Uzmanlar 'mahalli yerleştirme sistemini' nasıl yorumluyor?

liseliler Telif hakkı Getty Images

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), kaldırılan Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş (TEOG) sınavının yerine adrese dayalı "sınavsız yerleştirme sistemini" getiriyor. Yetkililerce belirlenecek 'nitelikli okulları' hedefleyen 8'inci sınıf öğrencileri ise, merkezi bir sınavdan geçecek.

Twitter'da #TEOG etiketi çok paylaşılanlar (Trending Topic) listesinin başını çekiyor.

Sosyal medyada bazı eğitim uzmanları, yeni sistemin sınavla girilecek lise sayısını sınırlamasının doğru bir yaklaşım olduğunu, bazıları ise değişikliğin çapı daraltılan yeni bir sınav sistemi getireceğini söylüyor.

Yeni sistemi eleştirenler, farklı liselerin eğitim kaliteleri arasındaki "eşitsizlik" nedeniyle, sadece sosyoekonomik açıdan avantajlı öğrencilerin kaliteli eğitim alabileceği görüşünde.

'Yeni TEOG, eski zihniyet'

Eğitim Reformu Girişimi (ERG) Direktörü Batuhan Aydagül, Twitter'dan yaptığı açıklamada "Avantajlı öğrenciler için oyun aynı, sadece kuralları değişti" yorumunu yaptı. Eleştirisi, yeni sistemde 'nitelikli liselere geçiş' için sınav yapılması.

New York Üniversitesi Öğretim Üyesi Eğitim ve İstatistik Uzmanı Selçuk Şirin de, liselerin artık 'nitelikli' ve 'niteliksiz' olarak ayrılacağına dikkat çekti.

ERG'den Eğitim Uzmanı Yeliz Düşkün'e göre, sınavla öğrenci alan okulların sayısının sınırlanması olumlu ancak 'eğitim bölgesi' sistemi nedeniyle, veliler bu defa daha kaliteli buldukları okullara çocuklarını göndermek için sahte ikametgah belgeleri peşinde koşacak ve adreslerini taşıma çabasına girecek.

'TEOG'u da arayacağız'

Twitter'da "Yeni sistemden bir şey anlayan var mı? Görünen o ki TEOG'u da arayacağız" mesajını paylaşan Eğitim Uzmanı Abbas Güçlü, "Hani sınav kaldırılacaktı?" diye sordu.

'Temel yaklaşım doğru, öğrencileri telaşlandırmayın'

Eleştirilere katılmayan eğitimci Bekir Gür ise, getirilen sistemin temel yaklaşımının doğru olduğunu, öğrenci ve velileri telaşlandırmaya gerek olmadığını belirtti.

Gür, MEB'in 'nitelikli lise' tanımına ilişkinse "Merkezi sınavla öğrenci alacak okullar için "seçici" (selective) tanımı daha isabetli olurdu" görüşünü dile getirdi.

Eğitim Sen: Çelişkilerle dolu bir açıklama

Açıklanan yeni sistem sendikaları da ikiye böldü. Eğitim Sen'in (Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası) eleştirileri karşısında, Eğitim-Bir-Sen (Eğitimciler Birliği Sendikası) adrese dayalı sistemden memnuniyetini dile getirdi.

Eğitim Sen Genel Başkanı Feray Aytekin Aydoğan, Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz'ın yeni sisteme ilişkin duyurusunu "sınav merkezli çelişkilerle dolu bir açıklama" olarak değerlendirdi.

Bir başka görüş de, adrese dayalı yeni sistemle ailelerin çocuklarını yakındaki imam hatip okullarına yollamak zorunda kalacağı yönünde.

Eğitim-Bir-Sen: Seçkinci eğitim için okul sınırlaması isabetli

Eğitim-Bir-Sen ve Memur-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın, TEOG'un yerini alacak sistemde sınav mecburiyetinin kalkması ve yerleştirmede adres, eğitim bölgesi kuralının esas alınmasının "doğru bir yaklaşım" olduğunu söyledi.

Twitter hesabından yaptığı açıklama şöyle:

"Sınava 8'inci sınıf öğrencilerinin girmesi ve seçkinci eğitim için okul sınırlamasının yapılması, bunun yüzde 10 düzeyinde tutulması yerindedir. Dersanelerde kullanılan seviye sınıfları gibi okulların seviyeye göre alımına/tasnife son verilmek istenmesi pedegojik açıdan isabetlidir.

"Sınıfların homojen değil heterojen bir şekilde oluşması, gözden çıkmış okul ve gözden çıkarılmış öğrenciler algısını dağıtacaktır. İsteğe bağlı sınava giren öğrencilere seçkinci eğitim kategorisindeki okullarla adrese dayalı okuldan da tercih hakkı doğru bir yöntem".

Yalçın'a göre, adrese dayalı sistem "yeni okul yatırımlarındaki çarpıklığı" da ortaya çıkaracak.

Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz, uzmanların adrese dayalı yerleştirmeyle ilgili kaygılarına önceki açıklamasında yanıt verdi ve "Velilerimizin tercihi dışında öğrencilerimizi herhangi bir okula göndermeyeceğiz" dedi.

"Mahalli yerleştirme ne işe yarıyor o zaman?" diye soran bazı sosyal medya kullanıcıları ise, açıklamalardan tatmin olmuş değil.