Seçim sonuçları: 'Geçersiz oy' tartışması: AKP ve CHP ne diyor?

Sandık kurulu Telif hakkı Getty Images

Pazar günü yapılan yerel seçimlerin resmi olmayan sonuçlarına yönelik ilçe seçim kurullarına yapılan itirazlar sonrası İstanbul'da 18 ilçede oylar yeniden sayılıyor.

AKP ve CHP arasındaki "geçersiz oy" tartışması Çarşamba günü de devam etti.

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, İstanbul Belediye Başkanı seçilen Ekrem İmamoğlu'nun mazbatasının bir an önce verilmesi talep etti.

İmamoğlu ise düzenlediği basın toplantısında Yüksek Seçim Kurulu'nu (YSK) "göreve davet" etti, konuşmasını da şöyle noktaladı:

"Ekrem İmamoğlu, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanıdır."

AKP'li yetkililer ise üst üste yaptıkları açıklamalarla İmamoğlu'na tepki gösterdi.

İmamoğlu'na "Sen hangi hakla kendini başkan ilan ediyorsun?" sözleriyle yüklenen AKP Genel Başkan Yardımcısı Ali İhsan Yavuz, "Fark 29 binlerden 20 binin altına inmiştir. Çıkan sonucu hem Ekrem İmamoğlu kabul etmek zorundadır, hem de AK Parti" dedi.

İtirazların nedeni ne?

İstanbul ve Ankara'da AKP'nin itirazlarının temel gerekçesini "geçersiz oylar" oluşturuyor.

CHP yetkilileri ise geçersiz oyların yeniden sayılmasının hukuki bir dayanağı olmadığını söylüyor.

YSK'nın oy sayımına devam edilmesi kararından önce CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu, konuyla ilgili yaptığı açıklamasında şunları söylemişti:

"Sandıkların kapandığı anda geçersiz oylar sayıldığında ıslak imza tutanaklarının altına geçersiz oylarla ilgili bir şerh düşülmesi lazım ki, geçersiz oyların yeniden sayılması için hukuki bir gerekçe oluşmuş olsun.

"Seçim günü sandıklar açıldığında bütün siyasi partilerin temsilcileri oradaydı, bir şerh yazılmadan bütün geçersiz oyların sayılması talebi tamamen mesnetsiz ve hiçbir hukuki gerekçeye dayandırılmayan bir yaklaşımdır. Eğer, herhangi bir sandıkta geçersiz oyların sayılması ile ilgili not düşüldüyse bunun sayılmasında sıkıntı yok. Ama tüm geçersiz oyların yeniden sayılmasının hiçbir gerekçesi ve hukuki dayanağı yoktur."

İstanbul İl Seçim Kurulu, CHP'nin itiraz talebini değerlendirerek ilçe seçim kurullarının kimi ilçelerde oyların yeniden sayılması kararını tedbiren durdurmmuş, YSK Salı gecesi olağanüstü toplanıp, oy sayımının durdurulması kararını kaldırmıştı.

Çarşamba günü itibarıyla İstanbul'da yeniden sayım yapılan ilçelerdeki geçersiz oyların sayısı şöyle:

AKP İstanbul İl Başkanı Bayram Şenocak," seçim sonucunu etkileyecek 319 bin 578 geçersiz oy" tespit ettiklerini söylemişti.

Şenocak, "Seçim kanunun değişmesiyle ilk kez muhtarlık pusulalarının dahil tümünün bir zarfta uygulanması bu seçimde uygulanmıştır. Bir pusulanın eksikliği ya da fazlalığı sebebiyle geçersiz sayıldığını tespit ettik "demişti.

Başkentte 3 bin 217 sandıkta usulsüzlüklere rastlandığını öne süren AKP Ankara İl Başkanı Hakan Han Özcan da, 25 ilçede büyükşehir oylarının tümüne itiraz ettiklerini duyurmuştu.

CHP İstanbul İl Başkanı Canan Kaftancıoğlu ise İstanbul'da 39 ilçenin 22'sinde maddi hata tespit ettikleri gerekçesiyle itiraz başvurusunda bulunduklarını açıkladı.


Geçersiz oylar nasıl kayıt altına alınıyor?

YSK'nın açıklamasına göre sandık kurulu, tüm zarfları kontrol ettikten sonra kenara ayrılan zarfların geçerli veya geçersiz olduğuna oy çokluğuyla karar veriyor.

Sandık kurulu, son seçimde ilçede en fazla oyu alan 5 partinin her birinden birer temsilciyi içeriyor.

Kurul tarafından geçersiz olduğuna karar verilen zarflarla ilgili farklı fikirde olan sandık kurulu üyesi, muhalefet şerhini tutanak defterine yazıyor.

Seçim kanununa göre itiraz halinde, geçersiz oyların yeniden sayılması için sandık kurulu üyelerinden en az birinin "geçersiz sayılma kararına" yazılı olarak muhalefet şerhi koymuş olması gerekiyor.

Telif hakkı Getty Images

İstanbul ve Ankara'daki geçersiz oyların kaçında AKP ya da MHP üyelerinin muhalefet şerhi bulunduğu açıklanmadı.


'2014 yılında YSK tarihi bir karar verdi'

CHP Hukuk İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Muharrem Erkek de geçersiz oyların yeniden sayılması talebiyle ilgili olarak şu açıklamada bulundu:

"2014 yılında Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçiminde 30 bin fark vardı. 124 bin de geçersiz oy vardı. Sayın Mansur Yavaş geçersiz oyların sayılması için tüm ilçe seçim kurullarına itiraz etmiştir. İlçe seçim kurulları bu talebi reddetti. Tüm ilçe seçim kurulları. İl seçim kurulları da reddetti.

"Yüksek Seçim Kurulu da tarihi bir karar verdi; delilsiz, gerekçesiz yani dayanaksız itirazlar reddedilmelidir. Ankara'da sayılmadı geçersiz oylar. 124 bin geçersiz oy, 30 bin fark. Şimdi İstanbul'da bazı ilçe seçim kurulları YSK'ya rağmen delilsiz, gerekçesiz, dayanaksız itirazlara rağmen geçersiz oyların sayılmasına karar veriyorlar."

Telif hakkı DHA
Image caption CHP Hukuk İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Muharrem Erkek

Başka illerde de itirazlar var

Resmi olmayan sonuçlara göre AKP'nin birinci parti olarak çıktığı Muş, HDP'nin sonuçlara itiraz edeceğini duyurduğu illerden biri.

Iğdır'da da Cumhur İttifakı'nın MHP'li adayı İsa Yaşar Tezel, seçim sonuçları için İl Seçim Kuruluna itirazda bulundu. Kentte resmi olmayan sonuçlara göre HDP adayı Yaşar Akkuş, geçerli oyların yüzde 50,07'sini alarak yarışı kazanmıştı.

Yine resmi olmayan sonuçlara göre seçimi HDP'li Ayhan Bilgen'in kazandığı Kars'ta da MHP'nin başvurusu üzerine yapılan yeniden sayım yapıldı. Sayım sonrası HDP'li Ayhan Bilgen'in oyu arttı ve Bilgen yine kazandı.