Adalet ve Kalkınma Partisi milletvekili adayları: Beş bakan liste dışı

Telif hakkı AFP/Getty

24 Haziran'da yapılacak milletvekilliği seçimleri için partiler listelerini Yüksek Seçim Kurulu'na teslim etti. Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) tarafından sunulan listede adayların 126'sını kadınlar oluşturdu. Milletvekili adaylarının yaş ortalaması 44 olurken, 25 yaşın altında 57 adaya listelerde yer verildi.

AKP'nin en genç milletvekili adayı Kocaeli 11. sıradan aday gösterilen 18 yaşındaki Elif Nur Bayram oldu. Listelerde 26. dönemden 167 milletvekili adayı tekrar yer buldu.

Toplam engelli milletvekili aday sayısı ise 8 oldu.

Eker yeniden Diyarbakır'da

AKP listelerinde adaylar açıklanmadan önceki genel beklenti "metal yorgunluğu" söyleminden hareketle milletvekillerinin önemli bir kısmının yenilenmesi yönündeydi. Ancak bu beklenti gerçekleşmedi. Mevcut 316 milletvekilinden sadece 149'u liste dışı kaldı.

Mevcut bakanların önemli bir kısmı listede yine birinci sırada yer alırken AKP, Diyarbakır'da sıra ve isim değişikliğine gitti.

AKP, 7 Haziran 2015 seçimlerinde Güneydoğu'da özellikle de Diyarbakır'da ilk sıralara "oy potansiyeli yüksek" isimleri koymuştu. Listesinin birinci sırasında Bingöllü, eski Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz, ikinci sırasında ise Refah-Yol hükümeti döneminde Devlet Bakanlığı yapmış olan Salim Ensarioğlu yer alıyordu.

Buna rağmen AKP, bölgenin tamamında olduğu gibi Diyarbakır'da da büyük kan kaybetmiş, ilden sadece bir, HDP ise 11 vekil çıkarmıştı. AKP yenilenen seçim olan 1 Kasım'da ise Diyarbakır birinci sıradan bakan Cevdet Yılmaz'ın yerine eski Diyarbakır Milletvekili Galip Ensarioğlu'nu göstermişti.

Uzun süre Diyarbakır milletvekilliği yapan Mehdi Eker ise Diyarbakır'dan İstanbul'a kaydırılmıştı. O dönemde bu değişikliğin "Diyarbakır'da yıpranmışlığı göz önüne alınmış olabilir" diye yorumlanmıştı.

AKP Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Mehdi Eker, 24 Haziran'da yapılacak seçimlerde yeniden Diyarbakır'a ve listenin birinci sırasına döndü.

İkinci sırayı geçen seçimde olduğu gibi eski Diyarbakır Ticaret Borsası Başkanı Ebubekir Bal aldı. 3. sıra ise Diyarbakır'da meydana gelen bombalı saldırıda 17 yaşındaki oğlunu kaybeden eski Diyarbakır Milletvekili Oya Eronat oldu.

Arınç'ın oğlu listede

7 Haziran seçimlerinde partinin üç dönem kuralına takılan eski Çalışma Bakanı ve Şanlıurfa milletvekili Faruk Çelik, 1 Kasım seçimlerinde Şanlıurfa birinci sıra adayı olmuştu. Bu kez listede yer almadı. Şanlıurfa'da listenin başına Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Eşref Fakıbaba oturdu.

Listede en dikkat çeken isimse eski Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç'ın oğlu oldu.

Mehmet Mücahit Arınç, İstanbul 3. Bölge 11. Sıradan aday gösterildi.

Çözüm sürecinin kilit ismi Ankara'dan aday

MHP ile kurulan "Cumhur İttifakı" sonrası liste yer alıp almayacağı en çok merak edilen isimse eski Başbakan Yardımcısı Tuğrul Türkeş'ti. Son kabine revizyonunda bakanlıktan ayrılan Türkeş, Ankara 1. Bölge 1. Sıradan yeniden aday gösterildi.

Aynı bölgede 3. Sırada aday gösterilen bir başka isimse çözüm sürecinin mimarlarından, Dolmabahçe Mutabakatında yer alan Yalçın Akdoğan oldu.

Ahmet Davutoğlu döneminde hem Merkez Karar Yönetim Kurulu hem de Başbakan Yardımcılığı görevinde yer alan Akdoğan, Binali Yıldırım ile birlikte her iki koltuktan da olmuştu.

Siyasete Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Başbakanlık dönemindeki "en yakın çalışma arkadaşlarından biri olarak" giren Akdoğan, 17-25 Aralık'taki yolsuzluk operasyonu sonrası yapılan kabine değişikliğinde de ilk kez kabineye, üstelik Başbakan Yardımcısı olarak Erdoğan tarafından dahil edilmişti.

Akdoğan'ın hemen ardından Erdoğan'ın "sessiz danışmanı" olarak bilinen Ali İhsan Arslan yer aldı. Arslan, AKP kurulduğundan beri Erdoğan'ın yanındaki isimlerden.

7 Haziran seçimlerinde milletvekili seçilen ama 1 Kasım seçimlerinde liste dışı kalan ve Kültür Bakanlığı Bakan Yardımcısı olan Hüseyin Yayman da 24 Haziran'da Hatay 2. sıradan aday olarak yerini aldı.

Telif hakkı Reuters

Listede yer alan ve alamayan bakanlar

Başbakan Binali Yıldırım ile bakanlar Jülide Sarıeroğlu, Mevlüt Çavuşoğlu, Veysel Eroğlu, Hakan Çavuşoğlu, Recep Akdağ, Abdulhamit Gül, Berat Albayrak, Nurettin Canikli, Süleyman Soylu, Fatma Betül Sayan Kaya, Numan Kurtulmuş, Mehmet Özhaseki, Fikri Işık listede yer bulan kabine üyeleri oldu.

Mevcut bakanlardan 5'i aday gösterilmedi; bunlardan üçü ekonomi yönetimindeki bakanlardan oluşuyor. Seçim kararı alınmadan kısa bir süre önce istifa ettiği dedikoduları çıkan ancak görevine devam eden Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek ile Maliye Bakanı Naci Ağbal, Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci listede yer almadı.

Daha önce aday olmayacağını açıklayan Avrupa Birliği Bakanı Ömer Çelik ile Bilim ve Sanayi Bakanı Faruk Özlü aday listesinde yer almadı.

Partide üç dönem üst üste milletvekilliği kuralına takılıp da aday gösterilenler de bulunuyor.

Parti tüzüğündeki üç dönem kuralına takılanlar arasında yer alan Eski Savunma Bakanı Fikri Işık Kocaeli'den, Eski Kalkınma Bakanı Lütfi Elvan Mersin'den, Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu Afyonkarahisar'dan yeniden aday gösterilenler arasında.

Yine üç dönem kuralına takılanlardan eski Sağlık Bakanı Mehmet Müezzinoğlu, TBMM Başkanvekili Ayşenur Bahçekapılı, TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Ahmet İyimaya aday gösterilmedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'a gazilik unvanı verilmesi için yasa teklifi hazırlayan Metin Külünk de listeye giremeyen sürpriz isimler arasında.

Listede yer almayan diğer sürpriz isimlerse Cumhurbaşkanlığı sisteminin metnini hazırlayanlar arasında yer alan Burhan Kuzu ile medyada isimleri öne çıkan Şamil Tayyar ve Mehmet Metiner oldu. Erdoğan'ın konuşma metinlerini yazan Yeni Şafak gazetesi köşe yazarı Aydın Ünal da aday gösterilmeyenler arasında yer aldı.

Telif hakkı dha

Listede üç sporcu

Listede, motosikletçi Kenan Sofuoğlu, güreşçi Selçuk Çebi ve teknik direktör Alpay Özalan da yer aldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile İzmir'deki mitingde podyuma çıktıktan sonra aday gösterilip gösterilmeyeceği merak edilen ünlü şarkıcı İbrahim Tatlıses de aday listesinde yok.

BBP'lilerin çoğu seçilemeyecek yerden

Ankara 3. Bölge 6. Sıradan aday gösterilen Meryem Göka da dikkat çeken isimler arasında yer aldı. AKP Kadın Kolları Başkan Yardımcısı olan Göka aynı zamanda bir süre önce görevinden istifa ettirilen TRT Genel Müdürü Şenol Göka'nın da eşi.

AKP'nin aday listelerinde ayrıca TBMM FETÖ Darbesini Araştırma Komisyonu depremi yaşandı. Komisyon Başkanı Reşat Petek listeye giremedi. Komisyon Başkanvekili Selçuk Özdağ ile komisyon üyeleri Zekeriya Birkan, Hüseyin Kocabıyık ve Burhanettin Uysal da liste dışı kaldı.

"Cumhur İttifakı" içinde yer alan Büyük Birli Partisi'nden de 18 isim AKP'den aday gösterildi. BBP Genel Başkan Mustafa Destici, Ankara 2. Bölge 1. sıradan aday olurken, gazeteci-yazar Remzi Çayır Diyarbakır 5. sıradan, Tuna Koç da Ankara 7. sıradan aday olarak listede yer buldu. Diğer 15 isimse seçilmesi oldukça güç sıralardan aday gösterildi.