Binyamin Netanyahu - İsrail Başbakanı hakkında rüşvet, yolsuzluk ve görevi kötüye kullanma suçlarından dava açılıyor

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu Telif hakkı AFP
Image caption İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu

İsrail Başsavcısı Avichai Mandelblit, Başbakan Binyamin Netanyahu hakkında rüşvet, yolsuzluk ve görevi kötüye kullanma suçlamasıyla dava açılmasına karar verdi. Netanyahu rüşvet almaktan suçlu bulunursa 10 yıla kadar hapis cezasına çarptırılabilir.

Binyamin Netanyahu'nun zengin iş adamlarından çeşitli hediyeler aldığı ve kendisiyle ilgili olarak daha olumlu yayınlar yapılması için bazı medya kuruluşlarına imtiyazlar sağladığı iddia ediliyordu.

Netanyahu ise kendisine yöneltilen tüm suçlamaları reddediyor ve solcu muhalifleriyle medyanın "cadı avına" maruz kaldığını savunuyordu.

İsrail'in tarihinde ilk kez başbakan rüşvet, yolsuzluk ve görevi kötüye kullanma suçlarından yargılanacak.

2009 yılında iktidara gelen Netanyahu, İsrail'in en uzun süre görev yapan başbakanı.

Koalisyon hükümeti kuramamıştı

Yeni bir hükümet kurulana kadar başbakanlık görevini sürdüren Netanyahu, İsrail yasaları gereği hakkında dava açılması kararı sonrası istifa etmek zorunda değil.

Netanyahu, İsrail Parlamentosu'ndan (Knesset) yargı dokunulmazlığı talebinde bulunabilir.

Ancak gözlemciler, Başsavcısı Mandelblit'in, Netanyahu'nun siyaseten zor günler geçirdiği bir dönemde dava açma kararı aldığına dikkat çekiyor.

Netanyahu: Bu bir darbe girişimi, yalanların kazanmasına izin vermeyeceğim

Bu akşam konuyla ilgili bir konuşma yapan Netanyahu, suçlamaların siyasi temelli olduğunu savundu.

Hakkında dava açılmasının bir "darbe girişimi" olduğunu söyleyen Netanyahu, soruşturmayı yürütenlerin soruşturulmasının zamanının geldiğini belirtti.

İsrail Başbakanı, "Yalanların kazanmasına izin vermeyeceğim" dedi ve başbakanlık görevine devam edeceğini açıkladı.

Telif hakkı Reuters
Image caption İsrail Parlamentosu

Netanyahu, 2 ay önceki genel seçimler sonrası yeni bir koalisyon hükümeti kurmayı başaramamıştı.

Hükümeti kurmakla görevlendirilen rakibi Benny Gantz da Çarşamba günü İsrail Parlamentosu'nda (Knesset) çoğunluğun desteğini alamadığını açıklamıştı.

Bu gelişme sonrası İsrail'de, Nisan ve Eylül aylarından sonra yeniden seçime gidilmesi ihtimali gündeme gelmişti.

İsrail Cumhurbaşkanı Reuven Rivlin ise bugün milletvekillerinden 21 gün içinde yeni bir başbakan adayı üzerinde anlaşmalarını istemişti.

1948'de kurulan İsrail'in tarihinde ilk kez Knesset'ten başbakanı seçmesi istenmişti.

Birçok uzman ise Knesset'in yeni bir başbakan adayı üzerinde anlaşmasının çok zor olduğunu bu nedenle İsrail'de yeniden seçime gidileceğini düşünüyor.

Analiz

BBC Orta Doğu Muhabiri Barbara Plett-Usher

Bu İsrail için bir dönüm noktası.

Binyamin Netanyahu'nun karşılaştığı yasal sorunlar görevdeki son birkaç yılını etkiledi ve ülkeyi yönetmektense siyaseten hayatta kalmaya odaklanmasına yol açtı. Ülkedeki siyasi çıkmazın arkasındaki nedenlerden biri de bu.

Netanyahu soruşturmalar karşısında kendisine dokunulmazlık zırhı verecek bazı yasalar çıkarmak istiyordu. Ülkenin art arda seçimlere gitmesinde de, koalisyon görüşmelerinin tıkanmasında da bu konunun etkisi vardı.

Bugüne kadar hakkındaki bütün suçlamaları reddeden başbakan, artık zor bir durumda.

Soruşturma aşamasında bazı suçlamaların düşürebileceği düşünülüyordu ancak başsavcı en önemli suçlama olan rüşvet de dahil olmak üzere hepsinden dava açılmasına karar verdi.

Bunun Netanyahu'nun geleceğini nasıl etkileyeceğini şimdilik bilemiyoruz. İsrail hukukuna göre mahkeme hüküm verene kadar koltuğunu koruyabilir. Fakat Netanyahu'nun siyasi müttefikleri, koalisyon görüşmelerinde kendisiyle çalışıp çalışmayacakları konusunda bir karar vermek zorunda.

İsrail'de muhalefet de bir başbakanın bu suçlardan yargılanmasının İsrail için üzücü bir durum olduğunu söyleyerek Netanyahu'ya istifa etme çağrısında bulundu.

Bundan sonra ne olacak?

Netanyahu suçluluğu kanıtlanana kadar başbakan kalabilir. Fakat bu konu popülaritesini etkilerse, henüz koalisyon hükümeti kurulamamış İsrail'in tekrar erken seçime gitmesi durumunda başbakan olma hayalleri de suya düşebilir.

Davanın bir yerel mahkemede görülmeye başlaması aylar; davadan bir karar çıkması ise yıllar sürebilir. Davadan karar çıktıktan sonra da Netanyahu suçlu bulunsa bile tüm temyiz yollarını tüketmeden suçlu muamelesi görmeyecek ve görevde kalabilecek.

Ülkedeki sivil toplum kuruluşlarının Yüksek Mahkeme'yi bu konuda bir adım atmaya çağırma ihtimali de bulunuyor. Daha önce haklarında dava açılan bakanların görevi bırakması gerektiğine kadar veren Yüksek Mahkeme, bu sefer bu kararın başbakana da uygulanmasına da karar verebilir.