Gazeteci ve ressam Zehra Doğan tahliye edildi

BBC
Image caption Zehra Doğan

Gazeteci ve ressam Zehra Doğan, tutuklu kaldığı yaklaşık iki yılın ardından Tarsus Kapalı Kadın Cezaevi'nden bugün tahliye oldu.

Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kapatılan Jin Haber Ajansı (JİNHA) editörü Zehra Doğan hakkında Mardin'in Nusaybin ilçesinde sokağa çıkma yasağı ve güvenlik operasyonları sırasında, ilçeden yaptığı haberlerden ve sosyal medya aracılığıyla paylaştığı resimlerinden dolayı örgüt propagandası yaptığı suçlamasıyla dava açılmış ve hapse mahkum edilmişti.

Doğan, iki yıl aradan sonra dışarıdaki hayata dair ilk izlenimlerini ve duygularını BBC Türkçe'ye anlattı.

"İçerideyken hep dışarıdaki arkadaşlarımı düşündüm"

Tahliyesinin hemen ardından telefonda BBC'nin sorularını yanıtlayan Doğan "Karamsar ve kasvetli atmosfer devam ediyor, Türkiye adeta distopik bir ülke haline gelmiş durumda. İnsanlar yaşıyor ama sanki yaşamıyor gibi görünüyorlar. Kurulu bir saat gibi herkes bir yere koşturuyor. En önemlisi insanlarda neşe göremiyorum. Dört duvar arasındaki o kadınlar sanki daha neşeli ve hayat dolu gibiydiler" dedi.

Cezaevindeyken hep dışarıda olan arkadaşlarını düşündüğünü söyleyen Doğan, cezaevinden çıkması üzerinden henüz saatler geçmiş olmasına rağmen şimdi ise içeride kalan arkadaşlarının aklından çıkmadığını söylüyor.

"Cezaevindeyken dışarıdaki arkadaşlarımı düşünüyordum, nasıllar, özellikle gazeteci arkadaşlarım ne yapıyorlar, durumları nasıl diye düşünüyordum. Çıkarken ajanstaki arkadaşlarımı gördüm, biliyorsunuz sokağa çıkma yasakları döneminde Nusaybin'deydim, sonra kısa bir cezaevi süreci yaşadım ve üç dört yıldır görmediğim arkadaşlarımı bugün gördüm, bu duyguyu kelimlerle tarif etmek gerçekten zor. Yine mücadele eden insanların olduğunu görmek çok güzel. Bizlerden önce de mücadele veren insanlar vardı, biz onlardan öğrendik. Mücadele devam edecek. Ama şimdi içeride Kibriye Evren, Özlem Seyhan, Dilbirin Durgun, Meltem Oktay gibi birçok gazeteci arkadaşımız var. Bazılarıyla birlikte kaldık, onlardan çok şey öğrendim. Birbirimize çok şey kattık."

Zehra Doğan cezaevinden önce bu kadar çok resim yapmadığını ifade ediyor.

"Ne yazık ki son birkaç yıldır atölyem hep cezaevi oldu. Mesela ben dışarıdayken hiçbir zaman bu kadar resim yapmamıştım. Orada çok şey öğrendim, sanatın çok farklı olduğunu öğrendim. Sanatla hakikati ve doğru yolu bulabilirsiniz, sanat güzel bir dünya kurabilirsiniz. Çizgilerle bile anlatmak istediğinizi ifade edebilirsiniz."

Gazeteciliğin ne demek olduğunu insanın hapisteyken çok daha iyi anladığını söyleyen Doğan "Çünkü sürekli sesinin duyurulmasını istiyorsun" diyor. Bu konuyla ilgili Tarsus Cezaevi'nde tutuklu bulunan 86 yaşındaki Sise Bingöl'ün durumunu örnek gösteriyor:

"Sisê Anne'yi her gördüğümde iyi ki de gazeteciyim ve iyi ki de resim çizebiliyorum ve iyi ki de onun yanındayım diyordum. Çünkü içerideyken mektuplara el konuluyor, telefonla herhangi bir bilgi vermeye çalıştığımızda telefonlarımız kesiliyordu. Yine de onun durumuyla ilgili bilgi verebiliyorduk."

"Hiç ağaç, çiçek, hayvan görememiş çocuklar var"

Doğan'ı en çok etkileyen konuların başında ise anneleriyle beraber cezaevinde kalan çocukların durumu geliyor.

"Dışarıya hiç çıkmamış, hiç ağaç, çiçek, hayvan görememiş çocuklar var. O çocuklara sürekli olarak ağaç şöyle bir şey, çiçekler böyle güzel kokar diye anlatırdık. Bitince de bir daha anlatsana diye ısrar eden çocuklar... Güneş ışığı görmedikleri için kemikleri ağrıyan çocuklar bunlar. Onları görünce benim önümde yazmaktan ve çizmekten başka bir seçeneğin olmadığını görüyordum. Tembellik bile bir hak iken ne yazık bu ülkede bu hak bile lüks kaçıyor, oturup dinlenmek, biraz nefes alayım demek bile o çocukları düşündükçe artık neredeyse çok lüks."

Doğan bundan sonra ise resimle gazeteciliği harmanlamak istediğini söylüyor, "Nasıl olacak tam olarak bilmiyorum ama içerideyken başladığım çizgi romanı bitirmek ilk hedefim" diyor.

Cezaevindeyken birçok ödül aldı

Gazeteci Zehra Doğan, cezaevindeyken birçok ödül aldı. Dünyaca ünlü sokak sanatçısı Banksy de Doğan'ın tutukluluğunu protesto için New York'un Manhattan bölgesinde bir duvar resmi yaptı.

Doğan, Banksy'nin yaptığından çok etkilendiğini anlattı.

"Nusaybin'de yaptığım resimlerden dolayı ceza aldım, neden yaptım, neden anlattım diye cezalandırıldım. Banksy, New York'un en işlek yerinde, Nusaybin'deki sokağa çıkma yasağı ile ilgili yaptığım resmi bir duvara yansıttı. Bunları öğrenince gerçekten de çok etkilendim. Yaptığım resimler bir etki yapabiliyor mu diye düşündüm. Ama şunu da biliyorum, Bunlar sadece yaptığım resimlerden dolayı olmuyor. Ve o ödüllerin sadece bana verilmediğini biliyorum. Benim şahsımda bütün gazetecilere veriliyor o ödüller, ya da Newyork'ta o resim şahsında Nusaybin'edir."

Doğan, 23 Temmuz 2016'da Mardin'de gözaltına alındıktan sonra tutuklanmış ve 4,5 ay hapis yatmıştı. Tahliye olduktan sonra örgüt propagandası suçlamasıyla devam eden davasında 2 yıl 11 ay 22 gün hapis cezasına çarptırıldı.

17 Haziran 2017 tarihinde Diyarbakır'dan, Mardin'e ailesini ziyarete giderken yol kontrolü sırasında tutuklanan Zehra Doğan, Diyarbakır E Tipi Kapalı Cezaevi'ne gönderildi.

Doğan daha sonra Tarsus Kadın Kapalı Cezaevi'ne nakledildi ve yaklaşık iki yılın ardından yine bu cezaevinden tahliye oldu.

İlgili haberler