gerek yok. Eğer birinci olan aday yüzde 40'tan fazla oy almış ve rakibine de yüzde 10'dan fazla fark atmışsa devlet başkanı seçiliyor.

Resmi sonuçlara göre seçime Sosyalizm Hareketi - Halkların Egemenliğinin Siyasi Enstrümanı adayı olarak giren Morales yüzde 47,08, rakibi liberal Medeni Topluluk'un adayı olarak giren Carlos Mesa yüzde 36,51 oy almıştı.

Aradaki farkın yüzde 10'un çok az üzerinde olması nedeniyle muhalefet sayıma itiraz etmişti.