İstanbul'da dörtlü Suriye zirvesi düzenlendi: Yıl sonuna kadar anayasa komisyonu kurulması hedefleniyor

Dörtlü zirve Telif hakkı AFP

Suriye'de çözüm arayışı için, Türkiye, Rusya, Fransa ve Almanya'nın katılımıyla İstanbul'da bir dörtlü zirve düzenlendi.

Zirvede, İdlib mutabakatı ve bölgedeki son gelişmeler ele alındı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde düzenlenen zirveye Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Angela Merkel'in yanı sıra BM Suriye özel temsilcisi Steffan de Mistura da katıldı.

Zirve 2 saat 45 dakika sürdü.

Zirvenin ardından dört liderin katılımıyla düzenlenen basın toplantısında ve zirveyle ilgili açıklanan bildiride, Suriye'de yürürlüğe konan ateşkesin ve militan gruplara karşı mücadelenin sürmesi gerektiğine vurgu yapıldı.

Yıl sonuna kadar anayasa komitesinin kurulmasının hedeflendiği aktarıldı.

Erdoğan basın toplantısında şu ifadeleri kullandı:

"Sahada ateşkesin tam olarak sağlanması ve akan kanın durması hedefimiz var. Suriye halkının talebi doğrultusunda bir siyasi çözüme ulaşılmasını ve böylece ülkede istikrarın sağlanması noktasında neler yapılabilir bunları ele alma fırsatı bulduk.

"Astana'da yakalanan sinerjiyi daha ileriye taşıyabileceğimizi gördük. Kalıcı bir çözüme de o denli hızlı ulaşabileceğimize inanıyorum. İdlib'de sağlanan sükunetin tekrar yeşerttiği umuttan istifayle anayasa komitesinin kuruluş sürecinin en kısa sürede yıl sonu itibariyle tamamlanması çağrısında bulunduk."

Liderler zirveden sonra yaptıkları açıklamalarda Suriye'de çözümün sadece askeri yollarla değil, diplomatik bir şekilde çözüme ulaştırılabileceğini söyledi.

Ülkenin geleceğine dair kararı Suriyelilerin alacağı vurgulandı.

İnsani yardımın genişletilmesi gerektiğine vurgu yapılırken Suriyelerinin evlerine geri dönüş sürecinin Birleşmiş Milletler gözetiminde gerçekleştirilmesi gerektiği aktarıldı.

Aynı zamanda mültecilerle ilgili bir uluslararası konferansın düzenleneceği duyuruldu.

Merkel: Süreç sonunda seçimler düzenlenmeli

Zirvede, 17 Eylül'deki Soçi zirvesinde varılan İdlib mutabakatının işleyişi, Fırat'ın doğusu ve Menbiç'teki gelişmeler, Suriye'deki siyasi süreç, kalıcı çözüm arayışları, mülteciler, insani yardımların ulaştırılması, anayasa komisyonun olşuturulması ve savaş sonrası yıkılan şehirlerin yeniden imarı gibi başlıklar masaya yatırıldı.

Macron, bütün dünyanın Rusya ve Türkiye'nin İdlib mutabakatına uymasını beklediğini vurgularken Putin, Türkiye'nin İdlib mutabakatındaki sorumluluklarını yerine getirdiğini aktardı.

Eylül ayında varılan İdlib mutabakatında uzlaşılan maddeler şöyleydi:

  • İdlib etrafında Suriye ordusu ile silahlı grupları ayıran 15-20 km derinliğinde silahsızlandırılmış tampon bölgeler oluşturulacak
  • 10 Ekim'e kadar bölgedeki tank, roketatar ve havan gibi ağır silahlar teslim edilecek
  • 'Radikal terörist örgütler' 15 Ekim'e kadar silahsızlandırılmış bölgeden çekilecek
  • 2018 sonuna kadar M4 (Halep-Lazkiye) ve M5 (Halep-Hama) otoyollarının güvenliği sağlanıp trafiğe açılacak
  • Silahsızlandırılan bölgelerde denetimden Türk ve Rus askerleri sorumlu olacak
  • Türkiye, İdlib'deki gözlem noktalarını güçlendirecek

Almanya lideri Merkel ise Suriye ile ilgili yürütülen süreç sonucunda hem Suriye'de yaşayan herkesin hem de Suriye diasporasının katılacağı seçimlerin düzenlenmesinin hayati olduğunu belirtti.

Erdoğan da Suriyeli lider Beşar Esad'ın geleceğine Suriye halkının karar vereceğini söyledi.

Erdoğan aynı zamanda süreç boyunca alınan kararlardan İran'ın da bilgisinin olacağını sözlerine ekledi.