Koronavirüs: Sokağa çıkma yasağı uygulayan İngiltere'nin aldığı yeni önlemler neler?

Londra'nın en işlek bölgelerinden Covent Garden'da sokaklar bomboş Telif hakkı Getty Images
Image caption Londra'nın en işlek bölgelerinden Covent Garden'da sokaklar bomboş

İngiltere Başbakanı Boris Johnson, 23 Mart akşamı yaptığı açıklama ile işe gitmek zorunda olan kişiler dışında herkese sokağa çıkma yasağı getirdi.

Bu yasağın istisnaları ise gıda ve ilaç gibi zorunlu temel alışverişler, yardıma muhtaç birine yardım etmek ve günde bir kere egzersiz için dışarı çıkmak.

Egzersizler yalnızca hanede yaşayan kişilerle birlikte yapılabilecek.

Farklı hanelerden ikiden fazla kişi bir araya gelemeyecek.

Johnson işe gitme konusunda ise "kesinlikle mecburi olan durumlar haricinde" herkesin evden çalışmasını söyledi.

Başbakan Johnson, kıyafet ve elektronik gibi hayati öneme sahip olmayan ürünler satan dükkanların da kapatılacağını açıkladı.

Ülke genelinde tüm kütüphane, çocuk parkı, açık hava spor merkezleri ve ibadet yerleri kapanacak.

Kapalı spor salonları daha önce kapanmıştı.

Düğün ve vaftiz törenlerine izin verilmeyecek. Cenaze törenleri ise istisna kapsamında.

Bu yasakların üç hafta sürmesi planlanıyor. Fakat Johnson, önlemlerin sürekli olarak inceleneceğini ve gerektiğinde hafifletilebileceğini söyledi.

Polislere bu kuralları uygulaması için yetki de verildi. Kuralları çiğneyenlere ceza kesilebilecek.

Polis 'ikna ile yetinmeyi' umuyor

Daniel Sanford, BBC İçişleri Muhabiri

Kıdemli polis memurları, kıta Avrupasında görülen türden sert bir şekilde müdahale etmektense insanların rıza göstermesini umuyor.

Polislerin elinde ceza kesme yetkisi de olacak fakat bunun yerine ikna yoluyla yetinmeyi umuyorlar.

Sonuçta amaç ceza keserek devlete gelir sağlamak değil. Polisler dükkanların sahipleri tarafından kapanmasını ve insanların bir araya gelmekten vazgeçmesini umut ediyor.

Telif hakkı Getty Images
Image caption Hastane önünde polis arabası

Önümüzdeki haftalarda çok sayıda polisin kendi sağlık sorunları veya ailelerinin sağlık sorunları nedeniyle işe gidememesi bekleniyor. Bu da sahada sıkı denetimler yapmayı zorlaştırıyor.

İngiltere hükümeti son kısıtlamalara neden gerek duydu?

Nick Triggle, BBC Sağlık Muhabiri

Bakanlar ve yetkililer insanların sosyal mesafelenme konusundaki tavsiyelere uymadığına ilişkin haberlerden kaygı duyuyordu.

Hafta sonu, havanın güzel olmasının da etkisiyle insanlar parkları ve açık havadaki diğer alanları doldurup, baharın gelişinin tadını çıkarmaya çalışırken, haftanın ilk günü, metroların ve trenlerin hala ne kadar kalabalık olduğunu gösteren fotoğraflar endişeleri daha da artırdı.

Açıklanan rakamlar koronavirüs vakalarının günlük artışının her gün biraz daha yükseldiğini gösteriyor ve yetkililer bir kere kısıtlamalara girişmişken sosyal mesafelenmeden azami faydayı elde etmeyi istiyorlar.

Eğer temasları yarıya indirebilirsek yeni vakaların sayısını yüzde 95 azaltmak mümkün olacak. Bilim insanları şu anda koronavirüs taşıyan her bir kişinin, virüsü 5 gün içinde ortalama 2,5 kişiye daha bulaştırdığını düşünüyor. Bu hesapla 30 gün içinde bir kişi 400 kişiyi hasta etmiş oluyor.

Fakat insanların birbirine normal temas düzeyini yarıya bile düşürsek, bunun 30 gün içinde o bir kişiden hastalığı alacak insan sayısını 15'e kadar düşüreceği hesaplanıyor.

Önlemler hayatı derinden etkileyecek

Laura Kuenssberg, BBC Politika Editörü

Sadece birkaç gün önce publar ve kafelerin kapanıp kapanmamasına dair yapılan tartışmalar, şimdi çok eskide kalmış gibi geliyor.

İskoçya Özerk Yönetimi Başbakanı Nicola Sturgeon, bu önlemleri sokağa çıkma yasağı olarak tarif ediyor.

Bunun ülkeye etkisi son derece büyük olacak.

Telif hakkı Getty Images

Yasakların en az üç hafta süreceği açıklandı ama çok daha uzun sürebilir.

Yine de bu, bazı ülkelerin uyguladığı kadar sert bir sokağa çıkma yasağı değil. Örneğin seyahat yasağı uygulanmıyor.

İngiltere'nin zamanında yeterli önlem alıp almadığı konusunda büyük fikir ayrılıkları var. Bu kriz bittikten sonra bilim insanları geri dönüp hangi ülkenin politikalarının başarılı olduğunu inceleyebilecek. Fakat şimdi bunu kestirmek mümkün değil.

Boris Johnson'ın doğu adımları atıp atmadığı ise yalnızca kendi siyasi hayatını değil, aynı zamanda İngiltere'nin geleceğini de şekillendirecek.

Parlamento'da büyük bir çoğunluk ele geçiren Muhafazakar Parti hükümeti, öncelik verdiği konularda yasalar çıkarmaya hazırlanıyordu. Fakat bu planlar çoktan suya düştü.

Diğer ülkelerde neler yapılmıştı?

  • İtalya'da 9 Mart'tan beri sokağa çıkma yasağı var. İnsanlar yalnızca zorunlu ihtiyaçlarını gidermek için dışarı çıkabiliyor.
  • Almanya'da ikiden fazla kişinin buluşması yasaklandı.
  • ABD'de çok sayıda eyalet sokağa çıkma yasağı uyguluyor. Her üç ABD'liden birine sokağa çıkmaması söylendi.
  • Avustralya temel ihtiyaçlar dışındaki ürünler satan mağazaları kapattı. Bazı eyaletlerde okullar açık.
  • Türkiye'de kreşlerden üniversitelere kadar eğitim kurumları kapandı, uzaktan eğitime geçildi.
  • Kronik rahatsızlığı olan ve 65 yaş üzerindekilerin sokağa çıkması yasaklandı.
  • Çin'de insanların sokağa çıkmaması için bazı yerlerde kapıları dışardan lehimlendi.
  • Güney Kore'de koronavirüs testi pozitif çıkan herkese bir GPS cihazı takılarak konumları takip edildi, internet üzerinden kimlikleri belli olmayacak şekilde bir harita ile yayımlandı.